I FZ 349/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del.): Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia W.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 maja 2010 r. o sygn. akt I SA/Kr 552/10 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na zarządzenie o rozdzieleniu skarg w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 552/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie W. P. (zwanego dalej "Stroną" lub "Żalącym się") na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 kwietnia 2010 r. o rozdzieleniu skarg. Powyższe rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia 7 marca 2010 r., zatytułowanym "Skarga" i skierowanym do WSA w Krakowie, Strona zaskarżyła 15 decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących podatku od towarów i usług. Przewodniczący Wydziału, działając na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), w dniu 7 kwietnia 2010 r. zarządził rozdzielenie skarg na decyzje, które zostały ujęte w wyżej wymienionym piśmie Strony. W piśmie z dnia 17 kwietnia 2010 r., nazwanym "zażaleniem" Strona podniosła, że rzeczywistym celem powyższego zarządzenia jest "powiększenie opłaty wpisu sądowego do wysokości kwoty zaporowej 3.000,00 zł", przy czym takie działanie budzi także uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności Sądu. Odrzucając powyższe zażalenie, powoływanym na wstępie postanowieniem, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 194 § 1 w związku z art. 198, art. 57 § 3) nie przewidziano możliwości zaskarżenia - w drodze zażalenia - zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o rozdzieleniu skarg. W zażaleniu na powyższe postanowienie Strona zarzuciła naruszenie art. 198 P.p.s.a. Wskazała, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji oparte jest na nadinterpretacji art. 57 § 3 P.p.s.a., który nie powinien mieć zastosowania w sprawie, ponieważ złożona "skarga dotyczy bezprawia polegającego na wydaniu decyzji w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawa". Zdaniem Żalącego się, rozdzielenie skarg poprzez zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, nie tylko narusza przepisy prawa, ale także jego konstytucyjnie gwarantowane prawa do rozpatrzenia sprawy (art. 45 i art. 77 Konstytucji RP) oraz zasady logiki. W szczególności w opisanym stanie rzeczy nie jest możliwe rozpoznanie jego skarg, ponieważ brak jest stanowiska strony przeciwnej. W tym względzie Żalący się wskazał, iż w odpowiedziach na skargi w 14 rozdzielonych sprawach Dyrektor Izby Skarbowej zamieszcza zwrot: "Analogicznie jak w odpowiedzi na skargę w [...]". Strona powtórzyła także zarzut, iż zarządzenie o rozdzieleniu miało na celu zwiększenie opłaty wpisu do wielkości zaporowej, uniemożliwiającej rozpatrzenie jego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Formułując powyższą ocenę należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że choć przedmiotem zaskarżenia było postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 25 maja 2010 r. o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 kwietnia 2010 r., to Strona wnosząc rozpatrywany środek zaskarżenia w istocie nie stawiała zarzutów wobec tego postanowienia, a jedynie koncentrowała się na kwestionowaniu ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o rozdzieleniu skarg. Wyjaśnić zatem należy, że kontrola instancyjna sprawowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 194 § 1 pkt 8 P.p.s.a. nie może obejmować innego aktu niż akt będący przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie z powoływanym przepisem zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest odrzucenie zażalenia. Tego rodzaju rozstrzygnięcie stanowi wyraz negatywnej oceny dopuszczalności złożonego środka zaskarżenia w postaci zażalenia. Jako takie nie wypowiada się więc o prawidłowości aktu żalonego. Oznacza to, że rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie było skontrolowanie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu wniesionego przez Stronę zażalenia, tj. skontrolowanie prawidłowości postanowienia z dnia 25 maja 2010 r., a nie ocena legalności zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 kwietnia 2010 r. o rozdzieleniu skarg. Przy takim ujęciu sprawy, należy zgodzić się ze stanowiskiem WSA w Krakowie, że skoro ustawodawca w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidział możliwości zaskarżenia w drodze zażalenia zarządzenia wydanego na podstawie art. 57 § 3 P.p.s.a., to zażalenie wniesione na takie zarządzenie należało odrzucić jako niedopuszczalne. Wyjaśnić należy, że powołany powyżej przepis mówiący o tym, że jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg, nie statuuje uprawnienia Strony do kwestionowania takiego rozstrzygnięcia poprzez wniesienie zażalenia. Wbrew zatem zarzutowi Strony, WSA w Krakowie nie dopuścił się nadinterpretacji powołanego przepisu. Nadinterpretacją tegoż przepisu byłoby zaakceptowanie stanowiska Strony, która domagała się dopuszczenia możliwości zaskarżenia w drodze zażalenia zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o rozdzieleniu skarg, w sytuacji, gdy takiej możliwości ustawa nie przewiduje. Z art. 194 § 1 P.p.s.a. wyraźnie i jednoznacznie wynika, że zażalenie przysługuje: po pierwsze - w przypadkach przewidzianych w ustawie, po drugie – na enumeratywnie wymienione w pkt od 1 do 10 tegoż przepisu postanowienia. Wśród tych postanowień (abstrahując od odmienności formy prawnej - postanowienie/zarządzenie) nie zostało wymienione rozstrzygnięcie o rozdzieleniu skarg. Z kolei przykładem zarządzenia zaskarżalnego w drodze zażalenie przewidzianego w ustawie jest np. zarządzenie, o którym mowa w art. 227 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, że zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie kosztów sądowych. Gdyby wolą ustawodawcy było stworzenie możliwości zaskarżenia zarządzenia w przedmiocie rozdzielenia skarg, to zapewne posłużyłby się podobną formułą w odniesieniu do tego zarządzenia, czego jednak nie uczynił. Skoro zatem na zarządzenie wydane w przedmiocie rozdzielenia skarg nie przewidziano w ustawie możliwości wniesienia zażalenia, to w konsekwencji nie może ono być w tym trybie kwestionowane, a złożone zażalenie musi podlegać odrzuceniu. Zarzut naruszenia art. 198 P.p.s.a. wymyka się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego z tej prostej przyczyny, że Żalący się w ogóle go nie uzasadnił. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji