IV SA/Wa 427/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-01
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Tomasz Wykowski, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie organu współdziałającego, mimo że nie zapewniono czynnego udziału wszystkim stronom postępowania uzgodnieniowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy rozpoznał merytorycznie zażalenie skarżącego, nie badając jego dopuszczalności i terminowości, a także nie ustalił, czy postanowienie organu pierwszej instancji było ostateczne. Uchybienie obowiązkom doręczenia postanowienia wszystkim stronom postępowania uzgodnieniowego przez organ współdziałający, a następnie błędne rozpoznanie zażalenia przez organ odwoławczy, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa gazociągu). Organ współdziałający (Marszałek Województwa) uzgodnił projekt decyzji, jednak nie doręczył postanowienia wszystkim stronom. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy to postanowienie, mimo że skarżący nie miał zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu uzgodnieniowym. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego P. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego P. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. Sp. z o. o. Oddział G. w piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r. wystąpił do Wójta Gminy M. z wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu dystrybucyjnego w działkach nr ew. [...], [...], [...] i [...] położonych we wsi O. w ul. [...] na terenie Gminy M..
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] Z-ca Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych działając z upoważnienia Marszałka Województwa [...], po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy M. z dnia [...] lipca 2008 r., na podstawie art. art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzgodnił projekt decyzji o ustaleniu warunków lokalizacji dla przedmiotowej inwestycji celu publicznego.
Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] Wójt Gminy M. ustalił lokalizację dla ww, inwestycji celu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, z powodu niezapewnienia skarżącemu, wbrew zasadzie wyrażonej w art. 10 kpa, udziału w postępowaniu uzgodnieniowym.
Wójt Gminy M., po otrzymaniu decyzji Kolegium, przesłał skarżącemu przy piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. wskazane wyżej postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r., które P. C. odebrał w dniu 27 lutego 2009r. Skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2009 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] marca 2009 r., wniósł na to postanowienie zażalenie do Kolegium za pośrednictwem organu, który je wydał.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie
z dnia [...] lipca 2008r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż Marszałek Województwa [...] występujący w niniejszej sprawie jako organ współdziałający na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie jest organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej odrębnej sprawie administracyjnej i jest jedynie powołany do zajęcia stanowiska w sprawie administracyjnej. Postępowanie przed organem współdziałającym ma charakter pomocniczy, w kompetencji organu właściwego leży jedynie uzgodnienie planowanej inwestycji w odniesieniu do kwestii związanych z zakresem melioracji wodnych. Postanowienie z dnia [...] lipca 2008 r. nie załatwia sprawy administracyjnej, nie rozstrzyga o jej istocie, ani nie kończy postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Skargę na to postanowienie wniósł P. C., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 6 kpa, art. 7 kpa, art, 8 kpa, art. 9 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 106 § 1 i 5 kpa w zw. z art. 124 § 2 kpa i art. 126 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł, iż postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r. zostało doręczone tylko inwestorowi oraz Wójtowi Gminy M. z pominięciem pozostałych stron postępowania. Zdaniem skarżącego Kolegium dopuściło się rażącej obrazy przepisów postępowania administracyjnego, skoro mając świadomość pozbawienia stron udziału w postępowaniu uzgodnieniowym, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80. poz. 717 ze zm.) decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje właściwy organ po
uzgodnieniu z organami, wymienionymi w pkt 1 - 11. Uzgodnień tych, jak stanowi ust.5 powołanego przepisu, dokonuje się w trybie art. 106 kpa, na które przysługuje zażalenie.
Postępowanie uzgodnieniowe prowadzone na podstawie art. 106 kpa, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, jest elementem postępowania głównego prowadzonego w danej sprawie, przy czym, jak podkreśla się w orzecznictwie, postępowania te względem siebie są autonomiczne. Autonomiczność ta polega tym, że organ uzgadniający przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia prowadzi własne postępowanie wyjaśniające z zastosowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności takich przepisów, jak art. 7 i art. 77 § 1 wymagających, aby sprawa była szczegółowo wyjaśniona. W postępowaniu tym ma również zastosowanie art. 10 kpa zapewniający stronie możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania, gwarantujący czynny udział strony w każdym stadium postępowania, w tym także w postępowaniu uzgadniającym. Oznacza to, że organ współdziałający obwiązany jest ustalić strony postępowania (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1999 r., IV SA 1695/97, LEX nr 45131).
Na organie uzgadniającym stosownie do treści art. 125 § 1 kpa spoczywa również obowiązek doręczenia stronom wydanego postanowienia, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 39 - 49 kpa. Uchybienie powyższym obowiązkom, czyni, iż stronie, która nie miała zapewnionego udziału w postępowaniu uzgodnieniowym, przysługuje na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 kpa wniosek o wznowienie tego postępowania. Przesłanka ta nie będzie miała jednakże zastosowania w sytuacji, gdy strona wniosła zażalenie przed upływem terminu, w którym postanowienie to nie stało się ostateczne, z tego powodu, że nie upłynął termin 7 - dniowy do wniesienia zażalenia dla innych stron, którym to postanowienie organ doręczył.
W rozpatrywanej sprawie Z-ca Dyrektora WZMiUW działający z upoważnienia Marszałka Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. uzgodnił projekt decyzji Wójta Gminy M. o ustaleniu warunków lokalizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie gazociągu dystrybucyjnego w działkach nr ew. [...], [...], [...] i [...] położonych we wsi O. w ul. [...] na terenie Gminy M.. Poza sporem pozostaje, iż organ współdziałający przy doręczaniu nie tylko pominął strony, wskazane w projekcie decyzji Wójta, czym uchybił art. 125 § 1 kpa, ale również ze swej strony nie poczynił żadnych starań w celu ich ustalenia.
W świetle przedstawionych powyżej rozważań stwierdzić należy, że z art. 125 § 1 kpa wynika zasada stanowiąca, iż obowiązek doręczenia postanowienia spoczywa wyłącznie na organie, który go wydał. Konsekwencją złamania tej zasady jest naruszenie art. 129 § 1 kpa oraz w art. 132 kpa w zw. z art. 144 kpa, zgodnie z którymi organ pierwszej instancji, za pośrednictwem którego wnosi się do organu wyższej instancji zażalenie w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia, może uwzględnić wniesione zażalenie w całości, wydając nowe postanowienie, w którym uchyli lub zmieni zaskarżone postanowienie, o ile wszystkie strony wniosły zażalenie ( art. 132 § 1) lub, gdy wszystkie strony wyraziły na to zgodę jeżeli zażalenie wniosła tylko przez jedna ze stron ( art. 132 § 2). Przytoczone uregulowania prowadzą do wniosku, że inny organ administracji nie może zastępować innego organu w obowiązku doręczenia stronom wydanego przez niego orzeczenia.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż Wójt Gminy M. przy piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. przesłał skarżącemu postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r., które zostało przez niego odebranie w dniu 27 lutego 2009 r. ( dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru ), a więc przez organ prowadzący postępowanie główne. Zatem w świetle tego, co powiedziano powyżej, fakt przesłania skarżącemu tegoż postanowienia przez organ wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji, objętej wnioskiem inwestora, nie otwiera postępowania zażaleniowego, nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia zażalenia dla tej strony. Doręczenie orzeczenia danego organu przez inny organ należy traktować, co najwyżej jako informację dla strony o wydanym orzeczeniu i umożliwieniu jej zapoznania się z jego treścią. W takim przypadku strona może domagać się przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia składając wraz z zażaleniem stosowny wniosek, bądź żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt4kpa.
Obowiązkiem organu odwoławczego w ramach czynności wstępnych jest w pierwszej kolejności ustalić z jakiego rodzaju żądaniem wystąpiła strony żaląca, zbadanie dopuszczalności i terminowości jego wniesienia. W razie wątpliwości co do żądania strony, organ obowiązany jest zwrócić się w trybie art. 64 § 2 kpa o sprecyzowanie żądania i dopiero po otrzymaniu wyjaśnienia w tym przedmiocie, może podejmować dalsze czynności zmierzające do wydania stosownego rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie Kolegium tych czynności zaniechało i rozpoznało merytorycznie zażalenie skarżącego na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nie zważając na okoliczność, że żalący nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Kolegium ponadto nie wzięło pod uwagę, iż postanowienie to weszło do obrotu prawnego na skutek doręczenia jej Wójtowi. W takim przypadku organ odwoławczy obowiązany był rozważyć czy w dacie złożenia przez skarżącego zażalenia - postanowienie to posiadało, czy też nie waloru postanowienia ostatecznego. Od wyjaśnienia tej kwestii, zależy bowiem jaki środek prawny mógł wnieść skarżący na omawiane postanowienie organu pierwszej instancji.
Wobec przestawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez dokładnego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, co prowadziło przede wszystkim do naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy, uwzględniając zawarte w wyroku wywody, podejmie czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym żądania strony i w zależności od wyników tych ustaleń wyda właściwe rozstrzygnięcie.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło