IV SA/Wa 478/10

WyrokWSA w Warszawie2010-05-17

Skład orzekający: Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Alina Balicka, Kaja Angerman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia 26 października 1978 r. o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej, która została sprostowana postanowieniem Starosty P. z dnia 26 lipca 2004 r. w ten sposób, że dotyczy J. S. zamiast J. S., mogła zostać wydana z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana z naruszeniem przepisów procesowych, tj. art. 7, 77 § 1, 80 KPA, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że organ nie wyjaśnił kwestii doręczenia decyzji adresatowi oraz nie zapewnił udziału wszystkim stronom postępowania, w tym obecnym właścicielom nieruchomości, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. z 1978 r. o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej, wskazując na brak doręczenia decyzji jego ojcu i tym samym brak prawomocności. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja była prawomocna, a przesłanki do jej wydania były spełnione. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA dotyczących doręczenia decyzji i rażącego naruszenia prawa. WSA uchylił decyzję Ministra, uznając naruszenie przepisów procesowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2009 r. Zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego M. S. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Kaja Angerman, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2010 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego M. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] października 1978 r. Nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej, składającej się z działki nr [...] o powierzchni 2,69 ha, położonej w M. , zapisanej w księdze wieczystej [...] prowadzonej w PBN P., stanowiącej wówczas własność J. S. . Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Miasta i Gminy w P. decyzją z dnia [...] października 1978 r. Nr [...] orzekł o przejęciu na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości rolnej. Decyzja ta została sprostowana postanowieniem Starosty P. z dnia [...] lipca 2004r. Nr [...]. Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2008 r. M. S. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 1978 r. W wyniku rozpoznania wniosku, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2009r, znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] października 1978 r. Nie zgadzając się z wyżej wymienioną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi M. S. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadniając swój wniosek wskazał, iż decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] października 1978 r. nie uprawomocniła się. W ocenie skarżącego w aktach sprawy brak jest dowodu, że kwestionowana decyzja została doręczona zarówno Bankowi Spółdzielczemu w P. jak i jego ojcu. Niedoręczenie decyzji miało z klei wpływ na to, iż jego ojciec został pozbawiony możliwości odwołania się od tej decyzji. Rozpatrując sprawę na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska zawartego w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż z odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] - PBN w P. wynika, że właścicielem nieruchomości o powierzchni 7,9700 ha, składającej się z działek nr [...], [...], [...], [...], położonej w M. , był J. S. Minister podkreślił, iż przejecie przedmiotowej nieruchomości, nastąpiło na podstawie art. 53 ust. 3, art. 54 ust. 1, art. 56 i art. 57 ustawy z dnia 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140). W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu potwierdza, iż niewątpliwie przesłanki powyższych przepisów zostały w niniejszej sprawie spełnione. Jak wynika bowiem z akt sprawy, wnioskiem z dnia 13 kwietnia 1978 r. J. S. zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy P. o przejęcie działki nr [...] o powierzchni 2,69 ha za spłaty pieniężne. W przedmiotowym wniosku wnioskodawca wskazał, iż "ze względu na stan zdrowia mój i mojej małżonki, jesteśmy zmuszeni o zrezygnowanie z użytkowania najbardziej oddalonej od gospodarstwa działki". W aktach sprawy znajduje się również kolejny wniosek z dnia 21 lipca 1978 r., podpisany przez J. S. i K. S., w sprawie przekazania na rzecz Państwa za spłaty pieniężne części gospodarstwa o powierzchni 2,69 ha. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Naczelnik Miasta i Gminy P. orzekł o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej, składającej się z działki nr [...] o powierzchni 2,69 ha i ustalił wartość przejętej nieruchomości na kwotę 37.025 zł. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że J. S. był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,9700 ha, położonego w M. , składającego się m. in. z działki nr [...] . Podkreślił, iż w punkcie drugim sentencji decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] października 1978r., ustalono wartość przejmowanej nieruchomości na kwotę 37.025 zł, natomiast w punkcie czwartym wskazano, że wypłaty należności dokona Bank Spółdzielczy w P. w ratach miesięcznych po 5.000 zł. Minister zaznaczył, iż wartość przejętej działki została ustalona, według cen określonych w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych. Organ odwoławczy wskazał, iż pomimo zawartego w kwestionowanej w trybie nieważnościowym decyzji pouczenia o prawie wniesienia odwołania od decyzji, J. S. z możliwości takiej nie skorzystał, w wyniku czego decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w P. stała się prawomocna. W ocenie organu okoliczność ta wskazuje, iż J. S. zgadzał się z rozstrzygnięciem Naczelnika Miasta i Gminy w P. o przejęciu na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Ministra świadczy o tym również fakt, iż po wydaniu decyzji nie wnosił on żadnych zarzutów i roszczeń odnośnie przedmiotowej nieruchomości. Nadto Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaznaczył, iż w dniu [...] października 1978 r. dokonano protokolarnego przejęcia działki gruntu nr [...] o powierzchni 2,69 ha położonej we wsi M. na rzecz Skarbu Państwa. Na przedmiotowym protokóle jako strona przekazująca figuruje podpis "S. ". Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku przymiotu prawomocności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 1978 r. oraz wystawienia jej na nieistniejącą osobę J. S. , a nie na prawowitego właściciela J. S. , Minister zwrócił uwagę na fakt, iż we wniosku z dnia 5 maja 2005 r., skierowanym do Starosty Powiatowego w P. , Zbigniew S. stwierdził, że podpisy na wniosku o przejęcie nieruchomości, jak również rękopis wniosku, nie pochodzą od jego rodziców. Ponadto Minister wskazał, iż twierdzenie, że decyzja rażąco narusza prawo nie może być oparte na domniemaniu, natomiast aby można było uznać, że doszło do rażącego naruszenia prawa wykazane musi być, w sposób nie budzący wątpliwości, że w danej sprawie w toku postępowania zwykłego doszło do ewidentnego uchybienia przepisom prawa, a naruszenie to ma tak istotną wagę, że winno być zakwalifikowane jako rażące. Przywołując treść art. 156 § 1 pkt 2 kpa podkreślono, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Ministra jest rzeczą oczywistą, iż pierwsza z tych przesłanek nie występuje w rozpatrywanej sprawie, gdyż podstawa prawna przejęcia przedmiotowej działki na rzecz Państwa - art. 53 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin - istniała w powołanym rozstrzygnięciu Naczelnika Miasta i Gminy w P. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził również, że przy przejęciu nieruchomości rolnej J. S. , składającej się z działki nr [...] nie doszło do naruszenia prawa. W ocenie Ministra w niniejszej sprawie zostały bowiem spełnione przesłanki wynikające z art. 53 cyt. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. Organ odwoławczy podniósł, iż prowadzone postępowanie administracyjne przed wydaniem decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. dotyczyło osoby J. S. , a nie J. S. Wskazują na to liczne pisma Urzędu Miasta i Gminy w P. , skierowane do instytucji o udzielenie informacji w przedmiocie zadłużenia, ciążącego na gospodarstwie J. S. (m. in. pismo z dnia 30 maja 1978r. do Spółdzielni Kółek Rolniczych w P. , pismo z dnia 30 maja 1978r. do Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w R., pismo z dnia 30 maja 1978r. do Banku Spółdzielczego w P. , pismo z dnia 30 maja 1978r. do Wydziału Finansowego), a także pismo skierowane do Państwowego Biura Notarialnego o udostępnienie wyciągu z księgi wieczystej. W ocenie Ministra w kwestionowanej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. zaistniała oczywista omyłka, polegająca na wpisaniu osoby "J. S." zamiast "J. S. ", została ona jednak sprostowana stosownym postanowieniem. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że podpisy na wnioskach, jak i wniosek nie pochodzi od jego rodziców, Minister wyjaśnił, iż przeprowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie czy dany dokument urzędowy jest prawdziwy, czy też został sfałszowany nie należy do kompetencji organów administracji. Rozpatrując zarzut skarżącego dotyczący braku przymiotu prawomocności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 1978 r. organ odwoławczy wskazał, iż wobec tego, że przedmiotowa decyzja nie została zaskarżona przez J. S. , stała się decyzją ostateczną. Minister dodatkowo zauważył, iż na kwestionowanej decyzji figuruje pieczęć "decyzja uprawomocniła się dnia [...].X.79 r." W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest również zarzut, iż Bank Spółdzielczy w P. nie otrzymał decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. W aktach sprawy znajduje się bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji przez Bank Spółdzielczy w P. w dniu [...] października 1978 r. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, kwestionującego prawdziwość zapisu zawartego w uzasadnieniu decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. , iż J. S. nie spełnia warunków do uzyskania emerytury lub renty w trybie art. 2 lub 10 cytowanej ustawy, bowiem nie posiada wieku emerytalnego, ani też nie jest inwalidą I lub II grupy Minister wyjaśnił, że zamiarem J. S. było przekazanie nieruchomości składającej się z działki o nr [...] o powierzchni 2,69 ha, położonej w M. w zamian za spłaty pieniężne. Wynikało to ze złego stanu zdrowia właściciela i jego żony, a także odległości dzielącej przedmiotową działkę z miejscem zamieszkania. Zamiar przekazania nieruchomości potwierdza również podpisany protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...] października 1978r., gdzie jako strona przekazująca figuruje podpis ,,S. ". Dodatkowo Minister wskazał, iż w niniejszej sprawie odstąpiono od wymogu zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu przedmiotowego postępowania, kierując się wskazaniami zawartymi w wyroku NSA z dnia 5 października 1999 r., sygn. akt IVSA 1644/97, zgodnie z którymi "Odstąpienie od wymogu zawiadomienia wszystkich stron jest dopuszczalne tylko wobec tych podmiotów, co do których jest oczywiste, że ewentualne wzruszenie decyzji ostatecznej nie może w żadnej mierze dotknąć ich interesów". Reasumując Minister stwierdził, że kontrolowana w trybie nieważnościowym decyzja Naczelnika Miasta Gminy w P. z dnia [...] października 1978 r. nie została wydana w zgodzie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa, w związku z czym brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Skargę na powyższą decyzję złożył działający w imieniu M. S. pełnomocnik, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił: 1. naruszenie art. 109, 110 i 129 § 2 Kpa oraz art. 130 § 1 i § 2 Kpa, poprzez nieprzyjęcie, iż decyzja administracyjna może być uznana za wydaną dopiero z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz, tj. doręczenia decyzji stronie, 2. naruszenie art. 6, art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy R. z dnia [...] października 1978 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, 3. naruszenie art. 7 i 77 Kpa, poprzez niezastosowanie tych przepisów oraz pominięcie przez organ we wcześniejszych rozstrzygnięciach okoliczności, iż w aktach sprawy brak było dowodu doręczenia stronie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy R. z dnia [...] października 1978 r. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrócił uwagę na fakt, iż kwestionowana decyzja Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 1978 r. nie została doręczona jego ojcu, wobec tego nie mogła uzyskać waloru prawomocności. Podkreślił, iż zarówno w aktach sprawy jak i w zasobach Gminy P. brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego doręczenie stronie decyzji z dnia [...] października 1978 r. W ocenie pełnomocnika, akta niniejszej sprawy nie zawierają również dowodu doręczenia owej decyzji Bankowi Spółdzielczemu w P. Te okoliczności potwierdzają zatem, iż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest błędna. Skarżący zwrócił również uwagę, iż fakt niedoręczenia jego ojcu decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 1978 r. został podniesiony w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w P. w sprawie o sygn. [...], czego organ orzekający nie zauważył. W ocenie pełnomocnika skarżącego, konsekwencją nie doręczenia stronie decyzji było pozbawienie możliwości złożenia przez stronę środka odwoławczego. Powołując stanowisko doktryny pełnomocnik podkreślił, iż organ administracji publicznej wydając decyzję jest nią związany z chwilą jej doręczenia stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie- od dnia jej ogłoszenia. Zdaniem pełnomocnika przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym zarówno w dniu wydania decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 1978 r. jak i obecnie nie przewidują możliwości nie doręczenia decyzji stronie. Wydana decyzja wchodzi bowiem do obrotu pranego oraz wiąże organ, który ją wydał dopiero w dniu doręczenia jej stronom. Skutki prawne decyzji mogą zatem dopiero zaistnieć z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego w drodze jej doręczenia lub ogłoszenia stronie. Decyzję natomiast, która nie została doręczona lub ogłoszona, a zatem nie mogła wywołać żadnych skutków prawnych, można określić jako nieistniejącą. Stanowisko takie zdaniem pełnomocnika, potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie sposób wykazać aby kwestionowana w trybie nieważnościowym decyzja została doręczona podmiotowi, do którego została adresowana, natomiast doręczono ją jedynie innemu podmiotowi- Bankowi Spółdzielczemu w P. , to mimo, że taka decyzja weszła do obrotu prawnego, zdaniem pełnomocnika winna zostać unieważniona, zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, bowiem została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Pełnomocnik skarżącego dodatkowo podniósł, iż decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] października 1978 r. została adresowana do nieistniejącej osoby, tj. J. S., pomimo iż ówczesnym właścicielem nieruchomości był J. S. W ocenie skarżącego fakt ten mógł mieć wpływ na prawidłowość doręczenia tej decyzji właścicielowi nieruchomości oraz brak możliwości wniesienie ewentualnego środka odwoławczego przez ten podmiot. Wobec znacznego upływu czasu oraz braku jakichkolwiek dokumentów stanowiących dowód doręczenia powyższej decyzji wystawionej zarówno na J. S. jak i J. S. , w chwili obecnej zdaniem pełnomocnika, nie można ustalić, czy owa decyzja została doręczona niewłaściwej osobie, czy też w ogóle nie podjęto przez Gminę P. próby jej doręczenia komukolwiek. Niedoręczenie decyzji skutkuje natomiast koniecznością stwierdzenia jej nieważności albowiem rażąco narusza ona prawo. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. Nr [...] z dnia [...] października 1978 r. orzekającej o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej, składającej się z działki nr [...] o powierzchni 2,69 ha, położonej w M. , zapisanej w księdze wieczystej [...] prowadzonej w PBN w P. , stanowiącej wówczas własność J. S. Postępowanie dotyczące oceny decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. Nr [...] z dnia [...] października 1978 r. toczyło się w trybie nieważnościowym. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 marca 1996 r. III ARN 70/95 OSNP 1996/18/258, w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa organ orzekający bada stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych, postępowanie w sprawie przejęcia części nieruchomości rolnej J. S. , tj. działki nr [...] , o powierzchni 2,62 ha na rzecz Państwa odpłatnie, zostało wszczęte wnioskiem z dnia 21 lipca 1978 r. Pod wnioskiem tym podpisał się J. S. i jego żona K. S. Wnioskodawcy wylegitymowali się dowodami osobistymi, podali swoje dane dotyczące daty i miejsca urodzenia, co zostało odnotowane we wniosku. Natomiast z duża ostrożnością, w ocenie Sądu, należy podchodzić do wniosku z dnia 13 kwietnia 1978 r., gdyż budzi wątpliwości, czy faktycznie został on podpisany przez J. S. Wobec powyższego zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. S. a nie J. S. Słusznie także wskazał organ, że wszczęte wnioskiem z dnia 21 lipca 1978 r. postępowanie administracyjne dotyczyło części gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,9700 ha, składającego się z działek oznaczonych nr [...],[...],[...],[...]