II OZ 51/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 289/10 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy technicznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego przez K. B. postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy technicznej. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr: [...], którym zobowiązano ją do przedłożenia w 2 egz. ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w B., przy ul. [...], zawierającej ocenę robót budowlanych wykonanych przy budowie w/w budynku, ich zgodności ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami oraz wskazującymi sposób doprowadzenia przedmiotowego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem, złożyła wniosek o wstrzymanie w/w postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, że zastosowanie się przez nią do nakazu zaskarżonego postanowienia narazi ją na niebezpieczeństwo znacznej szkody majątkowej oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Ponadto wskazała, że jej zdaniem istnieje duże prawdopodobieństwo, że zarówno zaskarżone jak i poprzedzające je postanowienie zostaną uchylone. Sąd oceniając wniosek na płaszczyźnie wymienionych wcześniej przesłanek, mogących uzasadniać wstrzymanie wykonania postanowienia, stwierdził, iż wykonanie przez skarżącą ekspertyzy technicznej nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej "P.p.s.a.". Podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, może być wyłącznie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej, (a nie jakiejkolwiek) szkody. Uwzględniając charakter i zakres obowiązku jaki został nałożony na skarżącą zaskarżonym postanowieniem, nie sposób przyjąć aby jego wykonanie mogło spowodować w majątku skarżącej znaczną szkodę, o jakiej stanowi cytowany przepis. W zażaleniu K. B. wniosła o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca podkreśliła, że w chwili obecnej nie stać jej na pokrycie kosztów wykonania ekspertyzy technicznej, która może okazać się zbędna. Poniesione nakłady finansowe na sporządzenie powyższej ekspertyzy nie zostaną skarżącej zwrócone, co stanowi dla niej trudny do odwrócenia skutek wykonania zaskarżonego postanowienia oraz znaczną szkodę majątkową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Określone w powołanym przepisie przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia stanowią zamknięty katalog. Celem instytucji wstrzymania wykonani aktu jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Wnioskodawca jest zatem zobowiązany do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. W niniejszej sprawie wskazać należy, że wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia skarżąca, poza ogólnym stwierdzeniem, że wykonanie zaskarżonego aktu wiąże się ze znacznymi kosztami nie wskazała na okoliczności, które uzasadniałyby złożony wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek, o których mowa w art.61 § 3 P.p.s.a. Natomiast kwestia ewentualnej nieważności zaskarżonego postanowienia będzie rozstrzygana przed Sądem pierwszej instancji przy rozpoznawaniu skargi na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2009 r. Na marginesie wskazać jednak należy, iż postanowienie w sprawie wstrzymania wykonalności aktu lub czynności sąd administracyjny może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Oznacza to, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni jej wniosek zasadnym. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.