IV SA/Po 121/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-05-26
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Jerzy Stankowski, Ewa Makosz - Frymus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty w przedmiocie zwrotu nieruchomości, dokonując samodzielnie ustaleń faktycznych i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zamiast przekazać ją do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji?Ratio decidendi
Wojewoda, działając jako organ odwoławczy, miał prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy i dokonania własnych ustaleń faktycznych, w tym przeprowadzenia postępowania dowodowego, jeśli uznał, że organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego lub dokonał jego błędnej oceny. W sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił stan faktyczny lub zastosował prawo materialne, może sam rozstrzygnąć sprawę co do istoty, jeśli jest to uzasadnione zebranym materiałem dowodowym. W niniejszej sprawie Wojewoda prawidłowo ocenił, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, co uzasadniało zwrot nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miasta P. na decyzję Wojewody W., która uchyliła decyzję Starosty P. w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Starosta orzekł o zwrocie nieruchomości na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli i zobowiązał ich do zwrotu części kwoty. Wojewoda, uchylając decyzję Starosty, sam orzekł o zwrocie nieruchomości i wysokości należności. Miasto P. zarzuciło Wojewodzie naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że Wojewoda powinien był przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, a nie samodzielnie rozstrzygać.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Jerzy Stankowski ( spr. ) NSA Ewa Makosz - Frymus Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę
Wojewoda W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty P. z [...] r. nr [...] i orzekł o co do istoty sprawy.
Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym.
Starosta P. decyzją z [...] r. w pkt. I orzekł o zwrocie na rzecz B. M. K., W. J. N. i R. N. w [...] części każdemu z nich, L. K. G. i A. S. K. w 6/288 części każdemu z nich, M. I. Z., M. Z., K. T. K. i K. K. w [...] części każdemu z nich, H. N. w [...] części oraz A. I. P., S. J. i J. R. [...] części każdemu z nich, nieruchomości położonej w P. na os. B., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb Ł., arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni [...] ha, działka nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. - Stare Miasto w P., jako własność Miasta P.. Jednocześnie w pkt. II decyzji Starosta zobowiązał osoby wymienione w punkcie I decyzji do zwrotu na rzecz Miasta P. wskazanych kwot, składających się na łączną sumę [...] zł.
Odwołanie od tej decyzji złożyła pełnomocnik Miasta P. wnosząc o uchylenie decyzji Starosty i orzeczenie w tym zakresie, co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W odwołaniu podniesiono zarzuty naruszenia art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj: nieprawidłowe podanie podstawy prawnej nabycia nieruchomości oraz niejednoznaczne ustalenie celu jej nabycia.
Wojewoda W. decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty P. w całości i w pkt. I orzekł o zwrocie na rzecz B. M. K., W. J. N. i R. N. w [...] części każdemu z nich, L. K. G. i A. S. K. w [...] części każdemu z nich, M. I. Z., M. Z., K. T. K. i K. K. w 5/768 części każdemu z nich, H. N. w 5/96 części oraz A. I. P., S. J. i J. R. [..] części każdemu z nich, nieruchomości położonej w P. na os. B., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb Ł., arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni [...] ha, działka nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. - Stare Miasto w P., jako własność Miasta P.. Jednocześnie w pkt. II decyzji Wojewoda zobowiązał wymienione osoby do zwrotu na rzecz Miasta P. wskazanych kwot, składających się na łączną sumę [...] zł.
W uzasadnieniu ww. decyzji Wojewoda wyjaśnił, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem złożonym 22.09.2000 r. przez spadkobierców P. N. i E. N.. Wniosek o zwrot nieruchomości położonej w P. przy ul. B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb Ł., arkusz mapy [...] działka nr [...] o pow. [..]m² oraz niezagospodarowanych działek o nr [...] wchodzących w obszar wywłaszczonej nieruchomości został złożony przez wszystkich spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości. W trakcie postępowania o zwrot nieruchomości zmarła jedna z wnioskodawczyń - W. N., a wszyscy jej spadkobiercy wystąpili z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości.
Na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego ustalono, że działki nr [...] i nr [...] stanowią część dawnej nieruchomości oznaczonej jako parcele nr [...]. Działki te zapisane są w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta P.. Postanowieniem z [...] 2006 r. Wojewoda W. wyznaczył Starostę P. jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...]. W dalszej kolejności ustalono, że w aktem notarialnym z [...] 1967 r. rep. [...], nieruchomość stanowiąca współwłasność P. N. i E. N. oznaczona wówczas jako działki nr [...] z arkusza mapy [...] o łącznym obszarze [...] ha, została nabyta przez Skarb Państwa. W świetle ustaleń organu stawający przedstawili wówczas: uchwałę Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] 1967 r. dotyczącą nabycia na rzecz Skarbu Państwa z nieruchomości KW nr [...], dwóch działek [...]; opis i mapę z dnia [...] 1966 r. oraz odpis decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] 1966 r. Ustalono też, że działki nr [...] i [...] w latach [...] objęte były ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta P., zatwierdzonym uchwałą nr [...] z dnia [...] r. Prezydium Rady Narodowej m. P. i znajdowały się na terenie o symbolu R5MN - mieszkalnictwo rodzinne o niskiej intensywności. W latach [...] przedmiotowe działki objęte były planem zagospodarowania przestrzennego miasta zatwierdzonym przez Wojewodę P. w dniu [...] r. stanowiącym integralną część planu zagospodarowania przestrzennego województwa P. zatwierdzonego uchwałą nr XII/25/77 WRN w P. w dniu 21.10.1977 r. (Dz. Urz WRN nr 14 z 1977 r. poz. 110 (...) Dz. Urz.Woj. P. nr 4 z 25.06.1985 r.) Działki te należały do jednostki strukturalnej, dla której przewidywano jako funkcję podstawową mieszkalnictwo, a jako funkcję uzupełniającą - usługi. Objęte żądaniem wniosku działki położone były na terenie oznaczonym symbolem MN - teren zabudowy mieszkaniowej niskiej intensywności. W oparciu o odnaleziony w archiwum plan zagospodarowania przestrzennego osiedla budownictwa jednorodzinnego P. Ł. Wschód datowany na wrzesień 1975 r. ustalono, że działki nr [...] i [...] przewidziane były pod zieleń".
Wojewoda przedstawił również dotychczasowy bieg postępowania omawiając przebieg rozprawy administracyjnej z [...].2008 r. (k. 330 akt adm.) i fakt uchylenia decyzją z [....] 2009 r. decyzji Starosty P. z [...] 2008 r. orzekającej o zwrocie przedmiotowej nieruchomości na rzecz wnioskodawców.
W dalszej kolejności Wojewoda powołując się na art. 136 kpa wyjaśnił, iż przeprowadził dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów w sprawie. W toku tego postępowania dokonano badania dokumentów ksiąg wieczystych KW nr [...], KW nr [...] KW nr [...] oraz KW nr [...], w oparciu o które ustalono, że przejęte przez Skarb Państwa aktem notarialnym z [...] 1967 r. rep. [...] działki [...] z arkusza mapy [...], obrębu Ł., o łącznej powierzchni [...] ha w wyniku zmian w ewidencji gruntów zostały oznaczone jako działka nr 2, arkusza mapy [...], obrębu Ł.. Działka nr [...] uległa podziałowi. W wyniku tego podziału powstała m.in. dz. nr [...]. Natomiast z podziału działki nr [...] o powierzchni [...] ha powstały m.in. działki: nr [...] i nr [...]. W oparciu o te dokumenty – potwierdzono dotychczasowe ustalenia - iż będąca przedmiotem postępowania nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha stanowi część dawnej nieruchomości, przejętej aktem notarialnym z [...] 1967 r.
Wojewoda wyjaśnił też, że z uwagi na okoliczność, że decyzja Starosty została wydana w oparciu o aneks do operatu szacunkowego z [...] 2008 r., który nie stanowi opinii rzeczoznawcy w rozumieniu art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, do akt dołączono operat szacunkowy z [...] 2009 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, określający wartość nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...]. Aktualną wartość tej nieruchomości określono jako [...] zł (na podstawie art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Wojewoda wyjaśnił, że wartość nieruchomości według stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny określono jako [...] zł. Wartość nieruchomości według stanu z dnia zwrotu i cen na dzień wyceny również określono jako [...] zł. Nie stwierdzono zatem zmiany wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu (stosownie do art. 140 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami).
W oparciu o powyższe ustalenia Wojewoda wskazał, iż w ramach postępowania o zwrot nieruchomości, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w toku którego zostanie ustalone na jaki dokładnie cel nieruchomość była wywłaszczona (nabyta) oraz w jaki sposób nieruchomość była i jest wykorzystywana. W tym celu organ powinien zebrać dokumentację związaną z inwestycją, która na przedmiotowej nieruchomości miała być realizowana. W niniejszej sprawie ustalono, że nieruchomość stanowiąca pierwotnie współwłasność P. N. i E. N. oznaczona aktualnie jako działki nr [...] i nr [...] została przejęta pod budowę osiedla domków jednorodzinnych. Wbrew twierdzeniom odwołania, z dokumentów zgromadzonych w sprawie w sposób jednoznaczny wynika, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Odnosząc się do dalszych zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił też, że organ pierwszej instancji ustalił cel nabycia nieruchomości budowę osiedla domów jednorodzinnych - nie tylko - w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, lecz także uwzględniając treść decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...[ z [...] 1967 r. Za nieuprawniony uznano również argument odwołania o zagospodarowaniu nieruchomości pod zieleń osiedlową i co do braku ustaleń organ pierwszej instancji, co do sposobu zagospodarowania nieruchomości w okresie 7-10 lat od przejęcia. Wojewoda wyjaśnił przy tym, iż z dowodu z przesłuchania świadków wynika jednoznacznie, że we wskazanym okresie przedmiotowa nieruchomość nie została w jakikolwiek sposób zagospodarowana, a na nieruchomościach sąsiednich rozpoczęto budowę domów jednorodzinnych przez prywatnych właścicieli.
W oparciu o zgromadzoną dokumentację określono wysokość zwaloryzowanej kwoty odszkodowania wypłaconego za podlegającą zwrotowi nieruchomość.
W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniosło Miasto P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także orzeczenia o kosztach według norm przepisanych. Strona skarżąca wskazała na naruszenie art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 136, art. 138 § 2 kpa oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Miasto P. wskazało, iż Wojewoda naruszył przepisy prawa, bowiem badanie ksiąg wieczystych i obliczenie na nowo udziałów przysługujących wnioskodawcom w objętej żądaniem wniosku nieruchomości oraz ustalenie wysokości odszkodowania należy do właściwości Starosty P.. W ocenie autora skargi, rzeczą Wojewody w rozpoznawanej sprawie było uchylenie decyzji Starosty i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W dalszej kolejności wskazano, iż w związku ze sporządzeniem nowego operatu szacunkowego, który na nowo określa wartość przedmiotowej nieruchomości, strony postępowania winny zostać powiadomione o rozprawie administracyjnej i przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego. W ocenie Miasta P. brak tych działań stanowi naruszenie przepisów postępowania, bowiem stronom uniemożliwiono zadanie pytań biegłemu. W ocenie autora skargi Wojewoda przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe w znacznej części, czym naruszył art. 15 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie był związany zarzutami i wnioskami złożonej skargi. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Przeprowadzona w ten sposób kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu.
Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w P. na os. B., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb Ł., arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni [...] ha, działka nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. - Stare Miasto w P., jako własność Miasta P.. Kwestią bezsporną pozostaje również, iż zaskarżoną decyzją Wojewoda orzekł o zwrocie nieruchomości, a osoby na rzecz których zwrot orzeczono zobowiązano do zwrotu na rzecz Miasta P. wskazanych kwot.
Pomimo, że w skardze do sądu nie powtórzono podnoszonych na etapie postępowania odwoławczego zarzutów, iż stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony dostatecznie, to jednak zauważyć trzeba, że na rozprawie w dniu [...] 2010 r. (k.146) pełnomocnik strony skarżącej wyraził przekonanie, iż na spornych gruntach cel wywłaszczenia został osiągnięty, bowiem na działkach znajduje się zieleń osiedlowa. Stanowisko Miasta P. zakwestionowała jednak uczestniczka postępowania, podnosząc iż na wskazanych działkach miasto nie urządziło zieleni osiedlowej, a jedynie znajdują się na nich samosiejki lub rośliny posadzone przez dzierżawców.
Z uwagi na brzmienie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 – dalej ustawa o gospodarce nieruchomościami) ocena prawidłowości poczynionych w tej kwestii ustaleń ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie. Właściciel wywłaszczonej nieruchomości (jego spadkobiercy) może, bowiem żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna (w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami) na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Dana nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, bądź też nie zrealizowano celu wywłaszczenia w ciągu 10 lat od tego momentu (art. 137 ust. 1).
Uprzedzając dalsze rozważania wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie może budzić uzasadnionych wątpliwości – a było to kwestionowane przez Miasto P. na etapie postępowania odwoławczego – iż sporna nieruchomość została nabyta od E. i P. małż. N. na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z dnia [...]1972 r. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, co potwierdza zapis zawarty w § 3 aktu notarialnego (k. 217 akt adm.), a więc w sprawie znajdują zastosowanie przepisy o zwrocie nieruchomości.
Badając czy cel wywłaszczenia został w niniejszej sprawie osiągnięty, organ musiał mieć na uwadze, iż odjęcie prawa własności w drodze wywłaszczenia ma charakter wyjątkowy, i może mieć ono zastosowanie dopiero wówczas, kiedy w inny sposób nie można uzyskać nieruchomości, niezbędnej dla realizacji określonych ustawą celów. Stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w trybie której nastąpiło nabycie w dniu [...] 1972 r. nieruchomości stanowiącej własność E. i P. małż. N. na rzecz Skarbu Państwa, wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Procedura wywłaszczeniowa była przy tym ściśle sformalizowana.
Zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja w sposób jednoznaczny dowodzi, iż w rozpoznawanej sprawie cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Na prawidłowość ustaleń Wojewody, co do faktu, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany wskazuje szereg dokumentów. Cel nabycia nieruchomości został ustalony w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a także – co nie budzi wątpliwości Sądu, a było kwestionowane przez stronę skarżącą na etapie postępowania odwoławczego – na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej m. P. z [...] 1966 r. o lokalizacji szczegółowej nr [...] (k.209 akt adm.). Decyzja ta w sposób wyraźny wskazała lokalizację na osiedle domków jednorodzinnych oszczędnych i przeznaczenie terenu pod budownictwo jednorodzinne niskie z usługami oraz zielenią izolacyjną. Brak natomiast jakiejkolwiek dokumentacji, która pozwalałaby na przyjęcie, że realizacja zieleni osiedlowej, o której mowa w tej decyzji planowana była na wskazanych we wniosku działkach. W oparciu o dowód z przesłuchania świadków ustalono ponadto, że w okresie 7-10 lat od przejęcia przedmiotowa nieruchomość nie została zagospodarowana w jakikolwiek sposób. Jak wynika, bowiem z zeznań R. O., a także J. G. (k. 517, 518/ t. II akt adm.) objęte żądaniem wniosku działki początkowo stanowiły ugór porośnięty samosiejkami, a w latach 1974-1977 stały się nieużytkiem, na którym składowano materiały budowlane. Świadkowie są zgodni, iż teren ten wówczas pozostawał niezagospodarowany. Załączona do akt dokumentacja fotograficzna nie pozwala również na przyjęcie, jakoby obecnie na objętych żądaniem wniosku działkach była urządzona zieleń osiedlowa. Przeczy temu m.in. fakt, iż części działek nr [...] i nr [...] są przedmiotem umów dzierżawy zawartych z osobami fizycznymi. Nie sposób, więc zgodzić się ze stanowiskiem, iż pełnią one funkcję zieleni osiedlowej. Ustalenia takie znajdują również potwierdzenie w załączonej do akt dokumentacji fotograficznej oraz w operacie szacunkowym sporządzonym w maju 2008 r. i zostały uwzględnione przy wycenie. Na dzień przeprowadzonej przez rzeczoznawcę majątkowego wizji wskazanych we wniosku działek ustalono, iż "grunty obsadzone są – dość przypadkowo – krzewami i drzewami, występują również samosiejki. Przedmiotowe działki Miasto P. – na podstawie umów dzierżaw – wydzierżawia jako grunty pod zieleń, właścicielom przyległych posesji (...), a wydzierżawiane działki są w części ogrodzone przez dzierżawców" (k. 260 – 261 akt adm.). Analogiczne ustalenia zawarte zostały również w operacie szacunkowym sporządzonym w listopadzie 2009 r.(k. 58 akt adm.).
Reasumując, przeprowadzona przez Sąd analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, iż stan faktyczny sprawy został wyczerpująco wyjaśniony, natomiast ustalenia prezentowane w decyzji Wojewody znajdują uzasadnienie w załączonej do akt sprawy dokumentacji. W toku postępowania podjęte zostały działania mające na celu rzetelne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Ustalenia zaprezentowane w zaskarżonej decyzji przeprowadzono zgodnie z przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, które nakładają na organ prowadzący postępowanie obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu uzyskania w wyniku postępowania takiego obrazu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością. Stanowisko Wojewody zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje potwierdzenie w rzetelnie zgromadzonym i załączonym do akt sprawy materiale dowodowym.
Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze do sądu administracyjnego zarzutów, wskazać należy, że w zasadniczej części dotyczą one wadliwego – w ocenie Miasta P. – przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi jednak do wniosku, iż zarzuty skargi uznać należy za nieuprawnione. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należało, bowiem uwzględnić okoliczności faktyczne – tej konkretnej – sprawy.
Tymczasem, uwadze strony skarżącej umknęło przede wszystkim, iż celem postępowania odwoławczego w postępowaniu administracyjnym jest zarówno ocena czy odwołanie jest uzasadnione, jak też ocena czy zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Rozpoznający więc niniejszą sprawę Wojewoda obowiązany był ponownie rozstrzygnąć sprawę, rozstrzygniętą wcześniej decyzją Starosty. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji organu I instancji wymagała od Wojewody ustalenia, czy Starosta zgromadził całokształt materiału dowodowego i czy – właściwie ocenił – zebrane w sprawie dowody. Rzeczą organu odwoławczego było przy tym przeprowadzenie postępowania z poszanowaniem zasad ogólnych kodeksu postępowania. Wyrażona w art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej nakładała na organ odwoławczy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, natomiast wskazana w art. 15 kpa zasada dwuinstancyjności dopuszczała, rozpoznanie przez organ II instancji tylko takiej sprawy, która była już wcześniej rozstrzygnięta decyzją organu I instancji. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane i nie budzi wątpliwości Sądu, iż zakres przedmiotowy i podmiotowy spraw rozpoznanych w obu instancjach jest tożsamy. W świetle zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji nie sposób zgodzić się, iż postępowanie odwoławcze przeprowadzono z naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Podkreślenia wymaga też, że w postępowaniu odwoławczym ustawodawca nie wyłączył dopuszczalności nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie poczynił – żadnych nowych – ustaleń. Przeprowadzone przez Wojewodę w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe stanowi - wyłącznie weryfikację - ustaleń pierwszoinstancyjnych. Przeprowadzenie takiego postępowania było obowiązkiem organu odwoławczego, wynikającym z zasady prawdy obiektywnej. Podjęcie przez Wojewodę czynności obejmujących badanie ksiąg wieczystych, obliczenie udziałów w przedmiotowej nieruchomości oraz ustalenie wysokości odszkodowania stanowiło podstawowe czynności związane z – ponownym rozpatrzeniem - sprawy. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się, bowiem do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Jeżeli więc prawidłowość ustaleń Starosty budziła wątpliwości organu II instancji, jego obowiązkiem było skorzystanie z możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu ewentualnego uzupełnienia dowodów. Jak wskazuje analiza akt w rozpoznawanej sprawie postępowanie to jednak – nie doprowadziło – do ujawnienia nowych okoliczności. Badanie ksiąg wieczystych - jedynie potwierdziło – prawidłowość ustaleń poczynionych przez Starostę. Natomiast obliczenie wysokości udziałów przysługujących poszczególnym wnioskodawcom pozwoliło na usunięcie wadliwości w tym zakresie, decyzji pierwszosinstancyjnej. Nie może przy tym budzić wątpliwości, iż weryfikacja ustaleń Starosty, co do udziałów w nieruchomości była obowiązkiem Wojewody rozpoznającego przedmiotową sprawę. W świetle powyższego za nieuprawniony uznać należy więc zarzut przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania dowodowego z naruszeniem art. 136 kpa.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 79 § 1 kpa i art. 81 kpa wskazać należy, że choć jakkolwiek – zasadniczo – operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji kształtującą obowiązek finansowy strony, to kwestią – bezsporną w niniejszej sprawie pozostaje, iż różnica pomiędzy ustaloną w decyzji pierwszoinstancyjnej i decyzji Wojewody kwotą odszkodowania wynosi 2 grosze. Dodatkowo zaznaczyć należy, że jak wyjaśnia organ odwoławczy różnica ta wynika z zaokrągleń. W istocie więc zakwestionowany – dopiero w skardze do Sądu – operat szacunkowy stanowi jedynie dodatkowy dokument potwierdzający prawidłowość poczynionych ustaleń. Zauważyć należy również, iż stosownie do treści art. 10 kpa, pismem sporządzonym [...] 2009 r. (k.95 akt adm.) strony postępowania zostały powiadomione, iż zakończono zbieranie materiału dowodowego w sprawie. Wyraźnie wskazano przy tym, że do akt dołączono operat szacunkowy z [...] 2009 r. sporządzony przez wymienionego z nazwiska rzeczoznawcę majątkowego. Jednocześnie strony zostały poinformowane o aktualnej wartości przedmiotowej nieruchomości oraz o zwaloryzowanej kwocie odszkodowania. Zawiadomienie w trybie art. 10 kpa wraz z pouczeniem o terminie do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań doręczono Miastu P. skutecznie [...]2009 r. co dokumentuje załączone do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru pisma. Jak wynika jednak ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji Miasto P. nie zgłosiło wówczas żadnych zastrzeżeń zarówno co do samego faktu przeprowadzenia dodatkowego dowodu, ani tym bardziej co do poczynionych w nim ustaleń. Podniesione natomiast dopiero w skardze do sądu administracyjnego zarzuty pozbawienia prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym mogłyby być podstawą uchylenia decyzji tylko wtedy, gdyby wykazano szczególne okoliczności wskazujące na to, że ewentualne niezapewnienie możliwości wypowiedzenia się, co do dowodu w okresie stycznym z chwilą jego wprowadzenia miało wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, analiza zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji pozwala jednoznacznie stwierdzić, że Miasto P. nie wiąże z tym faktem - żadnych konkretnych - skutków. W konsekwencji brak podstaw do przyjęcia, jakoby w niniejszej sprawie naruszono przepisy postępowania i to w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Reasumując, rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd miał przy tym na uwadze, że ewentualne uchylenie decyzji Wojewody z uwagi na naruszenie w niniejszej sprawie przepisów postępowania jest możliwe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., a więc – jedynie wówczas – jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynika sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono natomiast naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby wpływ na sposób załatwienia niniejszej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło