II FSK 2446/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-13

Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Stanisław Bogucki, Jan Grzęda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego z powodu stwierdzenia bezskuteczności egzekucji i zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi, powoduje bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu na ten tytuł wykonawczy?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego z powodu stwierdzenia bezskuteczności egzekucji i zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi, powoduje bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu na ten tytuł wykonawczy. Organ egzekucyjny nie może zajmować stanowiska w sprawach podnoszonych przez zobowiązanego, w szczególności dotyczących niezgodności tytułu wykonawczego z prawem czy przedawnienia egzekucji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu na tytuł wykonawczy, podnosząc jednocześnie zarzut naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od G. O. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA (del.) Jan Grzęda, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 199/10 w sprawie ze skargi G. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G. O. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 199/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 stycznia 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu oraz wniesionego zarzutu. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 października 2006 r., Nr [...], wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. wobec skarżącego, zawiadomieniem z dnia 20 października 2006 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego. Pismem z dnia 28 listopada 2006 r. Bank poinformował organ egzekucyjny, że egzekucję z rachunku bankowego prowadzi również Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radomsku. W dniu 8 grudnia 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do Sądu Rejonowego w Radomsku z wnioskiem o wyznaczenie organu właściwego do łącznego prowadzenia egzekucji sądowej i administracyjnej wobec zobowiązanego. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt Co 1313/06 (l Co 1322/06) Sąd Rejonowy w Radomsku I Wydział Cywilny stwierdził, że łącznie egzekucję sądową i administracyjną wobec zobowiązanego będzie prowadził Komornik Sądowy Rewiru l przy Sądzie Rejonowym w Radomsku. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r., Nr [...], Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radomsku, umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec G. O. wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji i zwrócił tytuł wykonawczy wierzycielowi. Pismem z dnia 27 października 2009 r. pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 40 § 2 w związku z art. 18 i art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. – zwanej dalej u.p.e.a.) wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zarzutu w sprawie tytułu wykonawczego o nr [...], wystawionego w dniu 13 października 2006 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., podnosząc jednocześnie zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 w związku z art. 3 § 1 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu oraz zgłoszonego zarzutu naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 w związku z art. 3 § 1 u.p.e.a. Rozpoznając zażalenie, postanowieniem z dnia 29 stycznia 2010 r., Dyrektor Izby Skarbowej w L. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W skardze na powyższe postanowienie skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 6, art. 8, art. 138, art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a., art. 3 § 1 w związku z art. 27 § 1 u.p.e.a. oraz art. 40 § 2 k.p.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Sąd pierwszej instancji – oddalając skargę – wskazał, że organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do konkretnego zobowiązanego na podstawie wystawionego wobec niego tytułu wykonawczego, stosując prawem przewidziane środki egzekucyjne. Ustawa egzekucyjna nie dopuszcza przy tym możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do tego samego zobowiązanego i na podstawie tego samego tytułu wykonawczego, w tym samym czasie przez różne organy egzekucyjne. Przewiduje natomiast m.in. sytuację, w której dochodzi do zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej. W takim przypadku organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego (art. 62 ustawy egzekucyjnej). Przy czym, do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej dochodzi, jeżeli do tego samego prawa lub rzeczy skierowana jest egzekucja sądowa i administracyjna, a obie egzekucje prowadzone są przeciwko temu samemu dłużnikowi (zobowiązanemu). