II OSK 2368/10

Dnia 15 lipca 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 566/10 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych adresowych oddala skargę kasacyjną. II OSK 2368/10 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lipca 2010 roku sygn. akt IV SA/Wa 566/10 po rozpoznaniu skargi B. B. na decyzję Ministra spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia danych adresowych utrzymującą w mocy poprzednią decyzję własną wydaną w tej sprawie - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że skarżący zwrócił się do Ministra wnioskiem z dnia 7 grudnia 2009 r. o udostępnienie danych adresowych M. R. dołączając wezwanie Sądu Okręgowego w Warszawie I wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt I C 911/09 z dnia 26 listopada 2009 r. zobowiązujące skarżącego do uzupełnienia braków formalnych pozwu wniesionego przeciwko M. R. poprzez wskazanie jej miejsca zamieszkania. Odpowiadając na pismo skarżącego organ poinformował, iż w zbiorze danych PESEL widnieje wiele osób o imieniu i nazwisku M. R. W związku z niewykazaniem przez skarżącego względem której z osób widniejących w tym zbiorze o nazwisku i imieniu M. R. ma on interes prawny w uzyskaniu danych adresowych, została wydana decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. o odmowie udostępnienia żądanych danych. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że żądane dane ze zbioru PESEL mogą być wydane tym osobom i jednostkom organizacyjnym, które wykażą, iż mają w tym interes prawny. Skarżący natomiast pomimo wezwania przez organ nie podał informacji umożliwiających ustalenie, w stosunku do której spośród wielu osób o tym samym imieniu i nazwisku figurujących w zbiorze PESEL ma interes prawny uprawniający do uzyskania informacji o jej adresie zameldowania, co wyklucza możliwość udostępnienia żądanych danych. W związku ze wskazaniem przez skarżącego miejsca pracy M. R., organ wyjaśnił, że w zbiorze PESEL są dane osobowe i adresowe, nie są natomiast gromadzone informacje o miejscu pracy oraz zajmowanym stanowisku. Obowiązek wskazania informacji niezbędnych do wyszukania określonej osoby w zbiorze PESEL leży po stronie wnioskodawcy, który te dane powinien podać we wniosku. Podanie danych wszystkich osób o tym samym imieniu i nazwisku pozostających w zbiorze PESEL stanowiłoby naruszenie ich dóbr osobistych a ponadto nie o wszystkie te osoby skarżący występował. Jednocześnie organ podkreślił, że ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie daje organowi uprawnienia do ustalania danych osobowych M. R. za pośrednictwem innych organów, np. miejsca jej pracy. W skardze na tę decyzję podnosi się, iż M. R. wydała krzywdzącą dla skarżącego decyzję, zaś brak jej adresu powoduje, że nie może on rozpocząć przeciwko niej postępowania przed sądem powszechnym. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 44g ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 933/ organy prowadzące zbiory meldunkowe, zbiór PESEL oraz ewidencje wydanych i unieważnionych dowodów osobistych na wniosek zainteresowanej osoby, złożony w formie pisemnej lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, są zobowiązane wydać zaświadczenie zawierające pełny odpis przetworzonych danych, dotyczących tej osoby. W art. 44i ust. 3 wskazano natomiast, że dane ze zbioru PESEL oraz ogólnokrajowej ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia minister właściwy do spraw wewnętrznych. Osoba ubiegająca się o udostępnienie danych ma obowiązek wykazać interes prawny w ich uzyskaniu - art. 44h ust. 2 pkt 1. W ocenie organu skarżący ma interes prawny w żądaniu adresu M. R., jednakże ze względu na brak podania przez skarżącego dodatkowych danych, nie było możliwe ustalenie, o jaką osobę o nazwisku M. R. chodzi. Z danych zgromadzonych w sprawie wynika, że w bazie PESEL znajduje się ponad 100 osób o takim imieniu i nazwisku. Słuszne jest też twierdzenie organu, że podanie przez skarżącego miejsca pracy i zajmowanego stanowiska przez M. R. nie ułatwia załatwienia wniosku, gdyż w zbiorze PESEL nie są zawarte dane dotyczące miejsca pracy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł B. B. zarzucając: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 44g, 44h ust. 2 pkt 1, ust. 9 pkt 2, art. 44 i ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, polegające na przyjęciu, że przepis zobowiązuje do wskazania PESEL, podczas gdy "przepis stanowi, że osoba ubiegająca się o udostępnienie danych ze zbioru meldunkowego obowiązana jest do wykazania interesu prawnego oraz ponosi stosowną opłatę", a także naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych /Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 883 ze zm./ poprzez jego nie zastosowanie; przepisy o ochronie danych osobowych nie stanowią przeszkody w przekazywaniu danych osobowych na potrzeby postępowań administracyjnych i sądowych oraz "poprzez nie zastosowanie art. 61 konstytucji", 2/ naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 141 ( 4 ppsa poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do zarzutu co do konieczności wskazania PESEL w sytuacji, gdy administratorem tego zbioru jest organ administracji "i organizacyjnie zbiór dostępny jest MSWIA a strona podała miejsce zatrudnienia", a także naruszenie art. 7, 8, 10, 11, 75, 77 ( 1, 80, 81, 104, 107 kpa poprzez nie wzięcie pod uwagę całości materiału dowodowego z uwzględnieniem interesu społecznego oaz słusznego interesu obywateli przy pobieżnej ocenie materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuca się, iż Sąd dopuścił się niedopuszczalnej nadinterpretacji prawa w zakresie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie uwzględniając ustawy o ochronie danych osobowych przy czym był władny "zastosować bezpośrednio przepis art. 61 konstytucji". Strona skarżąca ma interes prawny w niniejszej sprawie zaś zobowiązana przez sąd powszechny powinna uzyskać żądane dane. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W podstawach skargi kasacyjnej zarzuca się naruszenie określonych przepisów prawa materialnego i procesowego, mających wpływ na rozstrzygnięcie jednocześnie podnosząc, że w sprawie powinien być stosowany art. 61 Konstytucji. Z akt sprawy wynika, iż niesporne jest, że wnoszący skargę kasacyjną wystąpił o udostępnienie mu z danych PESEL adresu domowego osoby fizycznej określonej z imienia i nazwiska, która według skarżącego jest zatrudniona we wskazanym urzędzie administracji publicznej. Nie jest też sporne, że w danych zawartych w PESEL nie zamieszcza się informacji o miejscu zatrudnienia ujętych tam osób, a więc w sytuacji, gdy jest więcej osób o tym samym imieniu i nazwisku, nie ma możliwości pozytywnego załatwienia wniosku. W takiej sytuacji pozostaje bez znaczenia, iż skarżący podaje, że potrzebny mu jest adres domowy danej osoby, bowiem został do tego zobowiązany przez sąd powszechny w określonej sprawie. Zaskarżone rozstrzygnięcie w takiej sytuacji jest prawidłowe jak też brak podstaw do skutecznego zarzucenia, iż powinna być bezpośrednio stosowana Konstytucja, skoro bez względu na to, na jakiej podstawie złożone byłoby przedmiotowe żądanie skarżącego, nie było możliwości pozytywnego załatwienia jego wniosku. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa. Wniosek w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu zostanie załatwiony przez Sąd I instancji na podstawie art. 250 ppsa.