II FZ 135/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Antoni Hanusz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. sp. z o.o. z siedzibą w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 248/10 w zakresie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organ upoważniony: Dyrektor Izby Skarbowej w K.) z dnia 2 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia: oddalić zażalenie. II FZ 135/11 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Kr 248/10, oddalił wniosek spółki "K" sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 2 listopada 2009r. nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Sąd w uzasadnieniu postanowienia powołując się na treść oświadczenia spółki oraz urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że kapitał zakładowy spółki wynosi 220.000,00 zł., wartość środków trwałych 24.590,00 zł (samochód Renault Kangoo), a wysokość straty za ostatni rok obrotowy – 563.891,00 zł. K. Sp. z o.o. posiada dwa rachunki bankowe. Na jednym z nich, w znajduje się kwota 200.000,00 zł., na drugim. zgromadzona była kwota 55. 555,00 zł, która jednak w całości została przelana na konto Urzędu Skarbowego. Spółka posiada wierzytelności na łączną sumę 600.000,00 zł, ale obecnie nie są one możliwe do odzyskania. Spółka wyjaśniła, że w latach 2000-2004 zostały od niej wyłudzone produkty firmy na kwotę ok. 500.000,00 zł. W konsekwencji tego na przełomie 2008 i 2009r., spółka utraciła płynność finansową. Wspólnicy sprzedali prywatną nieruchomość, co pozwoliło na zaspokojenie wierzytelności wierzycieli instytucjonalnych, jak również kontrahentów spółki. Pozostałych wierzycieli spłacono ze sprzedaży ratalnej nieruchomości, na której odbywała się produkcja styropianu. Pozwoliło to zabezpieczyć miejsca pracy dla byłych pracowników spółki. Nadmieniono, iż zapłata podatku dochodowego w kwocie 58.807,00 zł, w następstwie wydanego w tej sprawie wyroku WSA w Krakowie uniemożliwiła spółce uruchomienie produkcji i wdrożenie nowych projektów. Sąd wezwał spółkę do złożenia w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.,) dalej u.p.p.s.a., umowy spółki oraz uchwały zgromadzenia wspólników w przedmiocie nałożenia dopłat na wspólników, o których mowa w sprzeciwie z dnia 16 listopada 2010r.; odpisu aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży prywatnej nieruchomości wspólników, o której mowa we wniosku o przyznanie prawa pomocy i w sprzeciwie; zeznań podatkowych spółki (CIT) za 2008 r. i 2009 r.; sprawozdania finansowego spółki za 2008 r. i 2009 r.; wyciągów z kont bankowych spółki oraz dowodu przelania kwoty 55.000,00 zł na konto Urzędu Skarbowego; szczegółowego wyjaśnienia i udokumentowania swojego twierdzenia, że kwota 200.000,00 zł na rachunku oraz bilansowa wartość samochodu Renault Kangoo stanowią zabezpieczenie kapitału zakładowego spółki; jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy oświadczeniem złożonym we wniosku z dnia 19 lipca 2010r., z którego wynika, że wszyscy wierzyciele instytucjonalni oraz kontrahenci zostali zaspokojeni ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie spółka wyjaśniła, iż po jej założeniu kapitał zakładowy został podwyższony do 224.000,00 zł poprzez wprowadzenie wspólnika G., który wniósł do spółki nieruchomość K. przy ul. [...] w formie aportu. Na skutek umowy pomiędzy G. sp. z o.o., który był podobnie jak W.K. współwłaścicielem firmy P. S.A. z siedzibą w K., wspólnicy doszli do porozumienia, na którego mocy zostały zamienione udziały G. sp. z o.o. w spółce K. sp. z o. o. na akcje Przedsiębiorstwa M. S.A., których właścicielem był W.K. W dniu 27 lipca 2009r. nieruchomość w K. przy ul. [...] została sprzedana firmie B., akt notarialny [...]. Kwota ze sprzedaży, która pozostała w spółce na rachunku [...]. oraz wartość trzyletniego samochodu Kangoo stanowiły w momencie składania oświadczenia przez zarząd "zabezpieczenie kapitału założycielskiego spółki, ponieważ były to aktywa, które mogły być na zabezpieczenie roszczeń ewentualnych wierzycieli". Ponadto spółka oświadczyła, że na dzień 19 lipca 2010r. na podstawie wiedzy jaką posiadał zarząd spółki oraz staranności prowadzenia ksiąg handlowych wierzyciele nieinstytucjonalni, i znajdowali się w spisie do aktu notarialnego [...] zostali w pełni zaspokojeni w kapitale. Pomiędzy wierzycielami a K. sp. z o.o. miała istnieć ustna umowa, że wierzyciele odstąpią od naliczania odsetek. W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą nie uzasadniają przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie na zasadach wynikających z art. 246 § 2 u.p.p.s.a. Sąd argumentował, że z analizy dokumentów przekazanych na wezwanie Sądu takich jak zeznania podatkowe za 2008r i 2009r., sprawozdań finansowych spółki za 2008r. i 2009r. wynika, że za 2008r. spółka osiągnęła zysk netto 13.912,38 zł, natomiast za 2009r. stratę 563.871,12 zł. Sam fakt straty bilansowej, a tym bardziej podatkowej nie przesądza o sytuacji uzasadniającej zastosowania dla Spółki prawa pomocy. Wykazana przez wnioskodawcę strata w roku 2009 nie oznacza, iż nastąpił brak środków finansowych uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd podniósł następnie, że pomimo wezwania do przedstawienie wyciągów z kont bankowych, strona skarżąca przedstawiła jedynie wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że na dzień 15 lipca 2010r. znajdowały się środki pieniężne w kwocie 4.987,92 zł, wystarczające w ocenie Sądu na pokrycie kosztów postępowania kasacyjnego. Natomiast nie przedstawiono wyciągu z rachunku bankowego na którym, jak oświadczyła skarżąca spółka posiada środki w kwocie 200.000,00 zł. Następnie Sąd podniósł, że z przedstawionej umowy sprzedaży prawa wieczystego użytkowania wieczystego działki nr [...] z dnia 27 lipca 2009r. oraz porozumienia – [...] z dnia 24 lipca 2009r. wynika, iż kwota uzyskana z tej transakcji (700.000,00 zł) miała być przez firmę B. spółka jawna przeznaczona na zaspokojenie wierzycieli skarżącej spółki w części odpowiadającej kwocie ok. 565.000,00 zł. Natomiast pozostała kwota (ok. 135.000,00 zł) miała zostać przekazana na konto spółki (pkt II. 2. aktu notarialnego z dnia 24 lipca 2009r.). Według wyciągu bankowego na dzień 1 sierpnia 2009r. na koncie spółki znajdowały się środki pieniężne w kwocie 397.796,42 zł., z których utworzono dwie lokaty terminowe: w kwocie 200.000,00 zł i w kwocie 150.000,00 zł. Po przeprowadzeniu analizy danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów przekazanych przez spółkę, Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja finansowa spółki nie uprawnia do skorzystania przez ten podmiot z prawa pomocy. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania kasacyjnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka nie zgadzając się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji wniosła o uchylenie tego orzeczenia wskazując na naruszenie przez Sąd art. 45 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. Stosownie do art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej u.p.p.s.a.), osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 2 u.p.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania albo że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie oraz w jakiej części. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał wniosek spółki w prawidłowy sposób, gdyż wydając objęte zażaleniem rozstrzygnięcie uzasadnił z jakich względów wskazał, że skarżąca jest są w stanie ponieść koszty postępowania kasacyjnego, w tym koszty pomocy prawnej przy sporządzeniu skargi kasacyjnej. Sąd na podstawie oświadczenia skarżącej spółki zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy ocenił tym samym, w sposób prawidłowy, że spółka nie wykazała spełnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy stosownie do art. 246 § 2 u.p.p.s.a. Sąd prawidłowo też i w sposób wyczerpujący, z zachowaniem wymogów, o których mowa w art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w związku z art. 166 tej ustawy wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia z jaki względów odmówił oddalił wniosek spółki. Uzasadnienie Sądu w tym zakresie świadczy o rozpoznaniu przez Sąd wniosku podatniczki o przyznanie prawa pomocy w sposób rzetelny i nie naruszający zasad postępowania. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie wskazany w zażaleniu zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP. Dla kwalifikacji bezpośredniego stosowania konstytucji przez sądy podstawowe znaczenie ma oparcie podstawy prawnej rozstrzygnięcia sądowego na normie konstytucyjnej. O tym, że sąd zastosował daną normę konstytucyjną lub też jej nie zastosował decyduje to, iż norma konstytucyjna stanowi element podstawy prawnej jego rozstrzygnięcia. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w badanej sprawie, gdyż przepisy konstytucyjne nie były przepisami, które regulują udzielanie przez sądy administracyjne prawa pomocy ujęte wyłącznie w Oddziale 2 Rozdziału 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na uwzględnienie tym samym nie zasługiwały te twierdzenia skarżącej spółki zawarte w zażaleniu, które wskazywały na deklarację zapłaty kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi w ratach. Oświadczenie spółki w tym zakresie pozostaje obojętne z punktu widzenia regulacji art. 246 § 2 u.p.p.s.a., a zatem nie mogło stanowić podstawy uchylenia objętego zażaleniem postanowienia. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.