. Wniosek o przejęcie na rzecz Państwa za spłaty pieniężne dotyczył części tego gospodarstwa, tj. działki nr [...] o powierzchni 2,69 ha. Właścicielem tego gospodarstwa, w tym wchodzącej w jego skład działki nr [...] , o powierzchni 2,69 ha był J. S. a nie J. S. Natomiast nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że prowadzone postępowanie administracyjne przed wydaniem decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] października 1978 r. w całości dotyczyło osoby J. S. Z akt administracyjnych wynika, że część dokumentów, w tym zlecenie biegłemu wyceny drzewostanu leśnego z dnia [...] sierpnia 1978 r., operat szacunkowy z dnia [...] września 1978 r., operat szacunkowy z dnia [...] września 1978 r., dotyczą J. S., chociaż jednocześnie dokumenty te mówią o działce nr [...] , o powierzchni 2,69 ha, której jak wiemy właścicielem był J. S. W operacie szacunkowym z dnia [...] września 1978 r. mowa jest o wartości gospodarstwa zapisanego w ewidencji gruntów pod poz. [...], KW [...] , położonego we wsi M. [...], stanowiącego własność J. S. zam. M. [....] gmina P. Organ winien wyjaśnić, czy faktycznie w tym czasie w M. pod nr [...] mieszkała osoba o personaliach J. S. Z akt wiemy, że J. S. mieszkał w M. nr [...]. Decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] października 1978 r. została wydana na rzecz J. S. Jednakże postanowieniem Starosty P. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], które jest ostateczne, została sprostowana w ten sposób, że dotyczy J. S. Sprostowanie decyzji wywołuje ten skutek, że decyzja już od daty jej wydania posiada treść nadaną jej postanowieniem o sprostowaniu. W tej sytuacji, decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] października 1978 r., na skutek jej sprostowania, wywołuje skutek prawny w stosunku do J. S. . Wobec powyższego, skarżący nie może skutecznie podnosić zarzutu, iż decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] października 1978 r. została wystawiona na nieistniejącą osobę, tj. J. S., gdyż na skutek jej sprostowania dotyczy J. S. Natomiast zgodzić się należy z zarzutem skargi, że organ nie wyjaśnił w toku postępowania nadzorczego, podnoszonej przez skarżącego kwestii doręczenia decyzji jej adresatowi. Organ nie dokonał pod tym względem oceny materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych. Przy czym pamiętać należy, że postępowanie nadzorcze w przedmiotowej sprawie prowadzone jest na skutek wniosku złożonego w 2005 roku, w więc po 27 latach od wydania kwestionowanej decyzji i zaistnienie pewnych okoliczności może być udowadniane w sposób pośredni a nie tylko bezpośredni. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych, tj. art. 7, 77 § 1, 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie podziela również stanowiska organu zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zawiadomienia wszystkich podmiotów, które w chwili obecnej są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi działek wchodzących w skład przejętej nieruchomości, gdyż oczywiste było, że ewentualne wzruszenie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] października 1978 r. nie może w żadnej mierze dotknąć ich interesów. Stosownie do art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa mogą być przepisy prawa cywilnego, w szczególności z zakresu prawa rzeczowego. Właściciel lub użytkownik wieczysty zawsze ma interes prawny w sprawie, która dotyczy nieruchomości, której jest właścicielem lub wieczystym użytkownikiem. Organ orzekający w sprawie, nie ustalił wszystkich stron postępowania i wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 61 § 4 kpa nie zawiadomił ich o jego wszczęciu. Ponadto z naruszeniem określonej w art. 10 § 1 kpa zasady czynnego udziału strony w postępowaniu nie zapewnił tym stronom udziału w każdym stadium postępowania. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w wypadku, gdy strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, zachodzi podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa, w tym wypadku art. 28 kpa, art. 10 § 1 kpa i art. 61 § 4 kpa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez względu na to, czy naruszenie prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Aktualni właściciele nieruchomości, których dotyczy kwestionowana decyzja mają przymiot strony w tym postępowaniu, z uwagi na ich interes prawny wynikający z prawa własności. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni wskazania przedstawione wyżej. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz c, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło