II FSK 2304/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-01
Skład orzekający: Stanisław Bogucki, Jacek Brolik, Zbigniew Romała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek byłego hotelu robotniczego, nabyty przez przedsiębiorcę w celu adaptacji na lokale mieszkalne i ich odsprzedaży, może być uznany za budynek mieszkalny na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, czy też powinien być traktowany jako budynek związany z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że budynek byłego hotelu robotniczego, nabyty przez przedsiębiorcę w celu adaptacji i odsprzedaży jako lokale mieszkalne, stanowił przedmiot działalności gospodarczej i w związku z tym podlegał opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości. Sąd podkreślił, że adaptacja na cele mieszkaniowe miała na celu wytworzenie towaru do odsprzedaży, a nie zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych samego podatnika. Ponadto, tymczasowe przeszkody w wykorzystaniu budynku, takie jak remonty, nie wykluczają jego związku z działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku byłego hotelu robotniczego, nabytego przez P. K. w celu adaptacji na lokale mieszkalne i ich odsprzedaży. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że nieruchomość była związana z działalnością gospodarczą skarżącego i powinna być opodatkowana wyższymi stawkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi P. K., podtrzymując stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. K., który zarzucał m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących budynków mieszkalnych i związanych z działalnością gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędziowie NSA Jacek Brolik, NSA Zbigniew Romała (sprawozdawca), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 330/10 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 2 lutego 2010 r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006. oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 330/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi P. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 2 lutego 2010 r.
w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 i 2006 r.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzjami z dnia 9 grudnia 2008 r. Burmistrz R. ustalił P. K. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2005 i 2006 r.
W uzasadnieniach organ pierwszej instancji wskazał, że podatnik w dniu
5 października 2005 r. kupił od Wyższej Szkoły Inżynieryjno – Ekonomicznej z siedzibą w R. nieruchomość zabudowaną budynkiem byłego hotelu robotniczego. Jednocześnie był osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Wobec czego nieruchomość znajdująca się w jego posiadaniu – jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej – winna być opodatkowana właściwymi dla tego rodzaju nieruchomości stawkami podatku.
Wydając zaskarżone decyzje Burmistrz R. przyjął, że w okresie od
1 listopada 2005 r. do 31 marca 2006 r. budynek wraz z gruntem związany był
z działalnością gospodarczą, natomiast w okresie od 1 kwietnia 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. został opodatkowany stawką podatku właściwego dla budynków pozostałych,
z uwagi na jego stan techniczny uniemożliwiający wykorzystanie go do prowadzenia działalności gospodarczej.
W odwołaniach od powyższych decyzji P. K. wniósł o ich uchylenie
w całości, ustalenie podatku od nieruchomości za 2005 i 2006 r. przy zastosowaniu stawek w przypadku gruntów jak od tzw. gruntów pozostałych, a w przypadku budynków jak od budynków mieszkalnych, ewentualnie przy zastosowaniu zarówno do gruntu, jak i budynku stawek właściwych dla pozostałych gruntów i budynków.
Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) – dalej jako "u.p.o.l.", poprzez przyjęcie, że opodatkowane grunty i budynek są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W uzasadnieniach wskazano, że w chwili nabycia przedmiotowej nieruchomości pełniła ona funkcję hotelu robotniczego – zamieszkania zbiorowego, zatem jako taka nadawała się do zamieszkania. Podano, że nieruchomość została nabyta jako budynek mieszkalny z zamiarem dokonania określonych robót budowlanych, a następnie zbycia wyodrębnionych lokali mieszkalnych.
Po rozpoznaniu odwołań od powyższych rozstrzygnięć Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzjami z dnia 2 lutego 2010 r. utrzymało je w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za grunty i budynki związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami.
Organ odwoławczy podał, że z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz decyzji o wykreśleniu z ewidencji wynika, iż P. K. w okresie od 1 listopada 2005 r. do 30 czerwca 2007 r. był przedsiębiorcą.
Z powyższego Kolegium wywiodło, że w stanie faktycznym sprawy podatnikowi przysługuje status przedsiębiorcy. Tym samym posiadane przez niego nieruchomości są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Odnosząc się do charakteru budynku znajdującego się w posiadaniu podatnika organ odwoławczy wskazał, że hotel robotniczy mieści się w pojęciu budynku mieszkalnego wtedy, gdy będzie użytkowany faktycznie w sposób służący zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Nie godząc się z powyższymi rozstrzygnięciami P. K. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucając im naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako "Ordynacja podatkowa", poprzez niewyznaczenie skarżącemu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego,
- art. 122 w zw. z art. 229 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie wszelkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, nieuwzględnieniu wniosku dowodowego
o przesłuchanie skarżącego w charakterze strony na okoliczność, iż nie zaliczał nieruchomości do środków trwałych przedsiębiorstwa, nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych i nie uznawał nabytej nieruchomości za element składowy swojego przedsiębiorstwa,
2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i przejęcie, że nieruchomość nabyta przez skarżącego nie należy do kategorii budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami oraz że nieruchomość ta jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu skarg wskazano, że postanowieniami z dnia 26 lutego 2009 r. organ odwoławczy wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Następnie zlecił przeprowadzenie postępowania uzupełniającego organowi pierwszej instancji. W ramach tego postępowania skarżący został wezwany do podania sposobu wykorzystania powierzchni budynku stanowiącego przedmiot opodatkowania w okresie od
5 października 2005 r. do 31 grudnia 2006 r. Pismem z dnia 15 maja 2009 r. skarżący udzielił organowi pierwszej instancji stosownych wyjaśnień. Pomimo przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie został stronie wyznaczony po raz kolejny termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego.
Zarzucono również, że w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organ odwoławczy nie ustosunkował się m.in. do zarzutu, iż opodatkowanie nieruchomości znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej zgodnie ze stawkami przewidzianymi dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest możliwe pod warunkiem, że wskazane przedmioty opodatkowania stanowią część składową przedsiębiorstwa podatnika. Zdaniem strony skarżącej budynek stanowiący przedmiot opodatkowania spełniał wymogi pozwalające uznać go za budynek mieszkalny. Zaznaczono, że zgodnie z wykładnią językową budynek mieszkalny to budynek nadający się do mieszkania, zamieszkiwania. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał uchwałę NSA z dnia 22 kwietnia 2002 r., z której wynika, że budynek mieszkalny z punktu widzenia prawa podatkowego to budynek służący zaspokajaniu potrzeb bytowych ludzi, przy czym uznanie budynku za mieszkalny nie jest uzależnione od faktycznego użytkowania budynku w sposób służący zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych.
Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zarówno zaskarżonych, jak i poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargi wniosło o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Rzeszowie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akt I SA/Rz 330/10 i I SA/Rz 331/10 i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Rz 330/10.
Wyrokiem z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 330/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że kwestią sporną
w rozpoznawanej sprawie jest opodatkowanie nieruchomości zabudowanej budynkiem byłego hotelu robotniczego przy zastosowaniu stawki podatku przewidzianej dla nieruchomości związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Następnie WSA w Rzeszowie przytoczył treść art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 u.p.o.l., wskazując, że wysokość stawek podatku od nieruchomości jest związana z przeznaczeniem nieruchomości, przy czym najwyższe stawki zostały przewidziane dla nieruchomości (gruntów, budynków lub ich części) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Sąd pierwszej instancji podał, że P. K. zgodnie z danymi wynikającymi
z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej prowadził działalność, która w rozumieniu art. 1a pkt 4 u.p.o.l. jest działalnością gospodarczą. Jest zatem podmiotem, który w myśl art. 1a ust. 1 pkt 4 prowadzi działalność gospodarczą. Zdaniem WSA w Rzeszowie z zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. definicji gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntów, budynków i budowli, skutkuje uznaniem, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Następnie Sąd pierwszej instancji podniósł, że skarżący nabył nieruchomość zabudowaną budynkiem poprzednio użytkowanym jako hotel robotniczy w stanie – jak to określono w akcie notarialnym – "do remontu kapitalnego". Uczynił to w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej z zamiarem zaadaptowania tego budynku na cele mieszkaniowe. Przystąpił do realizacji tego zamiaru, uzyskując stosowne pozwolenie na budowę oraz podejmując roboty budowlane w tym obiekcie. WSA w Rzeszowie zwrócił uwagę, że zaadaptowanie budynku na cele mieszkaniowe miało służyć nie tyle zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych skarżącego, lecz wytworzeniu nowego towaru – lokali mieszkalnych, które następnie były, jak wynika
z aktów notarialnych załączonych do odwołań od decyzji, odsprzedawane zainteresowanym osobom na wolnym rynku. Zdaniem Sądu do tego też sprowadzała się w tym zakresie istota działalności gospodarczej skarżącego. A zatem przedmiot opodatkowania był jednocześnie przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto w ocenie Sądu trudno uznać, aby budynek w stanie w jakim został nabyty można było potraktować jako służący zaspokajaniu potrzeb bytowych ludzi. WSA
w Rzeszowie podkreślił, że dla celów podatkowych budynek będzie budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l., jeżeli jest trwale związany
z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty oraz dach, mieszczą się w nim, w przeważającej części, lokale mieszkalne
i jest wykorzystywany przez podatnika na zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych.
Z powyższych powodów Sąd pierwszej instancji nie uznał spornego budynku znajdującego się w posiadaniu skarżącego za budynek mieszkalny.
Odnośnie uznania przez organy, że w okresie od 1 kwietnia 2006 r. do
31 grudnia 2006 r. budynek winien być opodatkowany stawką właściwą dla pozostałych budynków z tego względu, iż w okresie tym z uwagi na przeprowadzane prace remontowe budynek znajdował się w stanie uniemożliwiającym wykorzystanie go do prowadzana działalności gospodarczej, WSA w Rzeszowie podniósł, że stan techniczny budynku jako przesłanki wykluczającej traktowanie nieruchomości jako związanej
z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. dotyczy takiego stanu technicznego nieruchomości, który obiektywnie i trwale powoduje niewykorzystywanie jej dla celów prowadzonej działalności danego podatnika
i jednocześnie niemożność jej wykorzystania w tym celu. Nie mogą to być zatem okresowe przeszkody w prowadzeniu działalności w danym budynku (budowli czy na gruncie), zwłaszcza takie, jak: remont, modernizacja, adaptacja, czy też względy ekonomiczne, np. brak środków finansowych na podjęcie działalności w danym obiekcie czy też na przeprowadzenie jego remontu.
Analizując treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na koniunkcję obu warunków (nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystana na prowadzenie działalności gospodarczej). Zdaniem Sądu prowadzi to do wniosku, że chodzi właśnie o trwałą przeszkodę techniczną, potwierdzoną stosownym stanowiskiem organów budowlanych, a nie o przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości
w bieżącej działalności gospodarczej przez jej posiadacza.
Za zasadny WSA w Rzeszowie uznał zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, uznając jednocześnie, że nie miał on istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem jedynym dowodem uzyskanym w ramach postępowania wyjaśniającego zleconego przez organ odwoławczy organowi pierwszej instancji były wyjaśnienia strony.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiódł P. K., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego W. W., wnosząc o uchylenie go w całości
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz
o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zarzucono naruszenie prawa materialnego:
- art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że aby dany budynek mógł zostać uznany za budynek mieszkalny musi być wykorzystywany przez podatnika na zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych, oraz że nie jest konieczne wzięcie pod uwagę zapisów ewidencji gruntów i budynków i dokumentacji budowlanej dla przedmiotowej nieruchomości, co doprowadziło do przyjęcie, że przedmiotowe grunty i budynek związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej przez skarżącego i nie spełniają kryterium budynku mieszkalnego
i gruntów związanych z tym budynkiem;
- art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że niemożność wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych zachodzi jedynie wówczas, gdy niemożność ma charakter trwały, stwierdzony stosownym stanowiskiem organów budowlanych, co doprowadziło do przyjęcie, że przedmiotowe grunty i budynek związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej przez skarżącego i nie spełniają kryterium budynku mieszkalnego i gruntów związanych z tym budynkiem;
Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik
sprawy, tj.:
- art. 141 § 4 P.p.s.a. polegający na przedstawieniu stanu sprawy w uzasadnieniu wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji niezgodnie ze stanem rzeczywistym i brak dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie uznania budynku nabytego przez skarżącego za należący do kategorii budynków mieszkalnych, jak również brak wyjaśnienia przez Sąd pierwszej instancji w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skarg mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podtrzymano argumentację zaprezentowaną zarówno w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w skargach do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Dodatkowo zarzucono, że Sąd pierwszej instancji oceniając zasadność niezaliczenia przez organy podatkowe spornego budynku do kategorii budynków mieszkalnych powielił dokonane przez organy ustalenia, nie kwestionując braku oparcia się przez te organy zarówno na zapisach ewidencji gruntów i budynków, jak i na dokumentacji budowlanej. Sąd wziął pod uwagę jedynie okoliczność, czy budynek wykorzystywany był w tym okresie na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych podatnika, a zatem skupił się jedynie na kryterium funkcjonalnym. Wskazano, że zgodnie
z poglądami wyrażanymi w bieżącym orzecznictwie i doktrynie sposób faktycznego wykorzystywania budynku nie może być jedynym kryterium zaliczenia go do określonej kategorii opodatkowania. Podkreślono, że organ podatkowy nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, gdy istnieją odpowiednie zapisy w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero, gdy tych danych brakuje, przeznaczenie
i funkcję użytkową budynku wskazywać można wszelkimi innymi dopuszczalnymi dowodami. Co więcej, jeżeli zarówno ewidencja budynków, jak i dokumentacja budowlana budynku nie zawiera informacji niezbędnych dla ustalenia kategorii danego budynku, organ podatkowy powinien wystąpić, w trybie art. 197 Ordynacji podatkowej, do rzeczoznawcy budowlanego o opinię, czy dany obiekt jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Organ administracji nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Rozpatrując sprawę na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, tj. treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz treścią i zakresem zawartego w niej wniosku, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem, że zakres kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji wyznacza sama strona wnosząca ten środek zaskarżenia.
W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasadniczym zarzutem skargi kasacyjnej jej autor uczynił naruszenie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, że dla uznania budynku za budynek mieszkalny spełniony musi być warunek wykorzystywania go przez podatnika na zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych, a nie zapisy ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentacji budowlanej, co doprowadziło do uznania, że przedmiotowy budynek związany jest
z działalnością gospodarczą skarżącego.
Stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej jest częściowo uzasadnione, aczkolwiek pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie z Wypisu rejestru gruntów (budynków) Jednostki ewidencyjnej [...], R. – Miasto. Obręb [...] – R. – P.,
Nr kartoteki budynku [...], wynika, że sporny budynek ma funkcję "budynki mieszkalne".
W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia
2 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 1028/10, LEX nr 964759, czy WSA w Gliwicach
z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 439/10, LEX nr 748240) kształtuje się pogląd, że organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji budynków
i gruntów. Dopiero w przypadku braku odpowiedniego wpisu organ podatkowy jest uprawniony do ustalenia charakteru budynku do celów podatkowych.
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne
i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawą wymiaru podatku powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, natomiast funkcja budynku wskazana w ewidencji budynków ustalana jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz. U. Nr 112, poz. 1317).
Przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie
z zasadami określonymi w ww. Klasyfikacji, która uwzględnia przepisy Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. (Dz. U. Nr 112, poz. 1316), zmienionej w 2002 r. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 lutego (Dz. U. Nr 18, poz. 170).
PKOB do kategorii budynków mieszkalnych zalicza budynki mieszkalne jednorodzinne, budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe oraz budynki zamieszkania zbiorowego (Sekcja 1 Dział 11 Grupa 113 Klasa 1130).
Natomiast do budynków niemieszkalnych, jako rodzaj "Inne budynki niemieszkalne", PKOB zalicza w szczególności hotele i podobne budynki krótkotrwałego zakwaterowania, wyłączając jednocześnie z tego rodzaju hotele robotnicze. Hotele robotnicze zaliczone zostały natomiast do grupy 1, podgrupy 11, rodzaju 110 KŚT, tj. do budynków mieszkalnych.
WSA w Rzeszowie uznał, że budynkiem mieszkalnym jest budynek trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada fundamenty oraz dach, mieszczą się w nim, w przeważającej części, lokale mieszkalne i jest wykorzystywany przez podatnika na zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych.
Przy takiej konstrukcji definicji budynku mieszkalnego za budynek niemieszkalny (a więc opodatkowany wyższą stawką podatku od nieruchomości) należałoby uznać dom, w którym przejściowo nikt nie zamieszkuje, co jest zjawiskiem powszechnym, gdyż wiele osób posiada więcej niż jedną nieruchomość mieszkalną i nie wykorzystuje ich z uwagi na położenie względem miejsca pracy lub stanowią one lokatę kapitału, są przeznaczone na zaspokojenie przyszłych potrzeb mieszkaniowych dzieci, rodziców, względnie są wynajmowane lub obciążone służebnością mieszkania, a tym samym nie są wykorzystywane na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych podatników.
Niepoprawność zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku definicji budynku mieszkalnego nie może nasuwać wątpliwości.
Niemniej błędne zrekonstruowanie definicji budynku mieszkalnego nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości,
z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – określoną kwotowo na dany rok stawkę od 1 m2 powierzchni użytkowej.
Skarżący nabył nieruchomość zabudowaną budynkiem poprzednio użytkowanym jako hotel robotniczy w stanie – jak to określono w akcie notarialnym – "do remontu kapitalnego". Uczynił to w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej
z zamiarem zaadaptowania tego budynku na cele mieszkaniowe. Przystąpił do realizacji tego zamiaru, uzyskując stosowne pozwolenie na budowę oraz podejmując roboty budowlane w tym obiekcie. Słusznie zauważył WSA w Rzeszowie, że zaadaptowanie budynku na cele mieszkaniowe miało służyć nie tyle zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych skarżącego, lecz wytworzeniu nowego towaru – lokali mieszkalnych, które następnie były, jak wynika z aktów notarialnych załączonych do odwołań od decyzji, odsprzedawane zainteresowanym osobom na wolnym rynku. Do tego też sprowadzała się w tym zakresie istota działalności gospodarczej skarżącego. A zatem przedmiot opodatkowania był jednocześnie przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej.
Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię polegał na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że niemożność wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych zachodzi jedynie wówczas, gdy niemożność ma charakter trwały, stwierdzony stosownym stanowiskiem organów budowlanych.
W odniesieniu do powyższego zarzutu należy stwierdzić, że ustawa nie stawia wymogu urzędowego poświadczenia stanu technicznego budynku.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 9 grudnia 2008 r. (sygn. akt
II FSK 1211/07, Lex Polonica Maxima nr 2487227) i z dnia 3 grudnia 2009 r. (sygn. akt II FSK 1048/08, Lex Polonica Maxima nr 2469718) wskazał, że ustalając, czy w danym przypadku zachodzą względy techniczne, należy brać pod uwagę taki stan techniczny przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, który kompletnie uniemożliwia prowadzenie każdego rodzaju działalności gospodarczej przez samego przedsiębiorcę oraz jakikolwiek inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Nie jest konieczne wydanie w tym zakresie decyzji odpowiedniego organu administracji architektoniczno-budowlanej, stwierdzającej zły stan techniczny danego obiektu.
W stanie niniejszej sprawy błędny pogląd WSA w Rzeszowie nie miał wpływu na jej wynik. Ponadto zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że prowadzenie prac remontowych, adaptacyjnych czy modernizacyjnych, a więc zdarzeń o charakterze przejściowym, nie ma wpływu na opodatkowanie budynku właściwą stawką.
W odniesieniu do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać, że były one niezasadne.
Kwestia pojęcia budynku mieszkalnego została wyjaśniona we wcześniejszych rozważaniach, natomiast niezasadny był zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), albowiem w postępowaniu podatkowym przepisy k.p.a. nie znajdują zastosowania.
Uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił ją.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło