V SA/Wa 78/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji o odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych; stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia ... sierpnia 2009 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu ... maja 2007 r. S. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w K. wniosek o przyznanie płatności na rok 2007. W dniu 24 lutego 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał decyzję nr ... o odmowie przyznania S. K. płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Strona w dniu ... marca 2009 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na postawie art. 135 kpa. W dniu ... sierpnia 2009 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., na mocy postanowienia nr ... odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W postanowieniu pouczono stronę o terminie i trybie wniesienia zażalenia. Na postanowienie z dnia ... sierpnia 2009r. S. K. wniósł zażalenie do Prezesa ARiMR, za pośrednictwem Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. Postanowieniem z dnia ... listopada 2009r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że w myśl art. 135 kpa organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji. O wstrzymaniu natychmiastowej wykonalności decyzji organ odwoławczy orzeka - w formie postanowienia - na wniosek strony lub z urzędu. Organ podkreślił, iż przepis art. 135 kpa stanowi o wstrzymaniu natychmiastowej wykonalności decyzji, a zatem organ odwoławczy może wstrzymać wykonanie zarówno decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jak i gdy podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy przepisów ustawy. Zgodnie z ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217, z późn. zm.) - w brzmieniu sprzed nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) - określającą zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych w roku 2007, decyzja w sprawie przyznania płatności podlega wykonaniu z mocy przepisów ustawy. W myśl bowiem art. 19 w/w ustawy odwołanie od decyzji w sprawie przyznania płatności nie wstrzymuje jej wykonania. Tym samym w przedmiotowej sprawie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. nr ...o odmowie przyznania S. K. płatności do gruntów rolnych na rok 2007, podlegała wykonaniu z mocy ustawy zaś wniesienie odwołania przez stronę nie wstrzymało jej wykonania. Podkreślono, iż organ odwoławczy uprawniony jest do wstrzymania wykonania decyzji jedynie w przypadkach uzasadnionych. Do takich przypadków należy zaliczyć prawdopodobieństwo wadliwości decyzji nieostatecznej oraz wywołanie przez wykonanie decyzji nieodwracalnych skutków prawnych. W rozpatrywanej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Koninie odmawiając na mocy decyzji nr ...przyznania S. K. płatności do gruntów rolnych na rok 2007, nie nałożył na stronę żadnego obowiązku, którego wykonanie wywołałoby nieodwracalne skutki prawne. Wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji S. K., nie wskazał przesłanek, które uzasadniałyby złożenie przedmiotowego wniosku a w następstwie wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadnie zatem Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., nie znajdując przesłanek do wstrzymania w trybie art. 135 kpa wykonania decyzji nr ..., wydanej dnia ... lutego 2009 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., postanowił o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w zażaleniu, organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 123 kpa organy administracyjne w toku postępowania wydają postanowienia dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nierozstrzygających o istocie sprawy chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. W rozpatrywanej sprawie postanowienie nr ... Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. dotyczy jedynie kwestii wytrzymania wykonania przedmiotowej decyzji, nie rozstrzyga zaś o wyniku postępowania odwoławczego. Reasumując w oparciu o powyższą argumentację, zarzuty skarżącego zawarte w zażaleniu z dnia ... sierpnia 2009 r. organ uznał za nieuzasadnione. W skardze na powyższe postanowienie S. K. zarzucił naruszenie przepisu art. 135 kpa przez uznanie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane w tym przepisie. Wskazał, że brak wstrzymania decyzji z ...02.2009r. o odmowie przyznania płatności na rok 2007, w sytuacji, gdy w sprawie nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok przed WSA w P. może doprowadzić do nieodwracalnych skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrola zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany granicami skargi ( art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) Dokonując kontroli przeprowadzonego postępowania administracyjnego sąd doszedł do przekonania, że organ administracyjny naruszył przepisy prawa w sposób rażący. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 135 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), na podstawie którego organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji. W myśl przepisu art. 141 § 1 kpa, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie przysługuje zatem na precyzyjnie określone przez ustawodawcę rozstrzygnięcia. Nie ma tu znaczenia wola podmiotu, który jest adresatem postanowienia, czy przekonanie organu o konieczności zapewnienia obrony prawnej wyrażone w pouczeniu o prawie wniesienia środka prawnego. Sama w sobie nie ma także znaczenia ranga rozstrzyganej sprawy procesowej, jeśli ustawodawca nie uznał jej na tyle istotną, by stworzyć możliwość jej kontroli w toku postępowania. Prawo zażalenia wynika z elementu obiektywnego w postaci istnienia normy prawnej przewidującej takie prawo. W żaden sposób uprawienia tego nie można domniemywać. (Łaszczyca G., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005). Zażalenie na postanowienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawienia do jego zaskarżenia jest zażaleniem niedopuszczalnym (art. 141 § 1 k.p.a. a contrario). W myśl przepisu art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż na postanowienie wydane na podstawie powołanego przepisu art. 135 kpa nie przysługuje zażalenie, ponieważ takiego uprawnienia nie przewiduje żaden przepis szczególny. Uprawnienia takiego nie może również kreować błędne pouczenie udzielone w tym zakresie skarżącemu przez organ I instancji. Samo pouczenie strony o możliwości zaskarżenia postanowienia nie tworzy bowiem uprawnienia do zaskarżenia postanowienia organu I instancji. (wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2001 r., sygn. akt: I SA/Gd 170/00, Lex Nr 76083). Rozpoznanie przez Prezesa ARiMR zażalenia S. Ką. na postanowienie z dnia ... sierpnia 2009r., jako niedopuszczalnego środka odwoławczego stanowiło rażące naruszenie prawa. Zażalenie skarżącego było bowiem w istocie zażaleniem niedopuszczalnym. Organ II instancji winien zatem stwierdzić niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego zażalenia na podstawie przepisu art. 134 kpa. Merytoryczne zaś rozpoznanie niedopuszczalnego zażalenia stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 ust. 2 w zw. z art. 141§ 1 kpa). Bez znaczenia jest tutaj błędne pouczenie przez organ I instancji o prawie do wniesienia zażalenia. Z powyższych względów należało na podstawie przepisu art. 145 § 1 ust. 2 orzec jak w sentencji.