I FZ 188/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt I Sa/Gd 24/10 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 21 października 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 9 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 24/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie K. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 stycznia 2010 r. w przedmiocie wpisu w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 21 października 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że zażalenie na zarządzenie złożone 11 lutego 2010 r. zostało wniesione po terminie. Doręczenie przedmiotowego zarządzenia nastąpiło bowiem na podstawie art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; p.p.s.a.), w świetle którego doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni od daty pierwszego awizowania. W okolicznościach niniejszej sprawy pierwszego awizowania dokonano 20 stycznia 2010 r., a więc termin ten upłynął 3 lutego 2010 r. WSA uznał, że faktyczny odbiór przesyłki dopiero 4 lutego 2010 r. nie zmienia skutku prawnego doręczenia, które nastąpiło z mocy prawa 3 lutego 2010 r. Od tej więc daty rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia, który upłynął 10 lutego 2010 r. Skarżąca, będąca radcą prawnym, złożyła zażalenie na to postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 194 § 2 p.p.s.a. Zdaniem skarżącej tryb doręczenia z art. 73 p.p.s.a. znajduje zastosowanie wówczas, gdy adresat w ogóle nie odebrał przesyłki. Strona zaś złożyła zażalenie na zarządzenie przewodniczącego w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej odpisu tego zażalenia, które nastąpiło 4 lutego 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia, przy czym w świetle z art. 198 tej ustawy przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, od których p.p.s.a. przewiduje zażalenie. Podstawą ustalenia daty doręczenia zarządzenia przewodniczącego w niniejszej sprawie jest przewidujący tzw. fikcję prawną doręczenia art. 73 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 16 kwietnia 2009 r., które zostało mu nadane ustawą z 12 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 53, poz. 433), uchwalonej wyłącznie w zakresie nowelizacji tego przepisu. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Nie ulega zatem wątpliwości, że już z samego brzmienia § 1 i § 4 art. 73 p.p.s.a. wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia (awizo – opatrzonego datą i podpisem doręczającego). Od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do złożenia odwołania. Nie tylko zresztą wykładnia językowa wskazuje na taki sens omawianej regulacji, ale i jej ratio legis wyrażone dosłownie w uzasadnieniu projektu wspomnianej ustawy nowelizującej – "z upływem ostatniego dnia (...) czternastodniowego okresu, doręczenie uważa się za dokonane" (vide www.sejm.gov.pl). W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie ma zmienia sutków procesowych zaistniałego domniemania (vide postanowienie NSA z 16 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 103/04, niepubl.). Fakt zatem, że skarżąca odebrała pismo z urzędu pocztowego już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Późniejszy odbiór pisma nie obala bowiem wynikającego z tego przepisu domniemania doręczenia. Nie zmienia to zatem zakresu skutków prawnych tego trybu doręczenia. Nie ma racji skarżąca, twierdząc, że domniemanie z art. 73 p.p.s.a. odnosi się tylko do sytuacji, gdy przesyłka w ogóle nie została odebrana. Omawianego domniemania rzeczywiście nie będzie można zastosować, gdy adresat odbierze przesyłkę w ciągu 14 dni, o których mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. (wobec faktu doręczenia nie trzeba będzie go domniemywać), ale gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, to art. 73 p.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa przesyłka była pierwszy raz awizowana 20 stycznia 2010 r. i nie została odebrana w terminie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, czyli do 3 lutego 2010 r. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem przyjął w świetle art. 73 § 4 p.p.s.a., że skuteczne doręczenie przesyłki zostało dokonane 3 lutego 2010 r., a w związku z tym zażalenie na zarządzenie winno być złożone do środy 10 lutego 2010 r. włącznie. Tymczasem skarżąca wniosła zażalenie 4 lutego 2010 r., a więc po upływie 7-dniowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zatem na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.