I GZ 335/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 105/10 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 105/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...], w przedmiocie opłaty paliwowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że K. B. w złożonej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Sformułowany w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został w żaden sposób uzasadniony, a tym samym nie wykazano istnienia przesłanek przemawiających za wydaniem pozytywnego rozstrzygnięcia. W skardze nie zawarto bowiem żadnych argumentów odnoszących się wprost do wniosku i przemawiających za jego uwzględnieniem. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał również nie pozwala na stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wyrządzenie znacznej szkody lub skutki trudne do odwrócenia. K. B. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., i wskazała, że w dokumentach złożonych w przedmiotowej sprawie przedstawiła w sposób dokładny swoją sytuację materialną jak również obroty firmy. Wyjaśniła, że posiada zaciągnięte w bakach kredyty obrotowe na bieżącą działalność. Zwłoka w płatności rat tych kredytów spowoduje natychmiastową wymagalność całej kwoty zadłużenia i w konsekwencji doprowadzi do upadłości firmy. Niemożność zapłaty za surowiec spowoduje wyeliminowanie jej firmy z uczestnictwa w przetargach na zakup drewna, a brak surowca spowoduje zatrzymanie produkcji i tym samym konieczność zwolnienia pracowników oraz utratę źródła dochodu. Skarżąca wyjaśniła, że posiadane przez nią nieruchomości służą wyłącznie prowadzonej działalności i jest na nich ustanowiona hipoteka przymusowa na rzecz Urzędu Skarbowego, dlatego też nie ma możliwości sprzedaży tych nieruchomości w celu spłaty zadłużenia. Wyegzekwowanie zobowiązań wynikających z zaskarżonej decyzji spowoduje niemożność wywiązania się z umów z kontrahentami, konieczność zwolnienia pracowników oraz całkowite zaprzestanie prowadzonej przez nią działalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą Sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W świetle powyższego nie można się zgodzić z autorem zażalenia, że zaskarżonym postanowieniem WSA dokonał błędnej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a., jak i że nie zbadał faktycznej sytuacji finansowej, w jakiej skarżąca Spółka się znajduje. Brzmienie powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że to rzeczą strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie istnienia przesłanek uzasadniających wniosek. Trafnie zatem Sąd I instancji przyjął, że skoro zgłoszony wniosek nie wskazywał konkretnych zdarzeń czy okoliczności świadczących o wystąpieniu przesłanek przewidzianych art. 61 § 3 p.p.s.a. - to brak możliwości jego merytorycznej oceny uzasadniał odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji. Biorąc jednak pod uwagę okoliczności wskazane w zażaleniu, rozważenia wymaga, czy istnieją podstawy do uwzględnienia zgłoszonego w zażaleniu wniosku o zmianę zaskarżonego postanowienia. Podnieść należy, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia - w myśl art. 197 § 2 p.p.s.a. - stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że w świetle nowych okoliczności sprawy, przywołanych w zażaleniu, zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz rozpoznania wniosku. Ocena przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wymaga uwagi, że w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). W tym stanie rzeczy uzasadnione jest przyjęcie, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały przesłanki przewidziane art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedstawione w postępowaniu zażaleniowym okoliczności potwierdzają bowiem, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Przytoczone przez stronę problemy ze spłatą kredytów oraz ustanowiona na rzecz Urzędu Skarbowego hipoteka przymusowa wskazują na brak znaczących przychodów z prowadzonej działalności. Liczne zobowiązania wobec kontrahentów, koszty związane z utrzymaniem prowadzonej działalności, zadłużenia wynikające ze zobowiązań podatkowych wobec Urzędu Skarbowego oraz spłaty wymagalnych rat kredytów świadczą o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować poważne zachwianie płynności finansowej skarżącej i prawdopodobnym czyni wypowiedzenie umów kredytowych przez banki i całkowite zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Wobec powyższego, w świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności należy przyjąć, że ewentualnych strat poniesionych w wyniku wykonania decyzji, prowadzących do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, nie da się w przyszłości zrekompensować. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca wykazała zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przewidzianych art. 61 § 3 p.p.s.a. Dlatego też należało uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów - działając na podstawie art. 188 zd. 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 193 i 61 § 3 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.