IV SA/Po 261/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska WSA Izabela Bąk – Marciniak Protokolant Sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi T.N. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego działając na podstawie art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z prawem projektu budowlanego obiektu znajdującego się w M przy ul. D [...] i [...]. W uzasadnieniu wskazał, że dnia [...] sierpnia 2008 r. do inspektoratu wpłynęło pismo R.N. dotyczące wybudowania przez T.N. na własnej działce konstrukcji – muru z bloczków betonowych, w kształcie litery C (z dwoma słupami od frontu) o wymiarach: dłuższy bok – 4,33 m, krótszy bok 0.90 m i wysokości maksymalnej od poziomu terenu: 2.11 m. Konstrukcja została zlokalizowana w odległości 10 cm od granicy z działką R.N.. W ocenie Powiatowego Inspektora przedmiotowy obiekt stanowi "inny obiekt architektury ogrodowej" o którym mowa w art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm., dalej Prawo budowlane) a tym samym jest to obiekt "małej architektury". Stosownie zaś do art. 29 ust. 1 pkt 22 Prawa budowlanego budowa obiektów małej architektury poza miejscami publicznymi zwolniona jest z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę oraz zgłaszania zamiaru budowy. W myśl art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Rozpoznając odwołanie R.N. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy nakazał ustalić kiedy obiekt powstał, ustalić jego charakter i dopiero wówczas rozważyć czy obiekt wymaga pozwolenia na budowę, zgłoszenia, czy też jest zwolniony z tych obowiązków. Zaznaczył przy tym, że nie podziela stanowiska Powiatowego Inspektora o zakwalifikowaniu przedmiotowego obiektu budowlanego jako obiektu małej architektury. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego, działając na podstawie art. 4 oraz art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał T.N. rozbiórkę obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonego przy ul. D [...]. W uzasadnieniu wskazano, że ponownie rozpatrując sprawę stwierdzono, iż przedmiotowy obiekt stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a zatem, jego budowa nie była wyłączona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ustalono, że inwestor takiego pozwolenia na budowę nie uzyskał. Rozbiórkę nakazano, bowiem inwestor nie spełnił w zakreślonym terminie obowiązków wymienionych w art. 48 ust. 2-3 Prawa budowlanego, do wykonania których zobowiązano inwestora postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2009 r. W postanowieniu zobowiązano inwestora do przedłożenia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu, dostarczenia zaświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego ze stosownymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Rozpoznając odwołanie T.N. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego wobec wymienionych w uzasadnieniu rozbieżności nie można stwierdzić, w sposób nie budzący wątpliwości, jaki obiekt jest obiektem postępowania. Nadto nie zostało jednoznacznie ustalone przez organ I instancji, czy osoby wskazane jako strony postępowania administracyjnego posiadają interes prawny. Rozstrzygając sprawę organ I instancji winien również uzasadnić, dlaczego zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako budowlę, skoro inwestor podkreśla, że obiekt jest obiektem małej architektury – "wodotryskiem typu arabskiego". Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego, działając na podstawie art. 48 ust. 1 oraz art. 4 Prawa budowlanego nakazał T rozbiórkę budowli stanowiącej mur z bloczków w kształcie litery C (z dwoma słupami od frontu) o wymiarach: dłuższy bok – 4.33 m, krótszy bok – 0.90 m, i wysokości maksymalnej od poziomu terenu 2.11 m, służący jako skalniak – wypełniony kamieniami, a zlokalizowany na działce nr ewidencyjny [...] w odległości 10 cm od granicy z działką nr ewidencyjny [...], położony przy ul. D [...], gmina M . W uzasadnieniu wskazano, że inwestor do dnia wydania decyzji nie spełnił obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Stosownie do art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W odwołaniu od opisanej decyzji T.N napisał, że w okresie od wydania decyzji przez organ odwoławczy z dnia [...] października 2009 r. nie został zebrany żaden dodatkowy materiał dowodowy na podstawie którego można by określić charakter przedmiotowego obiektu. Organ I instancji nie ustosunkował się do argumentów strony oraz nie uzasadnił, wbrew wytycznym organu odwoławczego, dlaczego zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako budowlę. Fakt, że na przestrzeni toczącego się postępowania administracyjnego ta sama budowla jest całkowicie odmiennie klasyfikowania świadczy o tym, że status obiektu jest niejednoznaczny. Zastosowane przez ustawodawcę niedookreślone sformułowanie "niewielkie obiekty" nie może stanowić wystarczającej podstawy do wydania decyzji niekorzystnej dla inwestora. Rozpatrując odwołanie Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 roku znak: [...]utrzymał zaskarżona decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że całokształt zebranego materiału dowodowego pozwala przyjąć, iż przedmiotowy obiekt nie jest obiektem małej architektury lecz budowlą. Przykładowy katalog wskazany przez ustawodawcę oraz określenie, że przez obiekty małej architektury należy rozumieć "niewielkie obiekty" nie pozwala zaliczyć przedmiotowego obiektu do tej grupy, mimo, że pełni funkcję wodotrysku. To wymiary i konstrukcja obiektu, a nie funkcja winny przesądzać o tym, czy można go zakwalifikować jako obiekt małej architektury. Od opisanej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł T.N.. Skarżący wskazał, że na uwagę zasługuje fakt, iż od samego początku wątpliwości budziła kwalifikacja obiektu. Wymiary nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do uznania obiektu za obiekt budowlany. Otwarty charakter obiektów małej architektury nie zawiera żadnych kryteriów bądź ograniczeń w szczególności, co do wymiarów, których przekroczenie powodowałoby, iż obiekt nie mógłby być uznany za obiekt małej architektury. Skalniak jest posadowiony w taki sposób, iż nie powoduje żadnej uciążliwości bowiem nie powoduje zasłonięcia światła słonecznego. Jest ulokowany w przerwie między dwoma częściami muru postawionego przez właściciela sąsiedniej działki. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zasadniczą kwestią w kontrolowanej sprawie jest ocena dokonana przez organy nadzoru budowlanego, iż przedmiotowy obiekt, którego rozbiórkę nakazano, jest obiektem budowlanym na którego wzniesienie konieczne było pozwolenia na budowę, natomiast w ocenie skarżącego obiekt ten ma charakter "obiektu małej architektury". Stosownie do art. 3 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm., dalej Pr. bud.) odrębną kategorię obiektów budowlanych stanowią "obiekty małej architektury" – których posadowienie nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 22 Pr. bud.) jak i nie wymaga zgłoszenia, jeżeli nie jest to miejsce publiczne (art. 30 ust. 1 pkt 4 Pr. bud.). Definicję obiektu małej architektury zawiera art. 3 pkt 4 Pr. bud., który dla wyliczonych przykładowo obiektów: - kultu religijnego, - architektury ogrodowej, - użytkowych służących rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, podaje wspólną cechę, a mianowicie, że są to obiekty niewielkie. Ma rację skarżący, że jest to pojęcie nieostre, jednakże zarówno organ rozstrzygający sprawę, jak i Sąd kontrolujący rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, w sposób obiektywny mogą oceniać czy dany obiekt można zaliczyć do kategorii "niewielkich". Ocena ta nie polega wyłącznie na tym, że odnosi się do wymiarów obiektu (długości, szerokości, wysokości), ale też wymaga odniesienia się do jego usytuowania w konkretnej przestrzeni. W ocenie Sądu, który kontroluje rozstrzygnięcia organu w oparciu o ustalony stan faktyczny sprawy, nie można podzielić zarzutu skarżącego, że wzniesiony przez niego obiekt budowlany, ma przymiot małej architektury i to zarówno ze względu na rozmiary, jak i zastosowaną konstrukcję. Jest oczywistym, że poza kognicją sądu pozostają odczucia estetyczne, jakie wzniesiony obiekt wywołuje, jednakże, funkcja obiektu małej architektury ogrodowej sprowadza się również do tego, że winna ona być dostosowana zarówno rozmiarami dla nieruchomości inwestora, ale musi być również nieuciążliwa dla nieruchomości sąsiednich. W przedmiotowej sprawie obiekt o wysokości do poziomu terenu ma wysokość 2.11 m, jest szeroki na 4.33 , ma grubość (krótszy bok) 0.90 m i od strony działki o nr ewidencyjnym [...] stanowi lity mur z bloków betonowych. Posadowienie obiektu o takich rozmiarach i konstrukcji niewątpliwie wymagało umocnienia jego konstrukcji w gruncie. Te przymioty obiektu odbierają mu cechę obiektu niewielkiego, co uzasadniało ocenę organu, że przedmiotowy obiekt nie należy do kategorii "niewielkich" i należy go zakwalifikować jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Pr. bud, a więc taką, na którą wymagane jest pozwolenie na budowę. Stąd skoro inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 48 ust. 2-3 Pr. bud. – organ administracyjny zasadnie zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane zawarte w art. 48 ust. 1 Pr. bud. i nakazał rozbiórkę obiektu. W ocenie Sądu kontrolującego zaskarżone rozstrzygnięcie, zarzuty skargi stanowią polemikę z rozstrzygnięciem organów nadzoru budowlanego, przy czym wywodom skargi przeczy zarówno stan faktyczny, który został należycie i wyczerpująco wyjaśniony jak i ocena pozwalająca na zakwalifikowanie posadowionego obiektu do budowli, a nie do obiektu małej achitektury. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.