I SA/Łd 256/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2010 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę. I SA/Łd 256/10 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie podatku VAT za poszczególne miesiące 2003 r. w części dotyczącej miesiąca grudnia 2003 r., to jest kwoty określonego za ten miesiąc zobowiązania w wysokości 4.098 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono, że z uwagi na doręczenie decyzji wymiarowej organu podatkowego I instancji dopiero w dniu 2 stycznia 2009 r. oraz zmianę przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie wykonalności decyzji ostatecznych, zobowiązanie podatkowe za wskazane w decyzji wymiarowej okresy podatkowe, z wyjątkiem miesiąca grudnia 2003 r., stały się niewymagalne, bowiem uległy przedawnieniu. Podatnik złożył odwołanie od decyzji wymiarowej organu podatkowego I instancji w dniu 14 stycznia 2009 r. Odwołanie to nie zostało rozpoznane do dnia wydania zaskarżonego w tej sprawie postanowienia. Nadając rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] w zakresie wskazanym wyżej, organ podatkowy I instancji wskazał jako podstawę prawną przepisy art.239a i 239b § 1 pkt.4 ustawy Ordynacja podatkowa, obowiązujące od dnia 1 stycznia 2009. Z przepisów tych wynika, że nie podlega wykonaniu decyzja nieostateczna nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, chyba że decyzji takiej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Rygor może być nadany, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Warunkiem zastosowania tej instytucji jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Organ I instancji uznał, że skoro zgodnie z art.70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, to w analizowanej sprawie okres do upływu terminu zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Wydanie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności było więc uzasadnione. W zażaleniu na postanowienie organu podatkowego I instancji strona wniosła o jego uchylenie wywodząc, że sam fakt iż do upływu terminu przedawnienia pozostało mniej niż trzy miesiące nie jest wystarczającym uprawdopodobnieniem zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. Strona podniosła także, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji bezczynności organów podatkowych stoi w sprzeczności z art.239a Ordynacji podatkowej. Postanowienie nie zawiera także w ocenie strony uzasadnienia faktycznego oraz koniecznego uprawdopodobnienia jego wydania. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego. Podkreślił, że przepisy zawierające uregulowania w przedmiocie wykonania decyzji nie przewidują możliwości odstąpienia od ich zastosowania w sytuacji gdy organ nie wydał w terminie decyzji. Stanął na stanowisku, że wystąpienie przesłanki z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej uprawdopodabnia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami procedury administracyjnej, a przesłanki, którymi kierowano się przy wydaniu postanowienia zostały wskazane, co znalazło wyraz w uzasadnieniu orzeczeń organów podatkowych obu instancji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego zarzucając naruszenie art.125 § 1, art.217 § 2 oraz art.239b ustawy Ordynacja podatkowa. Podniósł argumenty jak w zażaleniu wniesionym na postanowienie organu I instancji. Skarżący wskazał także na niekorzystne dla jego firmy skutki ekonomiczne wynikające z faktu nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i natychmiastowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; dalej "p.p.s.a." /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd zważył co następuje. Przepis art.239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr.8, poz.60; dalej "O. p.") wyłączył możliwość wykonania decyzji nieostatecznych, nakładających na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Możliwość wykonania takich decyzji uwarunkowana została koniecznością nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Przypadki, w których ustawodawca przewidział nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności określone zostały w art.239b § 1 i § 2 O. p. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotny jest art.239b § 1 pkt.4 i § 2. Ustawodawca stwierdził, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art.239b § 1 pkt.1). Jednakże nadanie rygoru może nastąpić, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art.239b § 2). Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca użył w cyt. przepisie określenia "zobowiązanie nie zostanie wykonane", a nie np określenia, że "strona nie będzie w stanie wykonać zobowiązania wynikającego z decyzji". Uzasadnia to przyjęcie interpretacji, zgodnie z którą organ, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności może uprawdopodobnić, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, nie tylko przez ocenę sytuacji majątkowej strony. Z uzasadnień decyzji organów obydwu instancji wynika, że prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania za miesiąc grudzień 2003 r. określonego decyzją wymiarową organu I instancji wynika z faktu, że termin upływu przedawnienia tego zobowiązania liczony od daty wydania przez ten organ postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej jest krótszy niż trzy miesiące. Stanowisko takie zaprezentowane zostało przy jednoczesnym wskazaniu w uzasadnieniu postanowień, że od decyzji wymiarowej wniesiono odwołanie, które nie zostało rozpoznane na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru. Nie ma więc podstaw do przyjęcia naruszenia art. 217 § 2 O. p. z powodu braku w decyzji uzasadnienia faktycznego. Sąd podziela pogląd organów podatkowych, że krótki okres (w tym przypadku krótszy niż 3 miesiące) do upływu terminu przedawnienia zobowiązania stanowi uprawdopodobnienie, że strona zobowiązania nie wykona. Jest to oczywiste w sytuacji, jeżeli decyzja organu I instancji uchylona zostałaby w części dotyczącej miesiąca grudnia 2003 r. i przekazana temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Przerwanie biegu terminu przedawnienia przez zastosowanie środka egzekucyjnego ma zatem istotne znaczenie dla zabezpieczenia możliwości wykonania ewentualnej kolejnej decyzji organu I instancji, określającej w prawidłowy sposób wysokość zobowiązania. Podnoszony przez stronę zarzut zastosowania dodatkowej sankcji dla podatnika w postaci nadania nieprawomocnej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji bezczynności organów podatkowych nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy art.239a i następne O. p. nie wykluczają nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w sytuacji gdy organy podatkowe nie załatwiają sprawy w terminie określonym w art.139 O. p. Brak także podstaw do przyjęcia naruszenia w tym postępowaniu (dotyczącym nadania rygoru natychmiastowej wykonalności) art.125 § 1 O. p. W tym postępowaniu zasada szybkości postępowania nie została naruszona. Konsekwencją naruszenia przez organy podatkowe zasady szybkości postępowania w postępowaniu wymiarowym mogło być ponaglenie w trybie art.141 O. p., a następnie skarga strony na bezczynność organu podatkowego (art.3 § 2 pkt.8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr.153, poz.1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art.151 p.p.s.a. M.D.