II GZ 262/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Go. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 821/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 821/10 odmówił M. G. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2010 r., w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że okoliczności podnoszone przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do jego uwzględnienia. M. G. wbrew treści art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie. Okoliczność, że w dniu [...] marca 2010 r. skarżący skierował przesyłkę zawierającą skargę na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie zapoznając się z treścią pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, wskazuje na brak dochowania należytej staranności. Sąd zauważył, że wprawdzie w pouczeniu wskazany był tylko adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak z pouczenia w sposób wyraźny wynikało, że skargę należało wnieść za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Mimo niewskazania w pouczeniu adresu organu, był on znany stronie chociażby z zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie (z dnia [...] października 2009 r. i z dnia [...] grudnia 2009 r.). W ocenie Sądu I instancji, postępowanie skarżącego wskazuje, że nie dbał on o swoje interesy i nie dochował należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. M. G. złożył zażalenie na to postanowienie. Skarżący domagał się jego uchylenia, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podniósł, że pouczenie zawarte w decyzji z [...] stycznia 2010 r. było mylące dla strony, która kierując się dobra wiarą skierowała pismo do Sądu, gdyż taki adres zawarty był w pouczeniu. Według skarżącego umieszczenie w pouczeniu adresu WSA powodowało przekonanie, że skargę należy wnieść bezpośrednio do Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Ocena wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności jakiej można i należy oczekiwać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu tj. wadliwe sformułowanie pouczenia w decyzji z [...] stycznia 2010 r., nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, błąd popełniony przez skarżącego, polegający na wniesieniu skargi bezpośrednio do sądu, zamiast za pośrednictwem organu, w sytuacji gdy został on prawidłowo pouczony o trybie i terminie jej wniesienia nie spełnia przesłanki braku winy. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącego, że pouczenie zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny. Ze wspomnianego pouczenia wyraźnie wynika, że skargę należy wnieść do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Umieszczenie w pouczeniu jedynie adresu siedziby Sądu nie mogło mieć wpływu na jego poprawne odczytanie. Podnoszona w zażaleniu okoliczność, że skarżący dokonał błędnej interpretacji pouczenia została słusznie uznana przez Sąd I instancji za okoliczność, która nie może przemawiać za uznaniem, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Nieuwagi lub zaniedbania nie można bowiem kwalifikować jako braku winy. Kryterium braku winy, jako przesłanki warunkującej możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, publ: Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.