I SA/Kr 477/10

Sygn. akt I SA/Kr 477/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Ewa Michna, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2010r., sprawy ze skargi A. R., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 16 lutego 2010r. Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach, zielonych (PZ) za rok 2009, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100, 00 zł (sto złotych 00/100). Decyzją nr [...] z 3 grudnia 2009 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał A. R. płatności na rok 2009 – jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w łącznej wysokości 3517,25 zł, a także odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku, Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 50 ust. 3 i art. 71a rozporządzenia Komisji nr 756/2004 z 21 kwietnia 2004 roku (Dz. U. WE L 141, str. 18) w zw. z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326), a także art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu organ stwierdził, że jednolita płatność obszarowa wynika ze stawki, określonej w przepisach wykonawczych i została obliczona na podstawie powierzchni działek rolnych, ustalonej w oparciu o system informacji geograficznej. Uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych została przyznana zgodnie z deklaracją i wnioskiem, a zatem od uzasadnienia odstąpiono na zasadzie art. 107 § 4 k.p.a. Natomiast odnośnie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin, przeznaczonych na paszę, organ pierwszej instancji uznał, że warunki jej przyznania nie zostały spełnione. Powołał się na informacje z rejestru zwierząt oznakowanych i rejestru koniowatych, zgodnie z którym liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0, a także równą 0 powierzchnię referencyjną. A. R. wniósł w terminie odwołanie od powyższej decyzji. Powołał się na okoliczność, że zwierzęta były zarejestrowane na jego żonę, a nadto w paszporcie żony znajduje się błąd w nazwisku. Zaznaczył, że w roku 2007 sporna płatność została przyznana. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z 16 lutego 2010 roku, Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego, zarejestrowanie zwierząt na imię i nazwisko żony skarżącego jest okolicznością bezsporną i wystarczyłoby do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin, przeznaczonych na paszę, stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Jednakże Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznał, że A. R. nie wyraził żądania uwzględnienia zwierząt, zarejestrowanych na małżonka, nie została bowiem wypełniona sekcja IV wniosku, nie dołączył także pisemnej zgody małżonka na przyznanie płatności. W ocenie organu odwoławczego treść wniosku jest wiążąca i nie można było w tym zakresie prowadzić postępowania administracyjnego z urzędu. Wniosek w tym zakresie nie zawierał błędu, ale był niekompletny. Uzupełnienie nie jest przy tym dopuszczalne, z uwagi na przekroczenie terminu, określonego w art. 11 i art. 21 rozporządzenia 796/2004. A. R. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że jeżeli wniosek zawierał jakieś nieprawidłowości, organ winien był go poinformować i wezwać do złożenia wyjaśnień. Zwrócił też uwagę, że organy Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wiedziały, iż jego wniosek obejmował przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin, przeznaczonych na paszę, ponieważ wyraźnie zostało to zaznaczone w górnej części pierwszej strony złożonego formularza. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezzasadne i podtrzymując stanowisko, wyrażone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Powodem uchylenia decyzji jest naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga A. R. zasługiwała na uwzględnienie. Jak słusznie wskazały organy administracji publicznej, sytuacja skarżącego mogła stanowić podstawę do przyznania mu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin, przeznaczonych na paszę (płatności zwierzęcej). Jak bowiem wynika z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.), w przypadku gdy bydło lub owce, lub kozy, lub konie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez małżonka rolnika, który złożył wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, zwierzęta te uwzględnia się na żądanie rolnika przy ustalaniu powierzchni maksymalnej dla tego z małżonków, na którego drugi z małżonków wyraził pisemną zgodę. Jednakże organy stanęły na stanowisku – w ocenie Sądu błędnie – iż na przeszkodzie przyznaniu płatności skarżącemu stoi brak złożenia przez niego wniosku w tym zakresie. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania i zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W myśl art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższa regulacja wyłącza zastosowanie niektórych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, niemniej sama zawiera dyrektywę, stosownie do której organ administracji publicznej w toku postępowania stoi na straży praworządności. Istotnie, jak wskazano w zaskarżonej decyzji, w sprawie dotyczącej przyznania płatności zwierzęcej, organy administracji publicznej są związane zakresem wniosku strony i nie mogą przyznać jej uprawnienia, pozostającego poza jego zakresem. Jednak właśnie z uwagi na zasadę praworządności, wyrażoną w art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, obowiązkiem organów jest precyzyjne ustalenie zakresu żądania, zgłaszanego przez stronę. W szczególności obowiązek ten będzie aktualny wówczas, kiedy sposób wypełnienia formularza wniosku budzi wątpliwości co do rzeczywistej woli osoby, ubiegającej się o przyznanie płatności. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 grudnia 2008 roku, sygn. akt II GSK 466/08 (dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/93A89460ED). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził on, że tam, gdzie pracownik organu administracji jest w stanie przyjmując wniosek wychwycić narzucającą się już na pierwszy rzut oka rozbieżność intencji wnioskodawcy zawartą we wniosku, winien on poinformować o tym składającego wniosek – ograniczenie się do wyciągnięcia konsekwencji w wyniku kontroli wniosków w późniejszym okresie nie daje się pogodzić z potrzebą uwzględnienia przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli. Zdaniem Sądu w składzie, rozpoznającym niniejszą sprawę, tym bardziej organ administracji, stojąc na straży praworządności, winien podjąć stosowne działania w celu wyjaśnienia, jaka była intencja składającego wniosek w sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący zaznaczył w nagłówku swojego wniosku, iż obejmuje on przyznanie płatności zwierzęcej (zakreślony drugi kwadrat od góry w lewym, górnym rogu pierwszej strony formularza), natomiast w dalszej części pisma nie wskazał na okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Nie można uznać – jak uczyniły to organy administracji publicznej – że składając wniosek tej treści, A. R. nie wyraził żądania przyznania płatności zwierzęcej, ponieważ nie wypełnił sekcji IV wniosku i nie dołączył pisemnej zgody współmałżonka. Niewypełnienie części formularza i nie dołączenie zgody współmałżonka należy w takiej sytuacji uznać za oczywisty błąd skarżącego, nie zaś za brak żądania przyznania płatności zwierzęcej. W tym zakresie zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem zasady praworządności, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Uchybienie to przełożyło się na treść rozstrzygnięcia, ponieważ w jego skutek przedwcześnie uznano, iż płatność zwierzęca nie może zostać przyznana. W toku ponownego rozpatrywania wniosku skarżącego, organy administracji publicznej muszą mieć na uwadze, iż z jego treści wynika objęcie żądaniem przyznania płatności zwierzęcej. Skarżącego należy przy tym wezwać do wyjaśnienia, na jakich okolicznościach opiera wniosek w tej części, o ile organy nie uznają za wystarczające faktów, na które A. R. powoływał się w dotychczasowym postępowaniu, z uwzględnieniem treści odwołania i skargi. Natomiast stosownie do regulacji, zawartej w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to na skarżącym ciążył będzie obowiązek przedłożenia pisemnej zgody współmałżonka na przyznanie płatności zwierzęcej. Mając powyższe na uwadze, Sąd – w punkcie I. wyroku- uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., w punkcie II. orzekł o kosztach postępowania, w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.