IV SA/Gl 231/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia del. WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę Prezydenta Miasta C. decyzją z dnia [...] odmówił M. O. umorzenia należności, z tytułu wypłaconych B. O. na rzecz osób uprawnionych B. O., M.O. i M. O. zaliczek alimentacyjnych w wysokości 5670,65 złotych. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie stwierdzono wobec strony jako dłużnika alimentacyjnego skuteczności egzekucji przez okres przynajmniej 3 letni. W odwołaniu od tej decyzji strona przedstawiając swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną wniosła o umorzenie spornych należności. Odwołujący podkreślił, że jest osoba niewidomą, całkowicie niezdolną do pracy. Wskazał, że z uwagi na trudną sytuacją finansową korzysta z pomocy MOPS w C. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 104 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 2 pkt. 3 i 9, art. 25, art. 28 ust. 1 pkt. 2, art. 30 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy dłużnika, może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt. 1,2 i 4 ustawy w łącznej wysokości: -30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznie nie niższej niż wysokość zasadzonych alimentów; -50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; -100% jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Podniesiono, że w niniejszej sprawie M. O.w dniu [...] zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. - Sekcji Świadczeń Rodzinnych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu wypłaconych na rzecz dzieci B. O., M. O. i M. O. zaliczek alimentacyjnych, a organ I instancji prawidłowo decyzją z dnia [...]odmówił stronie umorzenia spornych należności. Zaakcentowano, że z akt sprawy wynika, że egzekucja alimentów od M. O. przyznanych na dzieci: B. O., M. O. i M. O. w latach [...] była skuteczna, w wyniku czego wierzycielka otrzymywała za pośrednictwem komornika sądowego wyegzekwowane kwoty na rzecz każdego dziecka. Bezskuteczna egzekucja okazała się w roku [...], bowiem kwota zobowiązań dłużnika alimentacyjnego wg stanu na dzień [...], wnosiła z tytułu: -wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego -36,05 zł., -wypłaconych zaliczek alimentacyjnych -5.614,94 zł., -należności wierzyciela alimentacyjnego -1.680,71 zł., Kolegium wskazało, że w ustalonym stanie faktycznym oraz w świetle przywołanego przepisu art. 30 ust. 1 pkt. 1 cyt. ustawy, w rozpatrywanym przypadku nie wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie przez organ właściwy dłużnika spornej należności. Odpowiadając na zarzuty strony Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z przepisami art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, a więc w granicach uprawnień przyznanych im wolą ustawodawcy, a okoliczności podnoszone przez stronę w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na zmianę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, bowiem ustawodawca wart. 30 ust. 1 wyraźnie określił przesłanki warunkujące umorzenie spornych należności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący M. O. podnosił, te same argumenty co w odwołaniu. Wskazywał, że naruszono jego interes prawny, zaś sam organ odwoławczy stwierdził, że w latach [...] egzekucja alimentów była skuteczna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości wcześniej zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi nie są zasadne. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Oceniając bowiem w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśnił sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Dokonał poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczynił prawidłowe rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia też wątpliwości co do jego zgodności z powołanymi przepisami prawa. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie był wniosek dłużnika alimentacyjnego skarżącego M. O. o umorzenie należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych przyznanych jego dzieciom – B., M. i M. O. - jako osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Z akt administracyjnych sprawy, w szczególności z pism Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. wynika, iż egzekucja alimentów wobec osoby skarżącego do dnia [...] była całkowicie bezskuteczna. W okresie od [...] do [...] należności alimentacyjne wynosiły miesięcznie 300 zł. (po 100 zł. na dziecko), zaś w tym okresie maksymalna miesięczna kwota wyegzekwowana od skarżącego wynosiła 147,23 zł. W następnym okresie od dnia [...] należności alimentacyjne wynosiły miesięcznie 150 zł. (po 50 zł. na dziecko), przy czym w okresie od [...] r. do lutego 2008 r. okresie maksymalna miesięczna kwota wyegzekwowana od skarżącego wynosiła 149,98 zł.. W następnym okresie to jest od [...] do [...] miesięczna kwota wyegzekwowana od skarżącego oscylowała w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Z informacji zawartej w piśmie komornika sądowego z dnia [...] (a potwierdzonej także przez organ właściwy wierzyciela) wynika, że kwota zobowiązań dłużnika alimentacyjnego wg stanu na dzień [...], wynosiła z tytułu: - wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 36,05 zł., - wypłaconych zaliczek alimentacyjnych 5.614,94 zł., - należności wierzyciela alimentacyjnego 1.680,71 zł.. Przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, reguluje art. 30 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), zgodnie z którym, organ właściwy dłużnika może umorzyć te należności w łącznej wysokości: 1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Umorzenie należności, w myśl art. 30 ust. 3 cytowanej ustawy, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Z powyższego wynika, iż koniecznym i jedynym warunkiem umorzenia choćby części należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat. W niniejszej sprawie skuteczna egzekucja należności alimentacyjnych w pełnej miesięcznej wysokości zasądzonych alimentów - wobec dłużnika alimentacyjnego M. O. ma miejsce dopiero od miesiąca [...] w którym to miesiącu komornik sądowy po raz pierwszy wyegzekwował od skarżącego kwotę "nie niższą niż wysokość zasądzonych alimentów". Stąd też w rozpatrywanym przypadku nie wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie przez organ właściwy dłużnika spornej należności, albowiem w okresie od [...] do [...] skierowana przeciwko skarżącemu egzekucja alimentacyjna była skuteczna jedynie częściowo, a mianowicie wyegzekwowane od skarżącego w tym okresie miesięczne kwoty były niższe niż wysokość zasądzonych alimentów. Innymi słowy, skoro nie stwierdzono wobec skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego miesięcznej skuteczności egzekucji w wysokości nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów - przez okres przynajmniej 3 letni, to brak było podstaw do wydania decyzji umarzającej należność skarżącego. Trzeba przy zaakcentować, że kategoryczne sformułowanie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia wątpliwości, iż nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Stąd, organy administracji rozstrzygające w niniejszej sprawie, jakkolwiek nie kwestionowały okoliczności, iż dłużnik alimentacyjny M. O. znajduje się w ciężkiej sytuacji osobistej i finansowej. Bark było jednakże podstaw prawnych, by z tej przyczyny uwzględnić jego wniosek. Mając powyżej naprowadzone wywody na uwadze pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej Sąd Administracyjny uznał , że organ odwoławczy nie miał podstaw do zmiany lub uchylenia orzeczenia I instancji. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).