II SA/Bd 311/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 311/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] Kierownik Referatu Funduszu Alimentacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] podstawie art. 31 ust. 1, art.12, art. 2 pkt 7d, art. 8 i 11,art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 15 ust. 1, art.18 ust. 1, art.20, art. 23 i art. 24, ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U z 2009, Nr 1, poz. 7 ze zm., zwanej dalej "ustawą alimentacyjną") oraz § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z alimentacyjnego (Dz.U. Nr 136, poz. 855), zobowiązał M. D. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna M. D. za okres od dnia 01.01.2009 r. do dnia 31.08.2009 r. w łącznej kwocie 800 zł. z odsetkami ustawowymi należnymi do czasu całkowitej spłaty zadłużenia, które za okres od dnia 1.02.2009 r. do dnia 29.10.2009 r. wyniosły 48 zł 36 gr. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że na mocy decyzji z dnia [...] r. znak: [...]M. D. przyznano prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1.01.2009 r. do dnia 30.09.2009 r. na rzecz syna M. D. w miesięcznej wysokości po 350,00 zł. Decyzję podjęto w oparciu o dokumenty dołączone do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego złożone w dniu 09.01.2009 r. W decyzji tej zawarto również pouczenie o wynikającym z art. 19 ust. 1 ustawy alimentacyjnej obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia, o każdym przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ponadto w decyzji tej poinformowano wnioskodawcę, że osoba, która ma przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie może nie może otrzymywać alimentów ani zaległych ani bieżących. Decyzja ta stała się ostateczna i na tej podstawie ośrodek dokonał wypłaty wyżej wskazanych świadczeń w okresie od 01.01.2009 r. do 30.09.2009 r. w miesięcznej wysokości 350,00 zł. Organ I instancji ustalił ponadto, że w dniu 17.09.2009r. M. D. złożył oświadczenie, iż w okresie od stycznia 2009 r. do sierpnia 2009 r. otrzymał od dłużniczki łącznie 800,00zł. (8 x 100,00 zł), które zaliczył na poczet alimentów zaległych. W powyższym okresie M. D. otrzymał również świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 2800,00zł. W ocenie organu wyżej przedstawiony stan faktyczny wskazuje, że świadczenie alimentacyjne pobrane przez stronę za okres od 1.01.2009r. do 31.08.2009r. jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 2 ust.7d ustawy alimentacyjnej, który stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenia uznaje się świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Z tego względu M. D. zobowiązany został do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (art. 23 ust.1 ustawy alimentacyjnej). Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. D.. Nie negując ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji odwołujący wskazał, że w jego ocenie kwoty wypłacone mu w okresie od 1.01.2009r. do 31.08.2009r. w łącznej kwocie 800zł winny być zaliczone na poczet zaległych alimentów, a nie bieżącej wierzytelności. Wskazał ponadto, że całą kwotę alimentów wydał na potrzeby dziecka. Odwołujący podniósł także, że nie stać go na zwrot w/w kwoty, gdyż świadczenia uzyskiwane w ramach pomocy z MOPR w całości przeznacza na bieżące potrzeby rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w[...], decyzją z dnia[...] nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że potrzeba kasacji zaskarżonej decyzji wynika z wątpliwości organu odwoławczego co do wysokości kwoty żądanej tytułem zwrotu nienależnego świadczenia. Jak bowiem wynika z przywołanego wyżej art. 2 pkt 7 lit. d ustawy alimentacyjnej nienależnie pobranym świadczeniem są świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W ocenie organu odwoławczego, skoro decyzją z dnia [...] r. przyznano M. D. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 350,00 zł miesięcznie, to właśnie ta kwota, a nie kwota 100,00 miesięcznie, stanowi wysokość świadczenia nienależnie pobranego. Powyższa interpretacja wskazanych przepisów, zdaniem SKO implikuje konieczność ponownego określenia przez organ I instancji wysokości świadczenia nienależnie pobranego. Organ odwoławczy poinformował również odwołującego, że może on wystąpić do organu I instancji o umorzenie kwoty świadczenie nienależnie pobranego, a decyzja w tej sprawie wydana powinna zostać w odrębnym postępowaniu. M. D. złożył na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ponownie wywodząc, że wypłacona mu przez dłużniczkę alimentacyjną kwota 800zł. odnosiła się do zaległości alimentacyjnych wynoszących wówczas ok.2000zł. Ponadto skarżący zakwestionował stanowisko SKO odnośnie konieczności uznania za świadczenie nienależne całej kwoty miesięcznego świadczenia z funduszu alimentacyjnego, bez uwzględnienia wysokości otrzymywanych w tym okresie alimentów od dłużniczki alimentacyjnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie wskazując na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępie rozważań wskazać należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest decyzją kasacyjną, przekazującą sprawę - zgodnie z żądaniem skarżącego zawartym w odwołaniu-do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jednakże z uwagi na przedstawiony w uzasadnieniu tej decyzji pogląd naruszający prawo, nie może być ona pozostawiona w obrocie prawnym. Powołany przez organy obu instancji przepis art. 2 pkt 7 lit."d" ustawy alimentacyjnej zawiera definicję nienależnie pobranego świadczenia, zgodnie z którą są to świadczenia z funduszu alimentacyjnego, wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. alimenty przepisów art. 23 ust.2 i 5 omawianej ustawy wynika, że należności te ustala organ właściwy wierzyciela. Zatem przy określeniu wysokości świadczenia podlegającego zwrotowi organ orzekający winien porównać kwoty otrzymanych przez wierzyciela alimentacyjnego w danym okresie alimentów z kwotą tych świadczeń przysługujących stosunku miesięcznym. W ocenie sądu błędna jest interpretacja przepisów omawianej ustawy wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO, wedle której uzyskanie w danym miesiącu od dłużnika alimentacyjnego kwoty niższej niż należna na mocy orzeczenia sądu powszechnego uprawnia organ orzekający w sprawie świadczenia alimentacyjnego do zakwalifikowania całej kwoty wypłaconego świadczenia jako nienależnie pobranego. Nadmienić należy, że taki sam pogląd wyraził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w prawomocnym wyroku z dnia 29 stycznia 2010r. w sprawie sygn. akt II SA/Rz 923/09. Mając powyższe okoliczności na uwadze sąd uznał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] naruszyło przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) należało orzec jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 wyżej wymienionej ustawy.