II SA/Łd 209/10
WyrokWSA w Łodzi2010-06-02
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności obszarowej z powodu braków formalnych we wniosku, nie wzywając strony do ich uzupełnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie odmówiły przyznania płatności obszarowej. Wniosek rolnika, mimo braków formalnych, powinien zostać potraktowany jako podanie w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji, zamiast wydać decyzję odmowną, powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Brak działania organu i przerzucenie negatywnych konsekwencji na rolnika narusza zasady praworządności i zaufania do organów administracji publicznej.Stan faktyczny
Rolnik W. K. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej na rok 2009. Wniosek zawierał braki formalne, w szczególności nie wypełniono części dotyczącej oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, nie wzywając strony do uzupełnienia braków. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że upłynął termin materialny na uzupełnienie wniosku. Rolnik zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2010 roku sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności jednolitej i uzupełniającej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] Nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego W. K. kwotę 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 124 ust. 2 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., art.15, art. 21 ust. 2, art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., art. 104 k.p.a. odmówił W.K. przyznania na rok 2009 jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej.
W jej uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że we wniosku złożonym w dniu 27 kwietnia 2009 r. rolnik przywołał działki ewidencyjne, lecz nie zadeklarował działek rolnych (brak we wniosku deklaracji grup upraw oraz powierzchni działek rolnych). Wobec tego, że posiadane przez rolnika działki rolne nie spełniają wymogu łącznej powierzchni nie mniejszej niż ustalona dla Polski tj. 1 ha, zasadnym było wydanie decyzji o odmowie przyznania płatności.
W odwołaniu od decyzji W.K. podniósł zarzut, że składając wniosek o przyznanie płatności poinformowano go, iż w przypadku jakichkolwiek braków wniosku zostanie wezwany przez organ do ich uzupełnienia. Wezwania w tym przedmiocie nie otrzymał, a mimo to Kierownik odmówił mu przyznania płatności. Do odwołania strona dołączyła szkic sytuacyjny działek rolno-ewidencyjnych, część VII wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 "oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych", część VIII wniosku "oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych", deklarując działkę A - "p.żyto" o pow. 3,312, B - "owies" o pow. 0,750 ha, B1 "trawa" o pow. 0,300 ha oraz B2 "ogród + sad" o pow. 0,150 ha.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 124, art. 146 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE z 31 stycznia 2009 r. nr L 030, str. 16-99), art. 136, art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE z 20 listopada 2004 r. nr L 345, str. 1 ze zm.), art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 316/2009 z dnia 17 kwietnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1973/2004 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.Urz. UE z 18 kwietnia 2009 r. nr L 100, str. 3), art. 2 pkt 22, art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1, art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. (WE) z 30 kwietnia 2004 r. nr L 141, str. 18-58, ze zm.), art. 1 pkt 1, art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 380/2009 z dnia 8 maja 2009 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. UE z 9 maja 2009 r. nr L 116, str. 9), art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. (WE) z 2 grudnia 2009 r. nr L 316, str. 65 – 112), załącznika nr l do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz.Urz. UE z 23 czerwca 2006 r. nr L 171, str. 90), ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst pierwotny: Dz.U. z 2007 r. nr 35, poz. 217, t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 27 kwietnia 2009 r. W.K. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w którym zadeklarował dwie działki ewidencyjne o nr 1349 o powierzchni całkowitej 1,3222 ha oraz nr 1415 o powierzchni całkowitej 3,3124 ha. We wniosku nie została wypełniona część VIII "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych". Do wniosku strona dołączyła materiał graficzny dotyczący działek rolnych. Organ II instancji podkreślił następnie, że zauważył pewne nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy uchybienia proceduralne organu I instancji. Według niego, w sytuacji braku we wniosku deklaracji działek rolnych do przyznania płatności Kierownik powinien wezwać stronę do usunięcia braków formalnych wniosku. Uchybienie należało potraktować jako nieistotne, ponieważ w dniu 9 czerwca 2009 r. upłynął termin, będący terminem materialnym, w którym możliwe było dodawanie nowych działek rolnych niezadeklarowanych wcześniej we wniosku. Dołączenie do odwołania oświadczenia o sposobie wykorzystywania działek rolnych oraz o powierzchni działek ewidencyjnych, co prawda zawierało deklarację działek rolnych A, B, B l, B2, to jednak nie mogło zostać uwzględnione właśnie z uwagi na upływ ostatecznego terminu materialnego na składanie zmian do wniosków.
Zdaniem organu II instancji, aby uzyskać dopłaty do gruntów rolnych należy złożyć wniosek, w którym rolnik deklaruje do płatności działki rolne z podaniem grupy upraw, powierzchni działki rolnej, numeru działki ewidencyjnej, na której jest położona działka rolna oraz powierzchni działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej. Płatność jest przyznawana do posiadanych działek rolnych, a nie do posiadanych działek ewidencyjnych. Wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności jest zależne wyłącznie od strony, która powinna zaznajomić się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i wypełnić wniosek starannie i rzetelnie. Informacje podane we wniosku są bowiem dla organu wiążące i stanowią podstawę do jego oceny. Skoro zatem rolnik w niniejszej sprawie nie zadeklarował działek rolnych wykorzystywanych rolniczo, to organ I instancji trafnie uznał, że suma działek rolnych kwalifikujących się do płatności wynosi 0,00 ha i odmówił przyznania płatności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W.K. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy i przyznanie płatności na rok 2009, podnosząc argumenty tożsame jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 19 maja 2010 r. stawił się skarżący – W.K., który poparł skargę i wniósł o zwrot kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procedury administracyjnej, która normuje fundamentalne zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej, tak jak żąda tego skarżący, bowiem w tym zakresie właściwe są wyłącznie organy administracyjne.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań Sądu jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania W.K. jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej na rok 2009. W przekonaniu organu, strona we wniosku o przyznanie płatności z dnia 27 kwietnia 2009 r. wskazała dwie działki ewidencyjne o nr 1349 o pow. 1,3222 ha i o nr 1415 o pow. 3,3124 ha, lecz nie wypełniła części VIII formularza wniosku dotyczącej "Oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych" i tym samym nie zadeklarowała działek rolnych, poprzez wskazanie grupy upraw i powierzchni działek rolnych do wnioskowanych płatności. W tych okolicznościach organy orzekające przyjęły, że posiadane przez rolnika działki rolne nie spełniają wymogu łącznej powierzchni nie mniejszej niż ustalona dla Polski tj. 1 ha, co uzasadniało wydanie decyzji o odmowie przyznania płatności.
Zdaniem Sądu, stanowisko organów obu instancji w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa jest błędne.
W rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004, a nadto spełnia inne dodatkowe warunki szczegółowo wskazane w tym przepisie.
Po myśli art. 18 wspomnianej ustawy, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika (ust. 1). Wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (ust. 2). Termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu (ust. 3). We wniosku o przyznanie płatności obszarowych rolnik podaje wszystkie grunty rolne będące w jego posiadaniu, niezależnie od tego, czy ubiega się o przyznanie płatności obszarowych do tych gruntów (ust. 4).
W przekonaniu Sądu, wniosek rolnika o przyznanie płatności obszarowych, uwzględniwszy regulacje § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 44, poz. 269 ze zm.) w zw. z art. 25 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jest podaniem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), którego ewentualne braki formalne winny być usunięte w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Wspomniany przepis stanowi mianowicie, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Jak zostało to już zaakcentowane na wstępie rozważań przedmiotem sporu między stronami postępowania są decyzje o odmowie przyznania producentowi rolnemu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej. Wobec tego wyjaśnić należy, że wnioski o przyznanie tychże płatności w świetle regulacji § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r., zawierają oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczą, a ponadto zgodnie z dyspozycją ust. 2 przywołanego § 3 zawierają również oświadczenia o:
1) powierzchni działek ewidencyjnych, obejmujące w szczególności:
a) położenie działki ewidencyjnej ze wskazaniem województwa, powiatu i gminy,
b) dane z ewidencji gruntów i budynków: nazwę obrębu ewidencyjnego, numer obrębu ewidencyjnego, numer arkusza mapy, numer działki ewidencyjnej i powierzchnię całkowitą działki ewidencyjnej,
c) powierzchnię gruntów rolnych na działce ewidencyjnej, w tym powierzchnię:
– niezgłoszoną do programów pomocowych,
– gruntów rolnych, które zostały zalesione w ramach działania zalesianie gruntów rolnych objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 lub Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz zgodnie z planem zalesienia, lecz nie zostały przekwalifikowane na grunty leśne;
2) sposobie wykorzystania działek rolnych, z podaniem w szczególności:
a) oznaczenia działki rolnej,
b) grupy upraw lub obszaru, ze względu na który wyodrębnia się działkę rolną,
c) powierzchni działki rolnej,
d) numeru działki ewidencyjnej, na której jest położona działka rolna,
e) powierzchni działki rolnej położonej w granicach działki ewidencyjnej (§ 3 ust. 2 rozporządzenia).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż W.K. w dniu 27 kwietnia 2009 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu złożył osobiście w siedzibie Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o przyznanie na rok 2009 płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych. W ocenie Sądu wniosek W.K. był w istocie niekompletny, zawierał bowiem wypełnione wyłącznie strony 1, 2 i 4. Do wniosku strona załączyła 2 załączniki graficzne. Strona 3 wniosku pkt VIII dotycząca oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, poprzez oznaczenie działki rolnej, grupy upraw, powierzchni działki rolnej i innych danych szczegółowo określonych w tabeli, poza wszelkimi wątpliwościami nie była wypełniona. Powyższe oznacza więc, że ów wniosek dotknięty był brakami formalnymi. W takiej sytuacji, pracownik organu I instancji przyjmując przedmiotowy wniosek powinien - w ocenie Sądu - sprawdzić, czy wniosek jest kompletny, a wiec, czy zawiera wypełnione wszystkie strony oraz, czy załączono do niego wymaganą dokumentację i w przypadku ewentualnych braków pouczyć stronę o konieczności ich uzupełnienia. Co więcej, zasadą jest, że po wpłynięciu wniosku, organ winien w pierwszej kolejności zbadać, czy spełnia on wszelkie wymogi formalne. Jest to bowiem warunek konieczny, aby nadać wnioskowi dalszy bieg i rozpoznać go merytorycznie. Stwierdziwszy zatem jakiekolwiek braki formalne wniosku, organ powinien w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać wnioskodawcę do ich uzupełnienia w terminie 7 dni i pouczyć o ewentualnych konsekwencjach niezastosowania się do wezwania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ I instancji obowiązkom tym uchybił i wydał w dniu [...] r. decyzję o odmowie przyznania płatności, przerzucając tym samym negatywne konsekwencje własnych zaniedbań na producenta rolnego. Takie działanie organu jest niedopuszczalne, podważa niewątpliwie zaufanie obywateli do organów administracji publicznej i narusza art. 8 k.p.a. Dodać w tym miejscu trzeba, że w aktach administracyjnych sprawy niniejszej znajduje się wezwanie do usunięcia braków formalnych z dnia 16 czerwca 2009 r., opatrzone adnotacją i podpisem pracownika organu – "wezwania nie wysłano do beneficjenta". Jak wynika z treści uzasadniania zaskarżonej decyzji wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku nie zostało wysłane, ponieważ - w ocenie organu - w dniu 9 czerwca 2009 r. upłynął termin (będący terminem prawa materialnego, a więc nie podlegającym przywróceniu), w którym możliwe było dodawanie nowych działek niezadeklarowanych wcześniej we wniosku. Uwadze Dyrektora ARiMR uszedł jednak fakt, iż od dnia złożenia wniosku (27 kwietnia 2009 r.) do dnia 9 czerwca 2009 r., a więc przez okres niemalże półtora miesiąca organ mógł wezwać pisemnie lub telefonicznie producenta rolnego do usunięcia braków formalnych złożonego przez niego wniosku, poprzez złożenie stosownego brakującego oświadczenia. Przez ten czas, jak zostało to już wyżej stwierdzone, organ pozostawał jednak zupełnie bierny. Na marginesie dodać jeszcze trzeba, że nie chodzi tu o nałożenie na organ obowiązku pilnowania, aby podanie strony w optymalnym stopniu uwzględniało jej interesy ekonomiczne wynikające z przepisów prawa, ponieważ za merytoryczną stronę wniosku odpowiedzialność ponosi producent rolny, a nie organ administracyjny.
Działanie organów administracji publicznej, z jakim mieliśmy do czynienia w realiach rozpoznawanej sprawy nie licuje – w przekonaniu Sądu - z obowiązującą w toku postępowania w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej zasadą praworządności, określoną w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz zasadą udzielania stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, uregulowaną w art. 3 ust. 2 pkt 3 wspomnianej ustawy.
W.K., jak wynika z argumentów odwołania i zarzutów skargi składając wniosek o przyznanie spornych płatności starał się uzyskać informację, czy jest on kompletny i odpowiada wszystkim wymogom formalnym. Został wówczas poinformowany przez pracownika organu, że w przypadku jakichkolwiek nieścisłości, zostanie powiadomiony na piśmie lub telefonicznie o konieczności uzupełnienia brakujących we wniosku danych. Tak się jednak w rozpoznawanej sprawie nie stało.
W tym miejscu godzi się przypomnieć tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II GSK 1115/08, którą zresztą skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela i uważa za aktualną także w obowiązującym stanie prawnym, że na organie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności objętej ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 35, poz. 217 ze zm.), spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. z 2007 r. nr 46, poz. 310) i wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych tego wniosku, a to stosownie do przepisu art. 64 § 2 k.p.a. Natomiast za treść merytoryczną tego wniosku, w tym także zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca.
Warto również zwrócić uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 239/09 (Lex nr 494174), zgodnie z którym zasada praworządności, o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ma szeroki zakres znaczeniowy. Jej przestrzeganie oznacza uwzględnienie w procesie stosowania prawa zasad równości, niedyskryminacji, proporcjonalności. Informacje znajdujące się na formularzu opracowanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a także dołączane do niego instrukcje, nie są normami prawa. Charakter normatywny ma rozporządzenie z 14 marca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Z treści § 2 tego rozporządzenia wynika zaś wyraźnie, że wnioski rolników należy traktować jak podania w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem, jeżeli podanie budzi jakiekolwiek wątpliwości, organ Agencji ma obowiązek wezwania strony do usunięcia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Przy czym brak podania polegający tylko na oznaczeniu symboli upraw według nieaktualnych instrukcji, należy potraktować jako "oczywisty błąd" w rozumieniu art. 19 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004, który to może być naprawiony w każdym czasie. Tylko taka wykładnia przepisów prawa będzie zgodna z głównymi założeniami i celami Wspólnej Polityki Rolnej. Obowiązkiem organów administracji jest załatwianie spraw zgodnie z przepisami prawa, ale prawo to nie może być interpretowane w ten sposób, że błędy formalne uznawane są za wywołujące skutki materialnoprawne. Jest to sprzeczne ze wspólnotową zasadą proporcjonalności oraz wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zaufania do organów stosujących prawo.
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem reguł postępowania, które w rezultacie doprowadziły do naruszenia prawa materialnego przez przedwczesne wydanie decyzji o odmowie przyznania rolnikowi wnioskowanych płatności, Sąd zobligowany był usunąć z obrotu prawnego rozstrzygnięcia organów obu instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zobligowany będzie uwzględnić poczynione wyżej uwagi i wobec faktu samodzielnego uzupełnienia przez producenta rolnego braków formalnych wniosku rozstrzygnąć co do istoty sprawę wnioskowanych płatności zgodnie z przepisami obowiązującego prawa materialnego i z zachowaniem zasad procedury administracyjnej.
Z tych wszystkich powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu Sąd rozstrzygnął w trybie art. 200 i art. 205 § 1 wspomnianej ustawy.
B.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło