VII SA/Wa 646/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia nakazu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sygnatura akt VIISA/Wa 646/10 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. ([...]) ) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], mocą której odmówiono uchylenia ( w trybie art. 154 kpa) ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. znak: [...]. Ta ostatnia decyzja utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Urzędu Rejonowego we [...] z dnia [...] maja 1995 r., którym nakazano T. K. dokonanie przymusowej rozbiórki części nadbudowanej budynku gospodarczego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę znajdującego się w [...] przy ulicy [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja ostateczna na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Tymczasem decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem sądowym nie jest taką decyzją, gdyż nabycie praw może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. Organ wskazał, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją związaną co oznacza, że organ jest zobligowany do wydania takiej decyzji w określonych prawem okolicznościach, a zatem wola stron czy też ich zgoda na zmianę lub uchylenie takiej decyzji nie może skutkować jej zmianą bądź uchyleniem. Wobec zastosowania w niniejszej sprawie art. 36 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. jako podstawy orzeczonej rozbiórki uznać należy za niedopuszczalną zmianę lub uchylenie decyzji rozbiórkowej w trybie art. 154 kpa. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji zwrócono uwagę także i na to, że rozstrzygnięcie podejmowane w ramach art. 154 kpa jest wydawane w ramach uznania administracyjnego co jednakże oznacza, iż nie może ono pozostawać w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, a taka sytuacja miałaby miejsce wówczas gdyby przychylono się do wniosku K. K. ( syna T. K. wymienionego w decyzji z dnia [...] maja 1995 r. wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego we [...]). Decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył K K. W treści skargi jej autor podniósł min. że: 1) od ponad 11 miesięcy nie jest właścicielem posesji znajdującej się w [...] przy ulicy [...], 2) decyzja z dnia [...] sierpnia 1995 r. wydana przez Wojewodę [...] dotyczyła poprzedniego właściciela nieruchomości T.K., 3) zaskarżona decyzja nie tylko narusza obowiązujące prawo ale także interes prawny skarżącego. Narusza także interes prawny przyszłych właścicieli nieruchomości położonej przy ulicy [...], 4) Nie został ustalony stan prawny posesji, na której jest usytuowany przedmiot sporu, 5) Pominięto wydaną wcześniej decyzję GINB z dnia [...] kwietnia 2009 r. ([...]), która uchyliła decyzję z dnia [...] maja 1995 r. nakazującą rozbiórkę, a która poprzedzała decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. Skarżący wskazał nadto, że adresat decyzji rozbiórkowej nie żyje od 18 lutego 2009 r. Podkreślił, że jako były właściciel posesji nie posiada decyzji, która zobowiązywałaby go do ponoszenia konsekwencji związanych z orzeczonym w roku 1995 r. nakazem rozbiórki. Z treści skargi wynika, że jej autor wnosi o uchylenie kwestionowanej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem w przeciwieństwie do postępowania głównego ( rozpoznawczego) nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia a mianowicie czy za zmianą bądź jej uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Co istotne decyzja ostateczna nie może tworzyć praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania zaś organ orzekający na podstawie art. 154 kpa podejmuje rozstrzygnięcie na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Wynika to w sposób oczywisty z użytego w tym przepisie słowa " może". Poza tym możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 154 kpa jest niezależna od prawnej poprawności decyzji ostatecznej, której dotyczy wniosek. Decyzja ostateczna może być dotknięta co najwyżej wadami niekwalifikowanymi a więc nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Należy wreszcie zwrócić uwagę i na to, że w omawianym trybie nie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Jak trafnie zauważył organ do takich decyzji należą decyzje rozbiórkowe. Judykatura stoi na stanowisku, ze decyzja o nakazie rozbiórki nie jest decyzją na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa w rozumieniu art. 154 kpa jednakże wówczas gdy w postępowaniu w przedmiocie nakazu rozbiórki biorą udział także inne strony postępowania , które uzyskują w wyniku wydania decyzji prawo do tego, iż podmiot którego nakaz dotyczy będzie musiał wykonać ten nakaz ( tak m.in. NSA w wyroku z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 1076/00 – Lex nr 80587) Niezależnie jednak od powyższego zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu albowiem sprawa nie została wyjaśniona przez organy w sposób należyty a zatem uzasadniający jej rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym. Zwraca uwagę w szczególności to, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich istotnych argumentów podniesionych w odwołaniu od rozstrzygnięcia wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ( I instancja). Chodzi w szczególności o podnoszony przez skarżącego fakt uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego we [...] z dnia [...] maja 1995 r. który miał być konsekwencją wydania przez GINB decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r.( [...]). Jeśli istotnie tak było to żądanie zastosowania art. 154 kpa do decyzji, która tą uchyloną decyzję utrzymywała w mocy należało ocenić w kontekście art. 105 § 1 kpa. Niezależnie od tego obowiązkiem organów było rozważenie czy występujący z wnioskiem o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. miał przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa tak w chwili jego wszczęcia jak i później. Z treści skargi wynika bowiem iż skarżący od ponad 11 miesięcy nie jest właścicielem spornej nieruchomości a jeśli tak, to nie od rzeczy jest pytanie jaki jest jego interes prawny w domaganiu się uchylenia decyzji, która de iure jego nie dotyczy. Zauważyć poza tym wypada, iż w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji mowa jest o nieruchomości zlokalizowanej przy ulicy [...] ale we [...] nie zaś w [...], przy czym nie wiadomo czy ową lokalizację należy traktować w kategoriach oczywistej omyłki pisarskiej czy też nie albowiem instancja odwoławcza w tej kwestii się nie wypowiada. Rozpoznając sprawę ponownie organy będą miały na względzie powyższe uwarunkowania. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 145 § 1pkt 1 lit. c p.p.s.a.