III SA/Gd 68/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. R. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia 21 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie braku związku schorzenia ze służbą i szczególnymi warunkami służby postanawia odrzucić skargę. Komendant Szkoły Policji w S. skierował F. R. na badania celem określenia stanu zdrowia i przydatności do służby. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w wydanym w dniu 21 listopada 2009 r. orzeczeniu stwierdziła, iż F. R. jest całkowicie niezdolny do służby w Policji. Rozpoznano u niego schodzenia powodujące inwalidztwo, a także schorzenia współistniejące, m.in. przewlekły nieżyt gardła i krtani, przy czym stwierdzono, że to ostatnie schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą. W orzeczeniu wskazano też, że inwalidztwo jest czasowe i określono termin badania kontrolnego – listopad 2012 r. F. R. odwołał się od tego orzeczenia w części dotyczącej stwierdzenia, że przewlekły nieżyt gardła i krtani nie pozostaje w związku ze służbą. Podniósł, że od 1990 r. do maja 1994 r. pracował jako dyżurny Komendy Rejonowej Policji w K. , co wiązało się z wykorzystywaniem głosu, a ponadto od maja 1994 r. do 30 września 2009 r. był pracownikiem dydaktycznym Szkoły Policji w S. Jego zdaniem wskazane schorzenie miało związek z warunkami służby. Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA po rozpatrzeniu odwołania orzeczeniem z dnia 21 stycznia 2010 r. uchyliła zaskarżone orzeczenie i orzekła w sposób analogiczny. W szczególności stwierdziła, że przewlekły nieżyt gardła i krtani bez zaburzeń ruchomości strun głosowych pozostaje bez związku ze służbą i szczególnymi warunkami służby (§ 27 p. 1 A ). Ponadto stwierdzono, że inwalidztwo jest czasowe i ustalono termin badania kontrolnego – styczeń 2012 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku F. R. wniósł o uchylenie powyższego orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w części : -stwierdzenia braku związku ze służbą przewlekłego nieżytu gardła i krtani -zmiany terminu czasowego inwalidztwa i badania kontrolnego z listopada 2012 r. na styczeń 2012 r. W uzasadnieniu ponownie powołał się na przebieg swojej służby w Policji wskazując, że z uwagi na miejsca jej wykonywania cały czas używał głosu. Zaznaczył, że praca ta odpowiadała szczególnym właściwościom i warunkom służby określonym w pkt 11 wykazu chorób (...), stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia MSWiA z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej. Natomiast zmiana terminu badania kontrolnego, dla skarżącego niekorzystna, stoi w sprzeczności z § 26 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 160, poz. 1552 ze zm.). W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA podtrzymała merytoryczne stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Skarżący, będący funkcjonariuszem Policji, został skierowany do komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia o stanie zdrowia, ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, schorzeń związanych ze służbą w związku z zamiarem przejścia na zaopatrzenie emerytalne. Komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji orzekają w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych ( Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.). Komisje te, zgodnie z § 1 w/w rozporządzenia , oceniają zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także orzekają o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą, związku śmierci ze służbą, potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego, potrzebie udzielenia długotrwałego lub stałego zwolnienia od wykonywania niektórych zajęć służbowych, czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, konieczności leczenia sanatoryjnego, konieczności protezowania w stosunku do osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń służby zdrowia resortu spraw wewnętrznych. Zgodnie natomiast z § 14 ust. 2 w/w rozporządzenia, w razie wydawania orzeczenia o trwałej niezdolności do służby lub o trwałej niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku, komisja lekarska orzeka również o związku schorzeń i ułomności ze służbą. Zaskarżonym skargą orzeczeniem OKL MSWiA orzekła m.in. o całkowitej niezdolności skarżącego do służby w Policji, co pociąga za sobą - co do zasady - rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego. Okręgowa Komisja Lekarska wskazała też , jakie schorzenia stwierdzone u skarżącego pozostają, a jakie nie pozostają w związku ze służbą. W kwestii tej w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że kontroli sądów administracyjnych nie podlegają orzeczenia komisji lekarskich dotyczących oceny stanu zdrowia , ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą dla celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego. Od tego rodzaju rozstrzygnięć skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Zauważyć należy , że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( t.j. Dz. U. z 2007 r., nr 43, poz.277 ze zm.) w art. 68 stanowi, że policjant, który w związku ze służbą doznał uszczerbku na zdrowiu lub poniósł szkodę w mieniu, otrzymuje odszkodowanie w trybie i na zasadach określonych w odrębnej ustawie. Jest nią ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji ( Dz. U. Nr 53, zpo.345 ze zm.) . Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 w/w ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu chorób pozostających w związku ze służbą w Policji , z tytułu których przysługują odszkodowania określone w ustawie ( Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz.75 ze zm.). Zgodnie z art. 12 w/w ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. od decyzji organu resortu spraw wewnętrznych w sprawie odszkodowania przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu cywilnego (...). Odwołanie przysługuje również w przypadku nie wydania takiej decyzji we właściwym terminie. Natomiast kwestie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji normują przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr.8, poz. 67 ze zm.). Art. 15 ust. 4 w/w ustawy stanowi , że emeryturę podwyższa się o 15 % podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Renta inwalidzka przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą min. na skutek chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby (art. 19 w zw. z art. 20 ust. 3 pkt 4 ustawy) . Na podstawie delegacji zawartej w art. 20 ust. 4 przywołanej ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji , Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej ( Dz. U. Nr 206, poz.1723). Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), do zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (...). Wynika z powyższego, że choć ustalanie chorób, uszczerbku na zdrowiu , związku ze służbą w Policji należy do komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji , to prawo do świadczeń , ich zakres i wysokość z tego tytułu ustalają inne organy, od rozstrzygnięć których przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. W tej sytuacji orzeczenia przedmiotowych komisji lekarskich dotyczące ustalania określonych schorzeń i ich związku ze służbą nie mają w pełni samodzielnego bytu, podlegając kontroli dokonywanej przez sądy powszechne w postępowaniach o prawo do określonych świadczeń przysługujących z w/w tytułów, o ich zakres i wysokość . Kontrola odbywa się w ramach rozpoznania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego ( porównaj postanowienie z dnia 6 listopada 2000 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego , sygn. akt OSA 1/00, publ. ONSA 2001/2/47, LEX 45587). Skarżący zaskarżył wydaną decyzję w części dotyczącej związku schorzenia ze służbą w Policji, wobec czego należy stwierdzić niedopuszczalność skargi z uwagi na to, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skarga dotyczyła też kwestii "skrócenia okresu czasowego inwalidztwa" i wyznaczenia w zaskarżonym orzeczeniu terminu badania kontrolnego na dziesięć miesięcy wcześniej, niż zrobił to organ pierwszej instancji. Skarżący stoi na stanowisku , że w ten sposób organ odwoławczy orzekł na jego niekorzyść. Należy stwierdzić, że także te kwestie, z podobnych , jak wyżej wskazane, przyczyn, nie należą do kognicji sądów administracyjnych. Kontrola decyzji dotyczących rent inwalidzkich, czyli m.in. ocena prawidłowości ustalenia okresu istnienia inwalidztwa, ocenia sposobu prowadzenia postępowania zmierzającego do przyznania świadczenia - jak wyżej wskazano - nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W tej sytuacji Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, orzekł jak w sentencji.