IV SA/Wa 703/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w części dotyczącej drogi dojazdowej nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie 1 wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego P. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] Minister Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi krajowej nr [...] na odcinku L. -P. od km [...] do km [...] do parametrów drogi ekspresowej. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., działając na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. z dnia 15 listopada 2006 r., określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Od decyzji tej odwołanie wniósł P. S. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości ale zarzuty podniesione przez odwołującego dotyczyły jedynie elementu inwestycji, jakim jest budowa drogi dojazdowej nr [...] w miejscowości K. . P. S. zarzucił, że budowa drogi serwisowej nr [...] spowoduje wycięcie 1 ha lasu, a nie 0,55 ha jak podano w decyzji. Organ wskazał, że informacja o wycince 0,55 ha terenów leśnych zawarta w decyzji dotyczy drogi nr [...]w rejonie węzła "S. ". Natomiast droga serwisowa nr [...] poprowadzona zostanie przez działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i dalej przebiegać będzie istniejącą drogą gruntową. Na odcinku od ul. J. zostanie poprowadzona skrajem lasu, gdzie przewiduje się wycinkę ok. 1 ha lasu. Obszar ten leży w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Lokalizacja drogi nie jest sprzeczna z zakazami obowiązującymi w [...] Obszarze Chronionego Krajobrazu, określonymi w rozporządzeniu Wojewody [...] Nr [...] z dnia 17 [...] lutego 2006 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Organ stwierdził, że skoro projektowana droga serwisowa nr [...] przebiegać będzie na obrzeżu obszaru chronionego, to nie powinna ona znacząco na ten obszar oddziaływać. Minister Środowiska uznał także, że w sprawie nie naruszono interesu stron, gdyż Wojewoda [...] dokonał analizy przebiegu drogi serwisowej nr [...] uwzględniając interesy wszystkich stron, w oparciu o ustalenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a także wyjaśnienia przedstawione przez inwestora. Trasa drogi serwisowej nr [...] została ustalona tak, aby przebiegała przez jak najmniejszą ilość działek. Droga serwisowa nr [...] w projektowanym układzie zapewni dojazd do drogi publicznej właścicielom działek zlokalizowanych po obu jej stronach. Zdaniem organu zmiana lokalizacji tej drogi, zgodnie z sugestią odwołującego się spowodowałaby większe konflikty niż przy przebiegu przyjętym do realizacji, gdyz konieczne by było wyburzenie budynków, w których obecnie prowadzona jest działalność gospodarcza. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] października 2008 r. złożył P. S. . Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 2, 107 § 3 kpa. Skarżący zarzucił, że organ nie przeprowadził dowodu z oględzin co do przebiegu drogi dojazdowej nr [...] przez las i w związku z tym konieczności wycięcia lasu na potrzeby tej drogi. Skarżący podniósł, że raport nie zawiera informacji o konieczności wycięcia ponad 1 ha lasu celem realizacji drogi dojazdowej nr [...], a które to obszary leśne wchodzą w skład [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, a w konsekwencji brak oceny wpływu na środowisko konieczności wycięcia tak dużego obszaru leśnego. Skarżący wskazał na sprzeczność w raporcie, bo raz się mówi o konieczności wycięcia 0,55 ha lasu pod budowę drogi dojazdowej nr 2-3, a innym razem o konieczności wycięcia 0,55 ha lasu pod budowę dróg dojazdowych nr [...]i nr [...]. Zdaniem skarżącego przeprowadzenie wizji lokalnej dla potrzeb opracowania raportu w okresie od września do października 2005 roku, a więc poza okresem wegetacji i lęgu wykluczyło możliwość odnotowania chronionej roślinności i zwierząt. Organ nie uwzględnił wniosku o zmianę lokalizacji drogi dojazdowej nr [...], mimo że w ocenie skarżącego zaproponowana przez niego trasa przebiegu drogi nr [...] powodowałaby ingerencję w prawo własności mniejszej liczby właścicieli. Skarżący zarzucił, że organ nie odniósł się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z oględzin działek, przez które zaplanowano przebieg drogi dojazdowej nr [...]. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie Na rozprawie sądowej w dniu [...] października 2009 r., pełnomocnik uczestnika postępowania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad podniosła, że skarżący nie jest właścicielem działek nr [...] i [...]. Właścicielem tych działek jest jego żona M. S. , na dowód czego do akt złożono wypis z ewidencji gruntów dot. tych działek. Skarżący oświadczył, że jest razem z żoną współwłaścicielem niezabudowanej działki nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, iż skarżący posiadał legitymację do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji oraz posiada legitymację do złożenia przedmiotowej skargi. Skarżący udokumentował, że jest współwłaścicielem działki nr [...], która objęta jest przedmiotowym przedsięwzięciem. Oświadczenie złożone w dniu 18 listopada 2009 r. przez M. S. w formie aktu notarialnego, rozciąga prawo własności działki nr [...]również na jej męża P. S. ze skutkiem prawnym od dnia [...] października 1999 r. Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej dalej "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach". Zgodnie z art. 46a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia. W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. z dnia [...] listopada 2006 r. Organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 46a ust. 7 pkt 1 lit. a był Wojewoda [...] , którego kompetencje w dniu 15 listopada 2008 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) przejął Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L.. Zgodnie z art. 153 ust. 1 w/w ustawy w stosunku do spraw wszczętych przed dniem 15 listopada 2008 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym, że dotychczasowe kompetencje ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska a wojewodów przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. Planowane przedsięwzięcie polegające na budowie drogi krajowej nr [...] na odcinku L. -P. od km [...] do km [...] do parametrów drogi ekspresowej zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska dla planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, sporządzenie raportu jest obligatoryjne. Art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazuje, jakie zagadnienia powinny być brane pod uwagę i oceniane w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko. I tak zgodnie z tym przepisem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między czynnikami, o których mowa w lit. a-c, e) dostępność do złóż kopalin; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ prowadzący postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dokonuje uzgodnień warunków realizacji przedsięwzięcia z właściwymi organami zgodnie z art. 48 ustawy Prawo ochrony środowiska. W przypadku dróg będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 2 warunki realizacji przedsięwzięcia uzgadnia się z ministrem właściwym do spraw środowiska oraz państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Z kolei art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazuje, jakie elementy powinien zawierać raport oddziaływania na środowisko. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, należy zapewnić możliwość udziału społeczeństwa – art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 56 ust. 1b pkt 1, 2, 3, ust. 2 pkt 1, 2, 3, ust. 3, ust. 4 pkt 2, ust. 7, ust. 8 ustawy Prawo ochrony środowiska organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach winien między innymi, uwzględnić uzgodnienia organów, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa m. in. : 1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; 2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; 3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Decyzja musi zawierać charakterystykę całego przedsięwzięcia w postaci załącznika do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymaga uzasadnienia i powinna zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem w postępowaniu społeczeństwa. W ocenie Sądu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi krajowej nr [...] na odcinku L. -P. od km [...] do km [...] do parametrów drogi ekspresowej wydana w przedmiotowej sprawie odpowiada wszystkim wyżej wskazanym przepisom prawa z wyłączeniem tej części decyzji, która dotyczy drogi dojazdowej nr [...]. Z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wynika, że zakres planowanego przedsięwzięcia obejmuje m.in. budowę dróg dojazdowych po obu stronach drogi ekspresowej [...] o łącznej długości 31,738 km, w tym drogę dojazdową nr [...]. Zarzut skarżącego, co do przebiegu drogi dojazdowej nr [...] przez obrzeże lasu i konieczność wycięcia 1 ha lasu w związku z budową tej drogi został potwierdzony. Uczestnik postępowania Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad potwierdził prawdziwość tego zarzutu. W raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia przewiduje się usuniecie szpaleru drzew, kolidujących z planowanym przedsięwzięciem, znajdujących się w większości w granicach pasa drogowego i wycinkę ok. 0,55 ha terenów leśnych dla realizacji drogi nr [...] w rejonie węzła "S. " (str, 13). Jednocześnie w raporcie stwierdza się, że budowa przedmiotowego odcinka drogi ekspresowej wymagać będzie dodatkowego zajęcia terenu o powierzchni ok. 90,82 ha w sąsiedztwie drogi, głównie terenów upraw oraz zabudowy mieszkaniowej i usług. Trasa nie będzie przebiegać przez tereny leśne. Zajęcia 0,55 ha gruntów leśnych wymagać będzie realizacja drogi dojazdowej nr [...]oraz drogi dojazdowej nr [...] w rejonie węzła "S. " (str. 40). Zatem z raportu wynika, że zarówno na budowę drogi dojazdowej nr [...] i drogi dojazdowej nr [...] zachodzi konieczność wycięcia lasu. Zgodzić się należy ze skarżącym, że skoro na potrzeby budowy drogi dojazdowej nr [...]zachodzi konieczność wycięcia 0,55 ha lasu i jednocześnie w raporcie stwierdza się, że tylko taka powierzchnia lasu będzie wycięta w związku z planowaną inwestycją, to raport nie precyzuje, jaka powierzchnie lasu będzie wycięta w związku z budową drogi dojazdowej nr [...]. W ocenie skarżącego będzie to 1 ha lasu. Inwestor na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. potwierdził konieczność wycięcia ok. 1 ha lasu w związku z budową drogi dojazdowej nr [...]. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska, w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko powinno się określić, zanalizować i ocenić m.in. bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko. Skoro raport nie przewiduje wycięcia 1 ha lasu w związku z budową drogi dojazdowej nr [...], a konieczność tej wycinki zachodzi, to należy uznać, że okoliczność ta nie została poddana analizie i nieznany jest wpływ wycięcia tej powierzchni lasu na środowisko. W tej sytuacji nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, że Wojewoda [...] dokonał analizy przebiegu drogi dojazdowej nr [...] w oparciu o ustalenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Skoro tych ustaleń brak, analiza ta nie może być pełna. W ocenie Sądu, raport o oddziaływaniu na środowisko dołączony do wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia spełnia wymogi art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska z wyłączeniem tej części inwestycji, która dotyczy drogi dojazdowej nr [...]. Ponieważ uchybienia postępowania dotyczą jedynie rozstrzygnięcia związanego z drogą dojazdową nr [...], Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji jedynie w tej części. Ponownie rozpoznając sprawę w tej części, po uzupełnieniu raportu o oddziaływaniu na środowisko, organ dokona oceny wpływu wycięcia 1 ha lasu na środowisko i zdecyduje co do przebiegu drogi dojazdowej nr [...], a następnie wyda uzupełniającą decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla planowanego przedsięwzięcia w tym zakresie. Również zasadnie skarżący podniósł, że skoro w toku postępowania administracyjnego zgłaszał wniosek o przeprowadzenie dowodu z oględzin a organ nie przeprowadził tego dowodu, to w uzasadnieniu decyzji winien był odnieść się do tego wniosku dowodowego. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że przeprowadzenie wizji lokalnej dla potrzeb opracowania raportu w okresie od września do października 2005 r. wykluczyło możliwość odnotowania chronionej roślinności i zwierząt. Słusznie organ w odpowiedzi na skargę wskazuje, że informacje dotyczące występowania flory i fauny nie zostały oparte wyłącznie na wizji w terenie, ale także na literaturze oraz opiniach urzędów i instytucji. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.