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Aby uniknąć negatywnych skutków takiego stanu rzeczy ustawodawca poddał go kontroli, ocenie i rozstrzygnięciu sądu powszechnego. Sąd rozstrzyga, który organ egzekucyjny - sądowy czy administracyjny - ma dalej prowadzić łącznie egzekucję w trybie właściwym dla danego organu (art. 773 § 1 zd. 1 k.p.c.). W realiach niniejszej sprawy jest niewątpliwe, że po przekazaniu akt sprawy egzekucyjnej i rozstrzygnięciu sądu powszechnego, to Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radomsku stał się organem egzekucyjnym uprawnionym do kontynuowania postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Z tych też względów, w ocenie Sądu, podzielić należy pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w sprawie występuje bezprzedmiotowość postępowania, w zakresie w jakim dotyczy ono zarzutów skarżącego na tytuł wykonawczy z dnia 13 października 2006 r. i wniosku o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Sąd pierwszej instancji uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego (w tym przypadku umorzenie przez komornika sądowego) powoduje bezprzedmiotowość zarzutów na postępowanie egzekucyjne i złożonego w związku z tym wniosku o przywrócenie terminu do ich wniesienia do organu egzekucyjnego. Co do zasady bezprzedmiotowość postępowania powoduje bowiem, że nie może ono prowadzić do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem (wnioskiem) zainteresowanego. Skoro zatem art. 105 § 1 k.p.a. przewiduje umorzenie postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe, to przyjąć należy, że postępowanie może się toczyć jedynie w sytuacji, kiedy ma ono swój przedmiot. Chodzi tu o przedmiot konkretnie oznaczonego postępowania administracyjnego, który będzie stanowić sprawa administracyjna mająca charakter indywidualny, co oznacza, że dotyczyć ona będzie oznaczonego podmiotu oraz konkretnych jego praw lub obowiązków. Ustalenia te należy odnieść odpowiednio do postępowania egzekucyjnego, w którym wprawdzie nie rozstrzyga się o indywidualnych uprawnieniach lub obowiązkach, a jedynie podejmuje czynności zmierzające do wykonania określonego obowiązku. Istota konstrukcji bezprzedmiotowości jest jednak taka sama, jak w postępowaniu administracyjnym (jurysdykcyjnym) W ocenie WSA, skoro postępowanie egzekucyjne, wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 października 2006 r. zostało umorzone, a tytuł wykonawczy zwrócony wierzycielowi, to postępowanie w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe. Tym samym organy egzekucyjne nie mogły zajmować stanowiska w sprawach podnoszonych przez zobowiązanego, w szczególności odnośnie argumentów dotyczących niezgodności przedmiotowego tytułu wykonawczego z obowiązującym prawem oraz badać, czy nastąpiło przedawnienie egzekucji, co podnosił skarżący w swoim wniosku. Powyższe oznacza, że nie zasługują na uwzględnienie i poza oceną dokonywaną przez Sąd pozostają zarzuty skarżącego formułowane w skardze. Zasadnie więc organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie zobowiązanego, zastosował dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej przeprowadził swoje postępowanie jako organ drugiej instancji. Stan faktyczny, fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego i zwrócenia tytułu wykonawczego, nie budziły żadnych wątpliwości i były w niniejszej sprawie bezsporne. Tym samym nie ma podstaw do uznania niewłaściwego zastosowania przez Dyrektora Izby Skarbowej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną skarżącego, który wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o orzeczenie o kosztach postępowania, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) zarzucił naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia przez Sąd naruszenia przepisów postępowania jakich dopuściły się organy, tj.: naruszenia przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz naruszenia zasad prowadzenia postępowania egzekucyjnego niezgodnego z wymogami przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających zastosowanie w obecnym postępowaniu na podstawie art. 18 u.p.e.a., a szczególnie art. 6, art. 7 oraz art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez nieprawidłową subsumcję faktu uznanego za udowodniony pod stosowaną normę prawną, nieprawidłowe ustalenie następstw pewnych faktów, nieprzestrzeganie praworządności i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, pomijanie pełnomocnika strony i nieinformowanie strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu i unikanie działań zmierzających do rzetelnego wyjaśnienia sprawy, a tym samym naruszenie niżej wymienionych przepisów prawa: - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 80 k.p.a. (stosowanym w związku z art. 18 u.p.e.a.), poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji o umorzeniu niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowego, w sytuacji braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na fakt, że nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego; - art. 3 § 1 w związku z art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a., poprzez bezpodstawne zaakceptowanie faktu wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązań nie wynikających z art. 2 w/w ustawy (egzekwowane zobowiązanie w VAT za miesiąc XII 2000 nie zostało określone żadną decyzją doręczoną stronie postępowania) oraz na podstawie tytułu wykonawczego zawierającego błędną podstawę prawną tytułu wystawionego przez wierzyciela na nieprawidłowym druku i w sposób niezgodny z obowiązującym w tym zakresie prawem (m. innymi sprzecznie z pouczeniem do wypełnienia zawartym na druku TYT-2), co powoduje naruszenie przez organ obowiązku wynikającego z art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a.; - art. 40 § 2 k.p.a., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania przy realizacji przez organ przepisu art. 32 u.p.e.a., tj. przy doręczaniu zobowiązanemu tytułów wykonawczych, które w przeświadczeniu organu doręcza się wyłącznie stronie postępowania, a nie jej pełnomocnikowi. W sytuacji gdy jest ustanowiony i znany organowi, profesjonalny pełnomocnik (umocowany do zastępowania zobowiązanego m.in. w postępowaniu egzekucyjnym), wybiórcze doręczanie pism powoduje sytuacje jak obecna. Artykuł 40 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, to jemu doręcza się pisma. Przepis ten nie dopuszcza