V SA/Wa 211/10

WyrokWSA w Warszawie2010-05-24

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Michał Sowiński, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny i organ odwoławczy są związane stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących istnienia, wymagalności lub wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny i organ odwoławczy są związane stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących istnienia, wymagalności lub wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kompetencje organu egzekucyjnego w tym zakresie ograniczają się do kontroli postępowania egzekucyjnego, a nie badania zasadności samego obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżący S. O. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości składkowych, kwestionując istnienie obowiązku, jego wykonanie, przedawnienie oraz prawidłowość podstawy prawnej tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny (ZUS) i organ odwoławczy (Dyrektor Izby Skarbowej) uznali zarzuty za bezzasadne, opierając się na stanowisku wierzyciela (ZUS) i ograniczając swoje kompetencje do kontroli formalnej postępowania egzekucyjnego. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne; oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne. Orzeczenie to zapadło w następującym stanie faktycznym: Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W., z uwagi na brak wpłaty na wystosowane do S. O. upomnienia, w dniu [...] lutego 2009 r. wystawił tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] obejmujące należności z tytułu składek na: ubezpieczenia społeczne za okres od maja do grudnia 1999 r., ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca do grudnia 1999 r. oraz na maj 2005 r., fundusz pracy i fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych za okres od maja do grudnia 1999 r. W tytułach tych jako podstawę prawną dochodzonych należności wskazano deklaracja/zgłoszenie (kwadrat 2). Na podstawie ww. tytułów wykonawczych Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. jako organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym w ZUS [...] w S. [...], które wraz z odpisami tytułów wykonawczych przesłał dłużnikowi. Pismem z [...] marca 2009 r. uzupełnionym pismem z [...] marca 2009 r. S. O. wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, żądając jednocześnie umorzenia prowadzonej egzekucji. W pismach tych zarzucił naruszenie art. 33 pkt 1 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podnosząc: 1. nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi od nr [...] do [...], które uzasadnia nabyciem prawa do zasiłku chorobowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od maja do grudnia 1999r., a tym samym brak zaległości w opłacaniu składek za analogiczny okres rozliczeniowy, 2. wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym [...] poprzez złożenie w dniu [...].09.2008r. pisma o przeksięgowanie mylnie wpłaconej składki na ubezpieczenie społeczne za 05.2005r., 3. wstrzymanie wykonania egzekucji należności określonych w upomnieniach stanowiących podstawę wystawienia kwestionowanych tytułów wykonawczych, 4. rozbieżność między kwotą zobowiązania wykazaną w upomnieniach a kwotą należności głównej określonej w tytułach wykonawczych poprzez zawyżenie kwot w tytułach wykonawczych, 5. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne wskazanie w tytułach wykonawczych deklaracji jako podstawy prawnej należności, 6. przedawnienie składek objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do [...] tj. składki zdrowotnej za okres od czerwca do grudnia 1999r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. [...] w S. postanowieniem z [...] marca 2009 r. uznał zarzuty zgłoszone przeciwko postępowaniu egzekucyjnemu za bezzasadne. W następstwie wniesinego zażalenia na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] lipca 2009 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia, gdyż zaskarżone postanowienie z uwagi na brak podpisu osoby uprawnionej nie weszło do obrotu prawnego. Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. [...] w S. jako wierzyciel pismem z [...] sierpnia 2009 r. wyraził następujące stanowisko wobec zarzutów zgłoszonych przez dłużnika. W odniesieniu do pierwszego zarzutu stwierdził, że jest on całkowicie bezpodstawny, gdyż obowiązek opłacenia należności z tytułu składek określony ww. tytułami wykonawczymi istnieje, gdyż prawomocną decyzją z [...] marca 2007 r. nr [...] ZUS [...] Oddział w W. [...] w S. ustalił, iż S. O. z tytułu prowadzonych działalności gospodarczych podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od 01.05.1999r. do 31.12.1999r. Wskazał również, że nie są zgodne ze stanem faktycznym twierdzenia zobowiązanego, iż nabył on prawo do zasiłku chorobowego i tym samym nie posiada żadnych zaległości w opłacaniu składek. Wierzyciel stwierdził, że dłużnik nie ubiegał się ani nie miał ustalanego i wypłaconego zasiłku chorobowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, dlatego też nie miał w stosunku do niego zastosowania art. 18 ust. 10 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W odniesieniu do drugiego ze zgłoszonych zarzutów stwierdzono, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] S. O. posiadał zaległość z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za maj 2005 r. Tak więc wpłata dokonana w dniu [...] czerwca 2005 r. na kwotę [...] zł na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, o której przeksięgowanie na konto Funduszu Ubezpieczeń Zdrowotnych pismem z [...] września 2008 r. wnosił zobowiązany została zgodnie z § 13 ust. 1, 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 78, poz. 465) rozliczona w całości na zaległość o najwcześniejszym terminie płatności tj. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za maj 1999 r. W odniesieniu do trzeciego z zarzutów wskazano, że dłużnik pismem z [...] września 2008 r. wniósł o wstrzymanie egzekucji należności określonych w upomnieniach z uwagi na powstały spór co do ustalenia wymiaru składek oraz o wydanie stosownej decyzji umożliwiającej mu odwołanie. ZUS decyzją z [...] października 2008 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją z [...] marca 2007 r. i do czasu jej uprawomocnienia, tj. do [...] lutego 2009 r., zgodnie z wnioskiem zobowiązanego nie podejmował żadnych czynności egzekucyjnych. W odniesieniu do czwartego z zarzutów podano, że kwoty należności głównych określone w upomnieniach i w tytułach wykonawczych są prawidłowe, a rozbieżności między kwotą zobowiązania wskazaną w upomnieniach a kwotą należności głównej określonej w tytułach wykonawczych wynika z ustawowego obowiązku zaokrąglania kwoty wskazanej w tytule wykonawczym do pełnych dziesiątek groszy. W odniesieniu do piątego zarzutu stwierdzono, że tytuły wykonawcze nie zawierają uchybień wynikających z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż podstawa prawna dochodzonych w nich należności została określona prawidłowo poprzez wskazanie w polu 30, iż stanowi ją deklaracja złożona przez zobowiązanego. Wierzyciel wskazał bowiem, iż w dniu [...] września 2008 r. S. O. złożył w organie prawidłowe deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA za okres od maja do grudnia 1999 r. Deklaracje te posiadały pouczenie że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Do dnia wystawienia kwestionowanych tytułów wykonawczych zobowiązany nie złożył korekty ww. deklaracji rozliczeniowych, za korektę taką nie mozna bowiem uznać pisma z prośbą o ich anulowanie, a więc zgodnie z art. 3a § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowią one podstawę prawną umożliwiającą egzekucję należności. W odniesieniu szóstego zarzutu wskazano, że na mocy art. 33 ust.2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. z 2003r. Nr 45, poz. 391) od dnia 1 lipca 2004 r. należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach art. 24 ust 4-6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Powyższe przepisy wprowadzają 10 letni okres przedawnienia dla składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zasady tej nie stosuje się jedynie do oceny przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, które wygasły przed dniem 1 lipca 2004 r., tj. do składek za okres od stycznia do maja 1999 r., których bieg 5 letniego terminu przedawnienia nie został przerwany. Z uwagi na powyższe stwierdzono, że składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca do grudnia 1999 r. nie uległy przedawnieniu, a zatem zarzut przedawnienia powyższych składek jest niezasadny. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. jako organ egzekucyjny w oparciu o wyżej przestawione stanowisko wierzyciela – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. postanowieniem z [...] sierpnia 2009r. stwierdził brak podstaw do uwzględnienia zarzutów. S. O. pismem z [...] sierpnia 2009 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu stwierdził, że podtrzymuje w całości argumentację zawartą w piśmie z [...] marca 2009 r., a ustosunkowując się do uzasadnienia postanowienia dodatkowo wskazał, że: - decyzja z [...] marca 2007r. jak i wyrok sądowy mówią o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzonej działalności, co nie jest tożsame z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, - decyzja z [...] października 2008 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją jest nie ważna ponieważ została wydana przez nieuprawniony organ, - egzekucja została