IV SA/Wa 519/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-31
Skład orzekający: Danuta Dopierała, Kaja Angerman, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie zmiany wpisu w rejestrze ewidencji gruntów i budynków, gdy toczy się postępowanie karne dotyczące wiarygodności dokumentów stanowiących podstawę wniosku o wpis?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie zmiany wpisu w rejestrze ewidencji gruntów i budynków na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sytuacji, gdy toczy się postępowanie karne dotyczące zarzutów sfałszowania aktu własności, na podstawie którego ujawniono prawo własności w księdze wieczystej, a następnie wnioskowano o wpis do ewidencji, zawieszenie postępowania ewidencyjnego do czasu zakończenia postępowania karnego jest uzasadnione, ponieważ organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w innym trybie lub przez inne organy, a wiarygodność dokumentów jest kluczowa.Stan faktyczny
G. J. wniosła o zmianę wpisu w rejestrze ewidencji gruntów i budynków, domagając się wpisania jej jako właścicielki działek na podstawie odpisu z księgi wieczystej. Starosta P. zawiesił postępowanie, ponieważ toczyło się postępowanie karne dotyczące zarzutów sfałszowania aktu własności, na podstawie którego ujawniono prawo własności w księdze wieczystej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. G. J. wniosła skargę do WSA, twierdząc, że jej dane zostały usunięte z ewidencji i że sprawa karna nie dotyczy ustalenia własności działek. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2010 r. sprawy ze skargi G. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania - oddala skargę -
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia G. J. na postanowienie Starosty P. z dnia [...] października 2009 r. zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dokonania zmiany zapisów w rejestrze ewidencji gruntów i budynków prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] położone w obrębie S., postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wskazał, iż G. J. pismem z dnia z [...] września 2009 r. zwróciła się do Starosty P. o dokonanie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków - zgodnie z załączonym odpisem księgi wieczystej nr [...] -polegającej na wpisie w/w jako właściciela działek ewidencyjnej nr [...] położonych w obrębie S., gm. R.
Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Starosta P. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie dokonania zmiany zapisów w rejestrze ewidencji gruntów i budynków prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] położone w obrębie S., gm. R. W uzasadnieniu poinformowano, że przed Sądem Rejonowym w G. toczy się postępowanie karne (sygn. akt [...] K [...]) dotyczące również prawa własności działek ewidencyjnych nr [...] położonych w obrębie S., gm. R.,
W dniu [...] listopada 2009 r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego wpłynęło zażalenie G. J. na postanowienie Starosty P. z dnia [...] października 2009 r. W zażaleniu podtrzymano przedmiotowy
wniosek o wpis w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z przedłożonym odpisem z księgi wieczystej nr [...].
Rozpatrując wniesione zażalenie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wskazał, iż stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Chodzi tu o rozstrzygnięcie zagadnienia materialno-prawnego będącego we właściwości innego organu i mającego charakter zagadnienia wcześniej nie rozpatrzonego, od rozstrzygnięcia którego zależy wynik sprawy zasadniczej. W ocenie organu przeprowadzenie postępowania karnego (sygn. akt [...] K [...]) przez Sąd Rejonowy w G., [...] Wydział Karny jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy wynik postępowania administracyjnego w sprawie wpisu w ewidencji gruntów i budynków Pani G. J. jako właściciela działek ewidencyjnej nr [...] położonych w obrębie S., gm. R. Jest to uzasadnione tym, że postępowanie karne (sygn. akt [...] K [...]) dotyczy m.in. zarzutów sfałszowania aktu własności nr [...], na podstawie którego ujawniono prawo własności nieruchomości obejmującej przedmiotowe działki na rzecz G. J. w księdze wieczystej nr [...], a w oparciu o którą to księgę wieczystą w/w wnosi o wpis w ewidencji gruntów i budynków prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W związku z powyższym, bez uprzedniego zakończenia postępowania karnego przez Sąd Rejonowy w G. w/w postępowanie administracyjne podlega zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Pismem z dnia [...] marca 2010 r. G. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, iż zwróciła się do Starosty P. o przywrócenie wpisu do ewidencji gruntów, albowiem jej dane zostały z tej ewidencji usunięte. Podkreśliła, iż jest właścicielką wskazanych działek od ponad 30 lat, a tocząca się sprawa karna nie dotyczy przecież ustalenia własności w/w działek.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie żart. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r, - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty P. z dnia [...] października 2009 r. mocą którego zawieszono z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dokonania zmiany zapisów w rejestrze ewidencji gruntów i budynków prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] położone w obrębie S.
W przedmiotowej sprawie postępowanie w sprawie wprowadzenia wskazanych zmian zawieszono z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Prawidłowość zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależniona jest od występowania łącznie następujących elementów zagadnienia wstępnego:
1) zagadnienie wstępne wyłoniło się w toku postępowania,
2) uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego jest niezbędne dla rozpatrzenia
sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej,
3) rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do innego organu lub sądu.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały, iż zachodzi
konieczność zawieszenia postępowania ewidencyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem istnieją uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności dokumentów na podstawie których skarżąca domagała się dokonania tych zmian. Organy wskazały, iż toczy się postępowanie karne (sygn. akt [...] K [...]), które dotyczy m.in. zarzutów sfałszowania aktu własności nr [...], na podstawie którego ujawniono prawo własności nieruchomości obejmującej przedmiotowe działki na rzecz G. J. w księdze wieczystej nr [...], a w oparciu o którą to księgę wieczystą w/w wnosi o wpis w ewidencji gruntów i budynków prawa własności przedmiotowej nieruchomości.
Należy mieć bowiem na uwadze, iż organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w innym trybie lub przez inne organy. Możność wpisania danego prawa do ewidencji uzależniona została od potwierdzenia jego istnienia określonego rodzaju dokumentami ujętymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych do nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,
2) prawomocnych orzeczeń sądowych,
3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub
przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących
użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,
4) ostatecznych decyzji administracyjnych,
5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa
w § 11 ust. 1 pkt 2.
W orzecznictwie sądowo - administracyjnym podkreśla się, iż zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności) mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia oraz, iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r" sygn. akt łl SA 1907/01, publ. LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02, publ. LEK nr 156374). Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych
w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich.
Zdaniem Sądu wobec istniejących wątpliwości co do wiarygodności przedstawionych przez wnioskodawczynię dokumentów organy ewidencyjne nie naruszyły obowiązującego prawa zawieszając postępowanie do czasu zakończenia postępowania karnego przez Sąd Rejonowy w G. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło