II OZ 783/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 195/10 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu handlowego i zakazu ponownego wprowadzenia do obrotu handlowego produktu postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 26.05.2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił [...] Sp. z o.o. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez Spółkę decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu handlowego i zakazu ponownego wprowadzenia do obrotu handlowego produktu [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż Spółka w swoim wniosku, jako przesłankę wstrzymania, powołała fakt, że koszt wycofania przedmiotowego produktu z obrotu szacuje się na 13 222 436 zł, na co składają się koszty wyprodukowania produktu, jego wartość, utrata zysku z jego sprzedaży, koszty opracowania, wdrożenia, produkcji i reklamy, jak również koszty utylizacji produktu po jego wycofaniu. Ponadto oprócz strat materialnych Spółka wskazała na ewentualną możliwość utraty zaufania konsumentów i kontrahentów, a także na fakt, że jej zdaniem pozostawienie produktu w obiegu nie powoduje zagrożenia dla zdrowia konsumentów, co wynikać by miało z tego, że decyzja nie została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. W ocenie Sądu I instancji powołane przez Spółkę okoliczności nie mogły być uznane za przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", bowiem przedstawiona przez Spółkę argumentacja nie jest wystarczająca aby uznać, że wykonanie decyzji Inspektora spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do kwestii strat finansowych, Sąd podkreślił, że w razie uwzględnienia skargi Spółki będzie jej przysługiwać roszczenie odszkodowawcze z tytułu powstałej szkody, a ewentualna utrata zaufania do Spółki posiada także walor ekonomiczny, który może znaleźć odzwierciedlenie w pozwie o odszkodowanie. Sąd podniósł też, iż nie jest możliwe dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania, dlatego też kwestia nienadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogła mieć wpływu na ocenę wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka [...] Sp. z o.o., prawidłowo reprezentowana, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. i domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia Spółka podkreśliła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu. Skoro bowiem Sąd wskazuje, że nie zachodzi niebezpieczeństwo szkody, gdyż możliwe jest późniejsze dochodzenie odszkodowania z tytułu wydania niezgodnej z prawem decyzji, to niemal nigdy nie będzie możliwe wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Spółki odmowa wstrzymania wykonania decyzji w przypadku gdy strona wykazała grożące jej niepowetowane straty jedynie w oparciu o przyszłe roszczenia cywilnoprawne wobec organów, jest całkowicie chybiona. Spółka podniosła też, iż w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji znaczna część wycofanego z rynku straci swą ważność i stanie się bezużyteczna. Wycofanie z rynku produktu pociągnie za sobą także nieodwracalną utratę zaufania klientów i kontrahentów Spółki, a ewentualny powrót tego produktu na rynek w przypadku uwzględnienia skargi będzie bardzo trudny z uwagi na specyfikę segmentu suplementów diety. W ocenie Spółki powstałe szkody nie będą możliwe do naprawienia w żadne sposób. Ponadto konieczność poniesienia tak znacznych nakładów może zachwiać stabilnością Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności możliwe jest jedynie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Łodzi odmówił [...] Sp. z o.o. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez Spółkę decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu handlowego i zakazu ponownego wprowadzenia do obrotu handlowego produktu [...]. Sąd I instancji stwierdził, iż Spółka nie wykazała w sposób dostateczny, aby w sprawie zaistniały przesłanki wstrzymania o jakich mowa powyżej. Zdaniem Sądu za odmową wstrzymania wykonania decyzji przemawia przede wszystkim możliwość dochodzenia odszkodowania od organów administracji na drodze cywilnoprawnej w przypadku uwzględnienia skargi, a także głównie ekonomiczny charakter powołanych przez Spółkę okoliczności. Stanowisko to uznać trzeba za uzasadnione. W ocenie Sądu II instancji zarówno twierdzenia zawarte we wniosku jak i okoliczności przytoczone przez stronę w zażaleniu nie mogą stanowić przesłanki dla wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślenia wymaga, iż wysokość kosztów wycofania produktu z rynku, jaką wskazuje Spółka, nie została w żaden sposób wykazane, a koszty te są głównym argumentem wskazywanym przez Spółkę. Niemożliwą jest zatem ocena wpływu jaki mieć może konieczność wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację ekonomiczną spółki [...]. Ponadto istotne znaczenie w sprawie ma fakt, iż decyzja dotyczy wycofania z rynku produktu o charakterze leczniczym, a zatem bez wątpienia wpływającym na zdrowie ewentualnych konsumentów. Nie przesądzając o zasadności nakazu wycofania produktu z rynku zauważyć trzeba, iż zachodzi potencjalne niebezpieczeństwo narażenia zdrowia i życia osób spożywających produkt, co – w opinii Naczelnego Sądu Odwoławczego – powoduje konieczność wstrzymania jego dystrybucji do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i ograniczenia dostępności do produktu aż do chwili, gdy podjęte zostaną ostateczne rozstrzygnięcia co do jego rzeczywistego charakteru i działania. Nie można zgodzić się także z twierdzeniem, że stanowisko Sądu I instancji prowadzi do przyjęcia stanowiska wykluczającego możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd podkreślił bowiem jedynie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wstrzymania z uwagi na fakt, iż skarżąca dochodzić będzie mogła ewentualnych roszczeń odszkodowawczych od organu. Ta okoliczność – w sytuacji gdy główny nacisk został przez Spółkę położony na ekonomiczny wymiar wykonania decyzji – wskazuje na to, iż nie będzie niemożliwym zarówno odwrócenie skutków wykonania decyzji jak i przywrócenie poprzedniego stanu rzeczy w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi. Zdaniem Sądu II instancji na powyższą ocenę nie mają wpływu powołane w zażaleniu okoliczności odnoszące się do dynamiki rynku farmaceutyków ani potencjalna utrata zaufania konsumentów. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.