wyjątków jakie stosuje organ; 2) art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 3 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – zwanej dalej p.u.s.a.), poprzez uchylenie się w zaskarżonym wyroku od zbadania przyczyn niezastosowania lub pominięcia przez organy podatkowe w prowadzonym postępowaniu - art. 3 § 1 w związku z art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a., poprzez bezpodstawne zaakceptowanie faktu zaistnienia postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec zobowiązań nie wynikających z art. 2 ustawy, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego niezgodnie z obowiązującym w tym zakresie prawem (m. innymi sprzecznie z pouczeniem do wypełnienia zawartym na druku TYT-2); 3) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nieuzasadnienie w obecnie zaskarżonym wyroku dlaczego strona postępowania powinna przyjąć do akceptującej wiadomości fakt, że Sąd uznał za słuszne umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy zarzut strony dotyczył niedoręczenia tytułu wykonawczego, który był wadliwy (ponieważ został wystawiony na podstawie błędnej podstawy prawnej, dodatkowo w oparciu m. in. o decyzję niedoręczoną stronie postępowania) i będzie wywoływał określone skutki prawne, które to w/w naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik dokonanego przez Sąd rozstrzygnięcia. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., skarżący zarzucił naruszenie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – zwanej dalej ord. pod.), poprzez niewłaściwe zastosowanie. Jak wynika z dokonanego rozstrzygnięcia, stronę postępowania pozbawiono już prawa udowodnienia faktu, że przywołana egzekucja została wszczęta na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego i w świetle obowiązującego prawa nie powinna być uznana "za prawidłowo wszczętą" i tym samym wywołującą jakiekolwiek skutki prawne. Przedmiotowy tytuł wykonawczy, będący podstawą omawianej egzekucji, został już z premedytacją skutecznie wykorzystany przez organ na rozprawach o sygn. akt: SA/Łd 577/09, I SA/Łd 578/09, I SA/Łd 579/09, I SA/Łd 580/09, SA/Łd 581/09, I SA/Łd 582/09 i I SA/Łd 583/09, w sprawach podatku VAT za 2001 r., w których uznano, że w wyniku omawianej egzekucji nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia tych zobowiązań za 2001 r. Jak więc w takiej sytuacji strona może zaakceptować fakt umorzenia - jako bezprzedmiotowego - postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 27 października 2009 r. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu i jego rozpatrzenia. Fakt zwrócenia przez Komornika tytułu wykonawczego wierzycielowi nie może świadczyć o jego eliminacji z obrotu prawnego - jak to uzasadniał Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu, a tym bardziej świadczyć o bezpodstawności zarzutów, jak to wprost napisano na zakończenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zajął stanowiska w tej sprawie. W związku z powyższym strona obawia się sytuacji, że po uprawomocnieniu się obecnie zaskarżonego wyroku kwestionowany tytuł wykonawczy (obecnie rzekomo wycofany z obrotu prawnego, co wynika z zaskarżonego postanowienia DIS w L.), oficjalnie do niego "powróci" i będzie w przyszłości nadal wykorzystywany przez organy przy każdej następnej sprawie, dotyczącej zobowiązań skarżącego w podatku od towarów i usług za 2001 r., jako tytuł wystawiony zgodnie z prawem i stanowiący prawidłową podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w wyniku którego nastąpiło skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że skarga kasacyjna była i jest środkiem prawnym dalece sformalizowanym. Można ją oprzeć wyłącznie na dwu podstawach prawnych przewidzianych w art. 174 p.p.s.a. : - naruszeniu (przez Sąd pierwszej instancji) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), - naruszenie (przez Sąd pierwszej instancji) przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Stosownie do treści art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zarzucając naruszenie prawa materialnego strona skarżąca winna przywołać, naruszony wyrokiem, przepis takiego prawa; wskazać rodzaj naruszenia: błędna wykładnia czy niewłaściwe zastosowanie przepisu dokonane przez Sąd pierwszej instancji dla potrzeb oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz jaka - jego zdaniem - była poprawna wykładnia lub prawidłowe zastosowanie wskazanego przepisu lub przepisów. Naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię oznacza niewłaściwe odczytanie przez sąd treści przepisu. W takim przypadku skarżąca powinna wskazać, jak zastosowany przepis powinien być rozumiany. Z kolei błędne zastosowanie prawa materialnego, czyli tzw. "błąd subsumcji" oznacza wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie podlega hipotezie określonej normy prawnej. Zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego skarżąca poza wskazaniem przepisu, regulującego sposób postępowania sądowoadministracyjnego, naruszonego skarżonym wyrokiem powinna wyjaśnić na czym polegał możliwy, istotny wpływ naruszenia na wynik sprawy - treść wyroku; wywieść, że gdyby Sąd prawa nie naruszył wyrok co do istoty, byłby odmienny od skarżonego. Rozpoznawana skarga kasacyjna zarówno jeśli chodziło o sformułowanie zarzutów, jak i o ich uzasadnienie dalece tym wymaganiom nie odpowiadała. Obszerne jej uzasadnienie jest w swej istocie sprzeciwem wobec umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu oraz zgłoszonego zarzutu. W niniejszej sprawie środek odwoławczy oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wobec tego w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutów o charakterze procesowym, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wówczas, gdy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okażą się nieusprawiedliwione. Autor skargi kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania uzasadnił między innymi naruszeniem przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 3 i art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Ponadto w ramach tej podstawy kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadniając go bezpodstawnym uznaniem za słuszne umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy zarzut strony dotyczył niedoręczenia wadliwego tytułu wykonawczego. W związku z tak sformułowanymi zarzutami skargi kasacyjnej na wstępie należało ustosunkować się do zarzutu sformułowanego w pkt 3 i przypomnieć, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określający wymogi jakim powinno odpowiadać uzasadnienie orzeczenia, jest przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu możemy mówić wówczas, gdy jest brak jednego z ustawowych wymogów jakimi są zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie NSA, wbrew twierdzeniom autora środka odwoławczego, uzasadnienie wyroku spełniało wszystkie przewidziane prawem wymogi, przede wszystkim odnosiło się do wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego, a odczytanie przesłanek jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji oddalając skargę nie nastręczało żadnych trudności. Uzasadnienie to odpowiada zatem wymogom wskazanym w art. 141 § 4 p.p.s.a., tylko zaś w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje wyrok Sądu pierwszej instancji w przypadku zarzutu opartego na naruszeniu wskazanego wyżej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1006/06, LEX nr 381141). Okoliczność, że zdaniem składającego skargę kasacyjną, ocena dokonanych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych była wadliwa, nie może być brana pod uwagę jako uchybienie art. 141 § 4 p.p.s.a. W odniesieniu do zarzutu sformułowanego w pkt 2 przede wszystkim należy mieć na uwadze to, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryteria tej kontroli zostały zdefiniowane w art. 1 § 2 p.u.s.a. Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z powołanych przepisów wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej oraz, że kryterium tej kontroli jest zgodność z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. Niezasadny jest również zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez uchylenie się od zbadania wadliwości dotyczących najogólniej rzecz biorąc postępowania egzekucyjnego Z przepisu tego, w związku z art. 3 § 1 tej ustawy oraz art. 1 p.u.s.a., wynika obowiązek Sądu administracyjnego pierwszej instancji do pełnego zbadania zgodności z prawem zaskarżonego aktu w granicach danej sprawy, niezależnie od treści i zarzutów skargi. W sposób oczywisty w tym zakresie mieści się w niniejszej sprawie wyłącznie kwestia dopuszczalności umorzenia postępowania w sprawie złożonych przez skarżącego zarzutów do postępowania egzekucyjnego oraz związanego z tym wniosku o przywrócenie terminu do ich złożenia, w sytuacji gdy zobowiązany złożył te zarzuty po umorzeniu postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego w związku ze stwierdzeniem bezskuteczności egzekucji. Mając na uwadze powyższe rozważania, uwzględniając zarzuty skargi kasacyjnej oraz w celu uporządkowania kryteriów oceny zasadności zawartych w niej zarzutów zachodzi potrzeba podkreślenia, że pkt 2 art. 174 p.p.s.a. nie wskazuje bezpośrednio, jako podstawy skargi, błędu w ustaleniach stanu faktycznego sądu administracyjnego, czy też błędu w ocenie prawidłowości tych ustaleń dokonanych przez organ administracji. Problem ten rozwiązuje się w orzecznictwie pozytywnie, z tym jednak zastrzeżeniem, że prawidłowa konstrukcja skargi kasacyjnej, w tym zakresie, wymaga podania zarzutu naruszenia procedury sądowoadministracyjnej w powiązaniu z przepisami postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonego aktu, które znajdują zastosowanie w ustalaniu stanu faktycznego (por. H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 247 oraz 248 i powołane tam przykłady orzeczeń). Badanie stosowania prawa, a zatem także ustaleń faktycznych poprzedzających zastosowanie norm prawnych przez organ administracji, ma charakter pośredni bowiem sąd administracyjny nie dokonuje samodzielnych ustaleń faktycznych, lecz kontroluje legalność ich dokonania w postępowaniu administracyjnym. Skoro podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 105 § 1 k.p.a., którego naruszenia autor skargi kasacyjnej nie tylko nie wskazał, ale i nie uzasadnił, że jego naruszenie miało miejsce, to argumenty skargi kasacyjnej należy odczytywać jako wyraz niezadowolenia strony z niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należy zauważyć, że w przypadku oddalenia skargi na decyzję lub postanowienie organu administracji można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to WSA nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Jeśli z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez WSA normy prawnej. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej w zakresie podstawy wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należy stwierdzić, że skoro przepisy tam wskazane nie były stosowane, to nie mogły być naruszone w żaden sposób. Z tych też względów skargę kasacyjną jako oczywiście niezasadną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło