VII SA/Wa 388/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [....] Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [....] S.A. [...] zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z garażem podziemnym na terenie nieruchomości stanowiącej część działki ew. nr [...] w rejonie ul. [...] i ul. [...] w [....]. W decyzji określono również obszar oddziaływania obiektu. Decyzję tę odebrał w dniu 14 sierpnia 2008 r. pełnomocnik A. J., K. J.. Odwołanie od tej decyzji w dniu 28 sierpnia 2008r. ( data stempla pocztowego ) wniosła A. J. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. znak; [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa stronom postępowania służy prawo złożenia odwołania do organu administracji publicznej wyższego stopnie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, którego następstwem jest ostateczność decyzji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest zbadanie czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Ponad to organ wskazał, że nawet nieznaczne uchybienie terminowi obliguje organ do stwierdzenia uchybienia terminowi. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji I instancji, może wnieść odwołanie od tej decyzji tylko zanim ta decyzja stała się ostateczna, to jest do czasu rozpatrzenia przez organ II instancji odwołania przez inne strony, a gdy strony nie wniosły odwołania przed upływem 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Z uwagi na to, że A. J. nie brała udziału w postępowaniu, w którym zapadła kwestionowana decyzja termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna. Ze zwrotnych poświadczeń odbioru zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że ostatnia ze stron biorąca udział w postępowaniu odebrała decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. w dniu 7 sierpnia 2008 r. Tak więc termin do wniesienia odwołań upłynął w dniu 21 sierpnia 2008 r. Ustosunkowując się do faktu odbioru przez A. J. w dniu 14 sierpnia 2008 r. zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż Skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. A. J. została poinformowana przez organ I instancji pismem z dnia 2 lipca 2008 r., że wniosek inwestora dotyczący pozwolenia na budowę został skorygowany i w związku z tym nie przysługuje jej przymiot strony. Nie została też powiadomiona o wszczęciu postępowania jak również nie została uwzględniona przez organ I instancji wśród adresatów decyzji. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że Skarżąca nie brała udziału w postępowaniu i termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu kiedy decyzja stała się ostateczna. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. J.. W uzasadnieniu skargi podniosła, że dochowała czternastodniowego terminu na złożenie odwołania. Początek biegu tego terminu winien być liczony od dnia doręczenia Skarżącej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...], a nie jak przyjął Wojewoda od dnia doręczenia decyzji innej stronie postępowania. Data doręczenia decyzji Skarżącej jest potwierdzona przez notatkę urzędową urzędnika wydającego decyzję. Jest to potwierdzone przez organ I instancji na pełnomocnictwie udzielonym przez Skarżącą. Urzędową adnotacją organ I instancji potwierdził wydanie decyzji należycie umocowanemu pełnomocnikowi strony postępowania administracyjnego. Tym samym Skarżąca miała uzasadnione podstawy aby sądzić, że bieg terminu do złożenia odwołania biegnie dla niej od daty stwierdzonej przez organ jako data doręczenia decyzji Skarżącej. Poza tym wskazała, że nawet gdyby przyjąć stanowisko Wojewody [...] za słuszne to ze względu na brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy dotrzymanie wskazanego terminu było niemożliwe. W tej sytuacji, skoro organ I instancji wydał Skarżącej decyzję potwierdzając w sposób urzędowy datę jej doręczenia oraz fakt, że wydana została stronie postępowania to Skarżąca miała podstawy sądzić, że termin na złożenie odwołania liczony jest od dnia doręczenia jej decyzji. W świetle zasad postępowania administracyjnego a w szczególności ze względu na art. 6 i następne kpa działanie organu II instancji stanowi rażące naruszenie prawa. Przez co została pozbawiona prawa do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły co skutkowało oddaleniem skargi. Bezspornym w sprawie jest, że Skarżąca otrzymała pismo z dnia 2 lipca 2008 r. informujące ją o tym, że wniosek inwestora dotyczący pozwolenia na budowę został skorygowany i w związku z tym nie przysługuje jej przymiot strony. Nie została też powiadomiona o wszczęciu postępowania jak również nie została uwzględniona przez organ I instancji wśród adresatów decyzji. Nie jest kwestionowane również to, że ostatnia ze stron postępowania otrzymała decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w dniu 7 sierpnia 2008 r. Nad to pełnomocnik Skarżącej otrzymał w dniu 14 sierpnia 2008 r. wskazaną wyżej decyzję. Należy jednak wskazać, że z adnotacji sporządzonej na pełnomocnictwie wynika jedynie, że przedmiotowa decyzja została wydana w dniu 14.08.2008 r. Natomiast zapis, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi jako stronie postępowania został uczyniony właśnie przez pełnomocnika. Nie ulega wątpliwości, że Skarżąca nie brała udziału w ponownym postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ I instancji uznał, że nie przysługuje jej przymiot strony i pominął w prowadzonym ponownie przez siebie postępowaniu administracyjnym. Nie można też przyjąć, że A. J. stała się stroną postępowania na skutek wydania jej decyzji Prezydenta Miasta [...] przez urzędnika organu I instancji. Samo doręczenie decyzji nie powoduje nadania przymiotu strony. Pogląd taki znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009r. (I OSK 1836/07) w którym stwierdzono, że ,, Określony podmiot nie uzyskuje przymiotu strony tylko z uwagi na fakt, że wojewódzki sąd administracyjny zawiadomił tę osobę o terminie rozprawy, a następnie doręczył jej odpis wyroku z uzasadnieniem. Tylko podmiot rzeczywiście i obiektywnie legitymujący się interesem prawnym może domagać się jego ochrony przed sądem administracyjnym, bez względu na to, czy jest to sąd I, czy II instancji" W świetle powyższego należy wskazać, że stronie pozbawionej, chociażby z przyczyn niezawinionych przez organ, udziału w postępowaniu przed organem I instancji służy możliwość dochodzenia swoich interesów za pomocą odwołania lub wniosku o wznowienie postępowania. Dopóki decyzja pierwszoinstancyjna nie stanie się ostateczna, dopóty stronie nie uczestniczącej w postępowaniu służy prawo do wniesienia odwołania. Z kolei od ostatecznej decyzji nie można wnieść odwołania , a jedynie można żądać wznowienia postępowania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Ga 1784/03, który stwierdził, że ,, 1.Tak długo jak decyzja organu I instancji nie nabrała przymiotu ostateczności, tak długo stronie nie uczestniczącej w postępowaniu służy prawo do wniesienia odwołania. Natomiast po orzeczeniu prawomocnym strona może szukać ochrony swych praw poprzez założenie wniosku o wznowienie postępowania. 2. W sytuacji, gdy strona nie uczestniczyła w postępowaniu przed organem I instancji i nie została jej doręczona decyzja, termin do wniesienia odwołania musi być liczony od daty doręczenia stronie, która uczestniczyła w postępowaniu i jako ostatnia otrzymała przedmiotową decyzję. Upływ tego terminu oznacza, że decyzja staje się ostateczna (art. 16 § 1 k.p.a.)." Należy podkreślić, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie postępowania. Wydanie decyzji osobie, która nie była stroną postępowania i nie brała w nim udziału nie może być uważane za doręczenie decyzji stronie w rozumieniu w/w przepisu. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ostatnia strona niniejszego postępowania otrzymała decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w dniu 7 sierpnia 2008 r. Od tej też daty biegł dla A. J., nie będącej stroną postępowania przed organem I instancji, czternastodniowy termin do złożenia odwołania do Wojewody [....]. Ostatni dzień na wniesienie odwołania upłynął 21 sierpnia 2008 r. Skarżąca odwołanie złożyła w dniu 28 sierpnia 2008 r. ( data stempla pocztowego) a więc po ustawowo określonym terminie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym stwierdzenie przez organ odwoławczy, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu, zobowiązuje ten organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Podnoszone przez Skarżącą argumenty dotyczące innego sposobu obliczenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na pouczenie znajdujące się w decyzji nie mogą wpłynąć na inne ustalenie daty kiedy decyzja Prezydenta Miasta [...] stała się ostateczna. Mogłyby być natomiast uwzględnione w ewentualnym wniosku o przywrócenie terminu. Warto w tym miejscu zaprezentować pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 1998 r. sygn. akt I SA 519/98 ,gdzie stwierdził, że ,, W przypadku podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu, a nie zostało wniesione odwołanie przez inne osoby uczestniczące w postępowaniu, podmiot ten nie ma prawa wniesienia odwołania, lecz przysługuje mu prawo żądania wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. LEX nr 45122 Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.