I OZ 29/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-21
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który brał udział w ćwiczeniu dowódczo-sztabowym na poligonie, może skutecznie uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazując na te okoliczności jako przeszkodę uniemożliwiającą skorzystanie z trybu złożenia pisma przez dowództwo jednostki wojskowej?Ratio decidendi
Zażalenie żołnierza zawodowego na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zasługuje na uwzględnienie. Udział w ćwiczeniu dowódczo-sztabowym na poligonie może stanowić okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu, nawet jeśli żołnierz mógł teoretycznie skorzystać z art. 83 § 4 P.p.s.a. Obowiązkiem sądu pierwszej instancji jest ponowne rozważenie, czy te konkretne okoliczności uniemożliwiły skorzystanie z tego trybu i czy uprawdopodabniają brak winy.Stan faktyczny
Skarżący A.P. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2010 r. w terminie, jednakże wniosek ten został złożony po terminie. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu, wskazując na swój udział w szkoleniu poligonowym jako przyczynę uchybienia. WSA w Krakowie odmówił przywrócenia terminu, uznając, że żołnierz zawodowy mógł skorzystać z możliwości złożenia pisma przez dowództwo jednostki wojskowej. NSA rozpatrywał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 131/10 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 131/10 w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w K. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 maja 2010r., sygn. akt III SA/Kr 131/10 oddalił skargę A.P. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w K. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.
Pismem z dnia 2 czerwca 2010 r. (data nadania) skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie ww. wyroku wraz z uzasadnieniem. Natomiast pismem z dnia 7 czerwca 2010 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku wskazując, iż uchybienie terminu wynikało z jego udziału w szkoleniu poligonowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 131/10 odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że fakt przebywania żołnierza na na poligonie nie jest okolicznością świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu, gdyż stosownie do treści art. 83 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.), skarżący – będący żołnierzem zawodowym – mógł złożyć pismo w dowództwie jednostki wojskowej, w której służy. W konsekwencji, Sąd pierwszej instancji uznał, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i na podstawie art. 86 § 1 z P.p.s.a odmówił mu przywrócenia terminu do jego złożenia.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia A.P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wnosząc o jego uchylenie podał, że w okresie od 27 maja do 1 czerwca 2010 r. brał udział w ćwiczeniu dowódczo –sztabowym w Z., natomiast jednostka wojskowa, w której aktualnie pełni on służbę jest T.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 §1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na stronie spoczywa natomiast obowiązek uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 powołanej ustawy ).
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce w sytuacji, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie mogła ona usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W niniejszej sprawie okolicznością, na którą wskazał skarżący jak uprawdopodabniającą brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia stosownego wniosku, był udział w ćwiczeniu dowódczo –sztabowym na poligonie w Z. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było rozważenie, czy ww. okoliczność przemawiała za uznaniem, iż uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której skarżący nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienie ograniczono się jednak do stwierdzenia, że skarżący jako żołnierz zawodowy miał możliwość skorzystania z uprawnienia, o którym mowa w art. 83 § 4 P.p.s.a.
Stosownie do treści tego przepisu złożenie przez żołnierza pisma w dowództwie jednostki wojskowej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Przy czym, jak trafnie podał Sąd pierwszej instancji przez "dowództwo jednostki wojskowej" należy rozumieć dowództwo tej jednostki, w której skarżący pełni służbę. Nie oznacza to jednak, iż skarżący pełniący zawodową służbę wojskową, jako okoliczność uprawdopodabniającą brak jego winy w uchybieniu terminu, nie może wskazać takiej która związana z zakresem pełnionych przez niego obowiązków służbowych.
W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie rozważy, czy w okolicznościach niniejszej sprawy udział skarżącego w ćwiczeniu dowódczo –sztabowym na poligonie w Z. uniemożliwiał mu skorzystanie z trybu określonego w art. 83 § 4 P.p.s.a. i oceni, czy uprawdopodabnia to brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 131/10.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło