I FZ 272/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 290/10 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi H. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił H. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że Skarżący uzasadnił wniosek kosztami zakupu leków w kwocie ok. 1200 zł miesięcznie i wydatkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Nadto Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, nie posiada przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro ani innego majątku, poza nieruchomością, w której zamieszkuje o powierzchni 100 m2. Łączy dochód ich rodziny wynosi 2600 zł - w tym dochód Skarżącego wynosi 1400 zł, a żony 1200 zł. Pismem z dnia 31 marca 2010 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 12 kwietnia 2010 r. (data nadania) Skarżący złożył pismo, do którego załączył m. in. kopie decyzji o waloryzacji emerytur jego i jego małżonki (kwoty do wypłaty określono w nich odpowiednio na 1418,77 zł i 1067,70 zł- (w przypadku małżonki decyzja pochodzi z dnia 1 marca 2008 r.) oraz kopie rachunków dotyczących utrzymania gospodarstwa domowego (m.in. składki na ubezpieczenia na życie Skarżącego i jego małżonki w wysokości odpowiednio 51 zł i 98,40 zł oraz abonament telewizji cyfrowej w wysokości 178,90 zł). Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Dnia 11 maja 2010 r. Skarżący wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw. w uzasadnieniu wnioskodawca oświadczył, że zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Ponadto w piśmie tym odniósł się do działań Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadniając swoje postanowienie stwierdził, że zarówno Skarżący, jak i jego małżonka uzyskują stały dochód w postaci emerytury, których łączna wysokość wynosi ponad 2600 zł, a zatem przewyższa wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego obwieszczeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010 r. Nadto sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na dokument świadczący o uiszczaniu przez Skarżącego opłaty tytułem abonamentu za telewizję cyfrową, co trudno uznać za niezbędne wydatki. Podsumowując WSA dodał, że Skarżący w żaden sposób nie udokumentował wydatków związanych z leczeniem i poprzestał jedynie na twierdzeniu, że rachunków tych nie przechowuje, a wydatki są niezbędna z uwagi na wiek. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił mu naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i nie branie pod uwagę uchybień spowodowanych przez Urząd Skarbowy w W. S., a także sprzeczność postanowienia z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez nieprzyjęcie do wiadomości całkowitej winy Urzędu Skarbowego w W. S. oraz naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów przez przyjęcie, że zgromadzone w sprawie dowody świadczą o zasadności postanowienia organu. Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o zmianę postanowienia w całości i przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek, a przesłanką uwzględnienia wniosku jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona musi zatem wykazać, iż mimo poczynienia wszelkich możliwych oszczędności i ograniczenia wydatków do niezbędnych, nie może zgromadzić środków na poniesienie chociaż części kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie, mające na celu wyjaśnienie, jaka jest sytuacja rodzinna i majątkowa Skarżącego, nie poprzestając tylko i wyłącznie na informacjach zawartych w urzędowym formularzu i pismach Strony, ale też stosownie do art. 255 p.p.s.a., żądając od Skarżącego jeszcze danych, w tym ponoszonych przez niego kosztów leczenia (wezwanie referendarza z dnia 31 marca 2010 r., doręczone Skarżącemu dnia 6 kwietnia 2010 r.). Mimo tego wezwania Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt (choćby zaświadczenia od lekarza, potwierdzającego konieczność wykonania określonych badań na własny koszt). Nie dołączył ich nawet do zażalenia, chociaż dołączył ksero złożonego wcześniej wniosku o przyznanie prawa pomocy, co świadczy o podtrzymaniu dotychczasowej argumentacji. Tym samym nadal nie wykazał, iż ponosi znaczne wydatki na leczenie. Do pisma zawierającego środek odwoławczy dołączył tylko cześć wymienionych w wezwaniu z dnia 31 marca 2010 r. dokumentów. Z tych zaś wynika, że Skarżący poza wydatkami związanymi z mieszkaniem i energią, ponosi także wydatki na abonament za telewizję cyfrową w wysokości 178, 90 zł. Świadczy to o tym, że może on wygospodarować środki na opłacenie wpisu w kwocie 100 zł, czyniąc niezbędne oszczędności i ograniczając wydatki do niezbędnych, związanych tylko z potrzebami bytowymi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto, odnosząc się do sformułowanych przez Skarżącego zarzutów zażalenia, należy dodatkowo wskazać, że Sąd nie jest władny badać w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadności zarzutów skargi, czego zdaje się spodziewać Skarżący. Badanie zasadności skargi jest istotą postępowania sądowo - administracyjnego, zaś ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy jest postępowaniem incydentalnym, opartym na odrębnych przesłankach. Podsumowując należy również stwierdzić, że argumentów przywołanych w zażaleniu nie można uznać za znaczące dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ odnoszą się w istocie do meritum sprawy, stanowiąc - w ocenie Skarżącego - uzasadnienie poglądu o bezzasadności postanowienia organu podatkowego. Argumenty te nie podważają jednak istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń poczynionych przez Sąd przy badaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.