wszczęta bezprawnie, gdyż deklaracje stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych zostały anulowane pismem z [...] września 2008r., - ZUS przemilczał a wręcz zataił złożenie deklaracji ZUS ZUA w maju 1999r. Postanowieniem z [...] listopada 2009 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Przepis powyższy zastrzega jednocześnie, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 ustawy, wypowiedź taka jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Powyższe uregulowanie prawne jest konsekwencją przyjętej przez ustawodawcę zasady określonej w art. 29 § 1 ustawy, zgodnie z którą organ egzekucyjny, a tym samym rozpatrujący w postępowaniu odwoławczym organ nadzoru, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tak więc wskazał, że skoro wierzyciel potwierdził istnienie obowiązku podatkowego, to jest on całkowicie związany stanowiskiem wierzyciela, a jego kompetencje w niniejszym postępowaniu ograniczają się wyłącznie do kontroli postępowania egzekucyjnego, a nie kwestii związanych z zasadnością zajętego przez wierzyciela stanowiska. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów dłużnika, Dyrektor Izby Skarbowej uznał je za bezzasadne przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia argumentację zbieżną ze stanowiskiem organu egzekucyjnego - Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W.. Stwierdził przy tym, że Zakład postąpił prawidłowo rozliczając, niezgodnie z wnioskiem zobowiązanego z [...] września 2008 r., mylnie wpłaconą kwotę w 2005 r. na zaległość o najwcześniejszym terminie płatności. Tym samym obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr [...] nie został wykonany. Ponadto, analizując akta sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że podstawa prawna dochodzonych należności została prawidłowo wskazana w tytułach wykonawczych. S. O. złożył bowiem w dniu [...] września 2008 r. deklaracje rozliczeniowe na druku DRA zawierające zestawienie należnych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i FP oraz FGŚP za okres od maja do grudnia 1999 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i do dnia wystawienia kwestionowanych tytułów wykonawczych nie złożył nowego dokumentu korygującego. Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca do grudnia 1999 r. objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że nie uległy one przedawnieniu, gdyż do dnia wejścia w życie ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 121, poz. 1264), która wydłużyła termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, nie nastąpiło przedawnienie należności dochodzonych ww. tytułami. S. O. na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. złożył skargę podnosząc zarzut naruszenia: art. 38 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 28 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, która obowiązywała do 1 kwietnia 2003 r., art. 33 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie wskazał, że w jego ocenie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest bezpodstawnie, ponieważ tytuły wykonawcze zostały wydane na podstawie nie istniejącej deklaracji ZUS ZUA, która to deklaracja złożona w [...] września 2008 r. w [...] ZUS w S. następnego dnia tj. [...] września 2008 r. została przez niego wycofana i jednocześnie złożona prawidłowa deklaracja, której ZUS nie uwzględnia. Ponadto podniósł, że do dnia dzisiejszego nie otrzymał odpowiedzi na pismo złożone w dniu [...] września 2008r. do ZUS w S. o wstrzymanie egzekucji należności co do których otrzymał upomnienia. Wskazał również, że ZUS wszczął egzekucję powołując się na decyzję z [...] października 2008 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu. Skarżący podniósł także, że nie zgadza sie z argumentacją organu dotyczącą braku przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca do grudnia 1999 r. Tak więc mając na uwadze wskazane powyżej zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości swoje stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Stosownie do art. 34 § 1 powyższej ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W niniejszej sprawie skarżący zgłaszając zarzuty w sprawie prowadzenia w stosunku do niego egzekucji administracyjnej, podniósł: - nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi od nr [...] do [...], , - wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym [...], - przedawnienie składek objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do [...] tj. składki zdrowotnej za okres od czerwca do grudnia 1999r. - wstrzymanie wykonania egzekucji należności określonych w upomnieniach stanowiących podstawę wystawienia kwestionowanych tytułów wykonawczych, - rozbieżność między kwotą zobowiązania wykazaną w upomnieniach a kwotą należności głównej określonej w tytułach wykonawczych poprzez zawyżenie kwot w tytułach wykonawczych, - niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne wskazanie w tytułach wykonawczych deklaracji jako podstawy prawnej należności, Zauważyć zatem należy, że zarzuty skarżącego opierają się na podstawach wskazanych w art. 33 pkt 1-5 i pkt 10 u.p.e.a. Ponadto stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tymczasem z uzasadnienia zarzutów zgłoszonych przez skarżącego (k. 161-163 akt adm.) wynika, że sprowadzały się one w zasadzie do twierdzenia o nieistnieniu obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, wykonaniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym [...], braku wymagalności obowiązku z powodu złożenia wniosku o wstrzymanie egzekucji należności oraz przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca do grudnia 1999 r. W tej sytuacji Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził - w świetle art. 34 § 1 oraz art. 29 § 1 u.p.e.a., że w zakresie powyższych zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, które - jak wskazano powyżej, mieszczą się w kategorii zarzutów z art. 33 pkt 1 -5 u.p.e.a., wiążące było stanowisko wierzyciela (będącego jednocześnie organem egzekucyjnym), a odwoławczy organ egzekucyjny nie był uprawniony do merytorycznego badania zasadności tego stanowiska. Związanie bowiem stanowiskiem wierzyciela, o którym mowa w art. 34 § 1 u.p.e.a. dotyczy także odwoławczego organu egzekucyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2008 r., II FSK 456/07), a podstawy do badania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów nie stwarzają również uprawnienia egzekucyjnego organu nadzoru przysługujące Dyrektorowi Izby Skarbowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., II FSK 1480/05, Lex nr 513154). Odnosząc się natomiast do zarzutu z art. 33 pkt 10 u.p.e.a, tj. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne wskazanie w tytułach wykonawczych deklaracji jako podstawy prawnej należności, a także prowadzenia egzekucji w oparciu o decyzję z [...] października 2008 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu, Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę zauważa, iż zasadnie wskazał organ egzekucyjny, że jest on bezzasadny. Artykuł 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia bowiem elementy, które powninien zawierać tytuł wykonawczy. Wśród tych elementów w pkt 6 wskazano, że tytuł wykonawczy ma zawierać wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Analizując akta administracyjne Sąd zauważa, że wszystkie kwestionowane tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] spełniają wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. W polu 30 kwestionowanych tytułów wykonawczych “Podstawa prawna należności" zaznaczono bowiem kwadrat 2, podając, iż podstawą tą jest deklaracja/zgłoszenie. A zatem nieuzasadnione jest stanowisko skarżącego, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie decyzji z [...] października 2008 r. nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż podstawę prawną wystawienia tytułów wykonawczych, a więc i prowadzenia egzekucji, mogą stanowić wymienione w art. 3, art. 3a i art. 4 u.p.e.a., akty indywidualne właściwych organów oraz akty generalne, z których to wynikają obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej, a także deklaracja lub zeznanie złożone przez podatnika lub płatnika, zgłoszenie celne złożone przez zobowiązanego, deklaracja rozliczeniowa złożona przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne, informacja o opłacie paliwowej. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika bowiem, że skarżący w dniu [...] września 2008 r. złożył deklaracje rozliczeniowe na druku DRA zawierające zestawienie należnych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i FP oraz FGŚP za okres od maja do grudnia 1999r., z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. A zatem zasadnie wskazał organ egzekucyjny, że w sytuacji kiedy zobowiązany uznał, że są one wypełnione niepoprawnie powinien zgodnie z art. 47 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998r. (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) złożyć deklaracje rozliczeniową korygującą w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe dane określone w art. 46 ust. 4 tej ustawy. Natomiast jak wynika z akt sprawy do dnia wystawienia kwestionowanych tytułów wykonawczych nowe dokumenty korygujące nie zostały złożone przez skarżącego. Za złożenie deklaracji rozliczeniowych korygujących nie można bowiem uznać pisma złożonego w Oddziale ZUS z prośbą o ich wycofanie i złożenie w tym samym dniu deklaracji ZUS ZUA wskazujących datę [...] maja 1999 r. jako datę powstania obowiązku ubezpieczeń. Na uwagę zasługuje przy tym fakt, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. [...] w S. prawomocną decyzją z [...] marca 2007 r., nr [...] ustalił, że skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od 1 maja 1999 r. do 31 grudnia 1999 r. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 38 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż Zakład z uwagi na spór dotyczący obowiązku ubezpieczeń społecznych wydał w dniu [...] marca 2007 r. stosowną decyzję. Ponadto stosownie do art. 38 ust. 2 ww. ustawy, po uprawomocnieniu się decyzji z [...] marca 2007 r., skarżący jako płatnik składek złożył w dniu [...] września 2008 r. do Zakładu dokumenty związane z ubezpieczeniami społecznymi określone w ustawie za okres objęty decyzją. Tak więc zasadnie uznano, że podstawę prawną należności dochodzonych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi stanowią zgodnie z art. 3a § 1 pkt 3 u.p.e.a. deklaracje rozliczeniowe złożone przez skarżącego w dniu [...] września 2008r. na druku DRA zawierające zestawienie należnych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i FP oraz FGŚP za okres od maja do grudnia 1999r. Ponadto w ocenie Sądu za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów: art. 28 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, która obowiązywała do 1 kwietnia 2003 r. oraz art. 33 ustawy z 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., gdyż zarzut ten dotyczy przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca do grudnia 1999 r., co do którego ostatecznie wypowiedział się już wierzyciel. Sąd natomiast uprawniony do badania zgodności z prawem wydanych w toku postępowania administracyjnego niezaskarżalnych postanowień organu stwierdza, że stanowisko wierzyciela (będącego jednocześnie organem egzekucyjnym) jest w tym zakresie prawidłowe. Należy bowiem zauważyć, że ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 121, poz. 1264) wydłużyła termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, które zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ulegają przedawnieniu po 10 latach na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 24 ust. 4-6 ). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 lipca 2004 r. i niewątpliwe nie ma zastosowania do należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, które uległy przedawnieniu przed 1 lipca 2004 r. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie - por. wyrok SN z 5 kwietnia 2005 r., I UK 232/04, OSNP 2006/1-2/26 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z 2 lipca 2008 r. sygn. akt II UZP 5/08. Sąd Najwyższy w tezie powyższej uchwały z 2 lipca 2008 r. stwierdził jednoznacznie, że “dziesięcioletni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu nadanym ustawą z 18 grudnia 2002r. (o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw) znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych ". Teza ta pozostaje również aktualna w odniesieniu do składek na ubezpieczenie zdrowotne, które przed dniem 1 lipca 2004 r. stały się wymagalne i nie uległy do tego dnia przedawnieniu. A zatem objęte tytułami wykonawczymi zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 1999r. do grudnia 1999r. nie uległy przedawnieniu przed 1 lipca 2004r., tak więc przepisy ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, która obowiązywała do 1 kwietnia 2003r. oraz ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r. nie mają w tym przypadku zastosowania. W ocenie Sądu również zarzut braku jednoznacznego stanowiska organu w kwestii wniosku o wstrzymanie egzekucji, złożonego po doręczeniu skarżącemu upomnień, w sytuacji faktycznego powstrzymywania się od wszczęcia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją z [...] marca 2007 r. nie ma wpływu na dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Zauważyć bowiem należy, że wniosek ten został złożony zarówno przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego jak i przed wszczęciem egzekucji. Momentem rozpoczynającym postępowanie egzekucyjne jest bowiem dzień złożenia w organie egzekucyjnym wniosku wraz z tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela, o ile nie jest on organem egzekucyjnym lub moment wystawienia tytułu wykonawczego, o ile wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 61 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Natomiast egzekucja administracyjna zostaje wszczęta z chwilą zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a. tj. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Mając powyższe na uwadze, sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem, wobec czego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło