IV SA/Wa 496/10

Dnia 17 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Kaja Angerman, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2010 roku sprawy ze skargi K. B., K. w W., P., R. P., S. S., Z. O., na postanowienie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia -Wschodniej Obwodnicy W. na odcinku od węzła "M." do węzła "L." I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Ministra Rozwoju Regionalnego z [...] lipca 2007r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Rozwoju Regionalnego na rzecz skarżącej Z. O. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 496/10 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 27 listopada 2005 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad z zwróciła się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia Wschodniej Obwodnicy [...]. Wojewoda [...] wnioskiem z [...] grudnia 2005 r. wystąpił do Ministra Środowiska o uzgodnienie realizacji tego przedsięwzięcia na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Minister Środowiska postanowieniem z [...] lutego 2007 r. nr [...] uzgodnił realizację według wariantu W 3 i określił jej warunki. Wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy wnieśli Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, Burmistrz Miasta H. i Wójt Gminy W. Burmistrz Miasta H. wystąpił wnioskiem z [...] lutego 2007 r. do Prezesa Rady Ministrów o wyłączenie Ministra Środowiska od rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznania sprawy. Prezes Rady Ministrów, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], na podstawie art. 26 § 2 w zw. z art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a., wyznaczył Ministra Rozwoju Regionalnego jako organ właściwy do rozpoznania sprawy z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie objętym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Wschodniej Obwodnicy [...] na odcinku od węzła "M." do węzła "L.". Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosków ww. podmiotów o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister Rozwoju Regionalnego uchylił postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. i umorzył postępowanie prowadzone przed tym Ministrem w pierwszej instancji. Skargi na to postanowienie zostały oddalone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1885/07, który jest prawomocny od 22 kwietnia 2008 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. i art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, Minister Rozwoju Regionalnego uzgodnił realizację przedsięwzięcia Obwodnicy wg wariantu WINA i określił dla niego warunki. Na skutek wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy P., K. w W., K. w W., Burmistrza Dzielnicy W. W. oraz mieszkańców W., postanowieniem z dnia [...] października 1997 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a., Minister Rozwoju Regionalnego utrzymał w mocy swoje postanowienie. Na skutek skarg, wniesionych od tego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 2537/07 uchylił postanowienia Ministra, wydane w obu instancjach, ale Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1242/08, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 8 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 338/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na postanowienie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] października 2007 r. W rezultacie wniesionych od tego wyroku skarg kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu swego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, albowiem uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Minister Rozwoju Regionalnego, wyznaczony przez Prezesa Rady Ministrów w miejsce Ministra Środowiska jako właściwy do rozpoznania wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy w ramach tego wyznaczenia i przyznanej nim właściwości wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]. Postanowienia z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] i z dnia [...] października 2007 r. nr [...] zostały wydane poza wyznaczeniem do załatwienia sprawy, zatem z naruszeniem właściwości. Powoduje to, że są dotknięte wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W sprawie niniejszej Sąd związany był dokonanym przez NSA ustaleniem, iż postanowienia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] i z dnia [...] października 2007 r. nr [...] zostały wydane poza wyznaczeniem do załatwienia sprawy, z naruszeniem właściwości, zatem są dotknięte wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Prezes Rady Ministrów wyznaczył Ministra Rozwoju Regionalnego jako organ właściwy do rozpoznania sprawy z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie objętym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia, polegającego na budowie Wschodniej Obwodnicy [...] na odcinku od węzła "M." do węzła "L.". Wyznaczenie Ministra Rozwoju Regionalnego nastąpiło tylko w zakresie określonym tym postanowieniem. Minister Środowiska, który rozpoznał sprawę w pierwszej instancji podlegał wyłączeniu od załatwienia sprawy z mocy prawa, ale znalazła się ona już na etapie drugoinstancyjnym, na skutek wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy. Minister Rozwoju Regionalnego został wyznaczony tylko i wyłącznie do rozpoznania sprawy w drugiej instancji. Jak słusznie zaakcentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2010, wyłączenie organu oznacza, że nie przestaje on być właściwy do załatwiania spraw należących do jego kompetencji, ale że nie może załatwić określonej, konkretnie oznaczonej sprawy, przy czym wyłączenie to może mieć miejsce w całym lub konkretnym stadium postępowania. W sytuacji, kiedy ma miejsce wyłączenie organu, w jego miejsce musi zostać wyznaczony inny organ, który sprawę załatwi. Jednak wyjątkowe przyznanie kompetencji temu innemu organowi, działającemu w zastępstwie właściwego, następuje do konkretnej sprawy, w określonym jej stadium. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie uzgodnienia środowiskowych warunków realizacji Wschodniej Obwodnicy [...]. Minister Rozwoju Regionalnego został wyznaczony jako właściwy do załatwienia sprawy z wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy. Jak słusznie skonstatował NSA, będąc zatem wyznaczonym przez Prezesa Rady Ministrów jako organ właściwy do przeprowadzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej postanowieniem Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r., Minister Rozwoju Regionalnego przejął kompetencję do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy załatwionej postanowieniem pierwszoinstancyjnym, jako pełniący rolę organu odwoławczego. Prowadząc postępowanie z wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy, zdaniem NSA, Minister Rozwoju Regionalnego mógł wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a., Minister ten uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. i umorzył postępowanie przed tym organem. Takie załatwienie przez Ministra Rozwoju Regionalnego sprawy, do której był wyznaczony, zostało uznane za zgodne z prawem wyrokiem, prawomocnym, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1885/07. NSA podkreślił, że wydanie przez Ministra Rozwoju Regionalnego postanowienia z dnia [...] lipca 2007 r. wyczerpywało jego kompetencje do działania, przyznane mu w miejsce Ministra Środowiska, który podlegał wyłączeniu. Nieprawidłowo Minister Rozwoju Regionalnego uznał, iż po uchyleniu postanowienia Ministra Środowiska z [...] lutego 2007 r. i umorzeniu postępowania przed tym organem - tj. organem pierwszej instancji - jest uprawniony do załatwienia sprawy z wniosku Wojewody [...] o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań realizacji Wschodniej Obwodnicy [...]. Minister Rozwoju Regionalnego, będąc mylnie przeświadczony o swojej właściwości, wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2007 r., które utrzymał w mocy postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. Miało zatem miejsce wykroczenie poza ramy zakreślone wyznaczeniem do załatwienia sprawy, dokonanym na podstawie art. 26 § 2 k.p.a., a zatem Minister, jako organ wyznaczony, działał poza właściwością mu przyznaną, tj. poza właściwością rzeczową. Jak wskazał NSA, wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy w miejsce organu podlegającego wyłączeniu dotyczy konkretnej sprawy i konkretnego jej stadium. Reasumując należy stwierdzić, iż Minister Rozwoju Regionalnego, wyznaczony przez Prezesa Rady Ministrów w miejsce Ministra Środowiska jako właściwy do rozpoznania wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy w ramach tego wyznaczenia i przyznanej nim właściwości wydał Zatem z uwagi na fakt, że Minister Rozwoju Regionalnego wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] oraz z dnia [...] października 2007 r. nr [...] z naruszeniem właściwości rzeczowej, są one dotknięte wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a., mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy i argumentację NSA, zawartą w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lutego 2010. O kosztach udzielonej pomocy prawnej, orzeczono w pkt III sentencji wyroku, na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.) w zw. z art. 250P.p.s.a.