II FZ 358/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 259/10 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 19 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółdzielni postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 259/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił M.C. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżący nie wykazał w przedłożonym wniosku i załączonych dokumentach, aby znajdował się w wyjątkowej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu sądowym. W zażaleniu skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych. Zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, iż nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, podczas gdy nie posiada wystarczających środków finansowych i nie jest w stanie ponosić kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył i orzekł, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Artykuł 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, przewiduje, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem wyrażonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Po analizie akt sprawy Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, iż ocena sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego dokonana przez Sąd pierwszej instancji z punktu widzenia przesłanek opisanych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jest prawidłowa. Należy w pełni podzielić pogląd Sądu I instancji, iż skarżący nie wykazał w sposób przekonywujący braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego. Z przedstawionych informacji oraz nadesłanych dokumentów bezspornie wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką – K.C., która otrzymuje miesięczne wynagrodzenie za pracę w kwocie około 3.000 zł netto miesięcznie, jest właścicielką mieszkania, reguluje raty kredytu mieszkaniowego (ok. 1.500 zł miesięcznie), opłaca rachunki za energię elektryczną, gaz, telefon i Internet. Ponadto małżonka skarżącego posiada oszczędności na lokatach w łącznej kwocie 21.788,92 zł, przewyższającej znacznie koszty prowadzonego postępowania sądowego. W świetle powyższych ustaleń nie można zgodzić się z wywodami skarżącego zawartymi w zażaleniu dotyczącymi rozdzielności majątkowej jego i małżonki. Sąd pierwszej instancji wykazał bowiem, że mimo rozdzielności majątkowej skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i w istocie razem ponoszą koszty utrzymania. Należy zatem uznać za usprawiedliwioną ocenę możliwości płatniczych skarżącego w świetle sytuacji majątkowej całej jego rodziny. Wymaga podkreślenia, że obowiązek wzajemnej pomocy między współmałżonkami rozciąga się również na prowadzenie postępowania sądowego. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.