V SA/Wa 548/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia ... stycznia 2010 r. nr ... w przedmiocie: odmowy umorzenia odsetek od należnych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia ... grudnia 2009 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. – stosownie do treści art.36 ust.1 pkt 10 oraz art.41a ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U. z 2008 r. Nr 50 poz. 291 ze zm.) – umorzył R. C.odsetki za okres I kwartału 2001 r. do III kwartału 2009 r. z funduszu wypadkowego kwocie ... zł i odmówił umorzenia pozostałych odsetek. W motywach wskazano, że żądanie Skarżącego (z dnia 9 listopada 2009 r.) umorzenia odsetek motywowano trudną sytuacją materialną. W efekcie oceny dokumentów zgromadzonych w aktach oraz wizytacji w gospodarstwie stwierdzono, że źródło utrzymania trzyosobowej rodziny stanowi gospodarstwo rolne o powierzchni ... ha (... ha przeliczeniowych) oraz wynagrodzenie R. C. z pracy. Dalej stwierdzono, że "Gospodarstwo dość niskiej klasy jest mało wydajne. Nie posiada Pan żadnego inwentarza żywego. Pana prośbę popiera Burmistrz Ł. i, mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji". W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tenże Organ decyzją z dnia ... stycznia 2010 r. – stosownie do treści art.138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 k.p.a. oraz cyt. art. 41a pkt 1 ust.1 powołanej na wstępie ustawy – postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż złożony "wniosek z dnia 29 grudnia 2009 r. nie wnosi nowych okoliczności dających podstawę do umorzenia należności. Gospodarstwo rolne oraz dochód z tytułu zatrudnienia daje podstawę do utrzymania trzyosobowej rodziny". W skardze R. C. podniósł, ze zaległości w opłacaniu składek były efektem nieznajomości przepisów. Od I kwartału 2001 r. nie otrzymał żadnej – w tej kwestii – rzeczowej informacji o stanie zadłużenia. Skarżący wskazał, że swoją sytuację materialną i finansową przedstawił ... listopada 2009 r. oraz ... grudnia 2009 r. i wnosi "o wnikliwe przeanalizowanie prośby". Konieczne jest w szczególności wydłużenie terminu spłaty i umorzenie pozostałych odsetek. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna – częściowo z przyczyn wskazanych przez Skarżącego. Zgodnie z treścią art. 41a ust.1 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno – rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Warunkiem sine qua non wydania prawidłowego rozstrzygnięcia jest ustalenie prawidłowego stanu faktycznego – w niniejszej sprawie to możliwości płatnicze wnioskodawcy. Te zaś stanowią niewiadomą. W sprawie bowiem wskazuje się (vide uzasadnienie decyzji z dnia 11 grudnia 2009 r.), ze "źródło utrzymania trzyosobowej rodziny stanowi gospodarstwo rolne o powierzchni ... ha fizycznych, tj. ....ha przeliczeniowych oraz wynagrodzenie (...) ze stosunku pracy". Powyższe nie pozwala ustalić jaki jest miesięczny dochód Skarżącego i czy nie jest konieczne umorzenie pozostałych odsetek, zwłaszcza, że sam Organ dostrzegł, iż "gospodarstwo jest dość niskiej klasy i mało wydajne". Wskazać też wyraźnie trzeba, że nie można zaakceptować decyzji z dnia ... stycznia 2010 r., zwłaszcza w zakresie motywów. Uzasadnienie – co do formy i treści – jest tożsame z motywami decyzji z tej samej daty ze sprawy V SA/WA 549/10. Zważywszy, iż przedmiot tych spraw jest różny, sporządzenie jednobrzmiących uzasadnień – w oderwaniu od ich realiów – istotnie narusza prawo. Tymczasem w piśmie z dnia 29 grudnia 2009 r. podniesiono szereg ważkich argumentów, które trzeba rozważyć, jak wysokość pobieranego przez Skarżącego wynagrodzenia – w kontekście utrzymania ... rodziny; brak możliwości zarobkowych żony, wydatki związane z dojazdem Skarżącego do pracy w W., koszty utrzymania (wydatki) mieszkania oraz zadłużenie u rodziny i znajomych. Reasumując, ani decyzja z ... grudnia 2009 r., ani akt administracyjny z ... stycznia 2010 r. w warstwie uzasadnienia tych istotnych okoliczności nie ustala ani nie dokonuje ich oceny. Jest to istotny brak przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, który trzeba sanować. Przede wszystkim należy ustalić realne dochody Skarżącego i ocenić je w kontekście wydatków, o których mowa we wniesionym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero wówczas będzie można ocenić, czy umorzenie odsetek z funduszu wypadkowego jest wystarczające. Mając na uwadze powyższe – stosownie do treści art.145 §1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – należało orzec jak w sentencji.