II SA/Wr 155/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-06-09

Skład orzekający: Andrzej Cisek, Alicja Palus, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stalowe kontenery ażurowe służące do składowania butli z gazem propan-butan są obiektami budowlanymi w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji czy organ nadzoru budowlanego może nakazać ich rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Stalowe kontenery ażurowe służące do składowania butli z gazem propan-butan nie są obiektami budowlanymi w rozumieniu Prawa budowlanego, ponieważ nie są wytworem procesu budowlanego, a jedynie opakowaniami lub paletami. W związku z tym, postępowanie w sprawie nakazu ich rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę stalowych kontenerów ażurowych służących do składowania butli z gazem propan-butan, uznając je za obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że kontenery nie są obiektami budowlanymi. Skarżąca A.J. wniosła skargę do WSA, kwestionując umorzenie postępowania i podtrzymując stanowisko organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak – spr. Protokolant Asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji w sprawie nakazu rozbiórki stalowych kontenerów ażurowych służących do składowania butli z gazem propan-butan oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 104 kpa oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) nakazał B.W. rozbiórkę stalowych kontenerów ażurowych służących do składowania butli z gazem propan-butan zlokalizowanych na terenie działek o numerach ewidencji gruntów [...], [...] , [...] w B. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że pismem z dnia [...] r. "mieszkańcy wsi B. pod przewodnictwem Pani A. J. zawiadomili tut. inspektorat o magazynowaniu przez Panią B. W. na terenie posesji nr [...] w B. kilkudziesięciu butli z gazem propan-butan". W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...]r. organ ustalił, iż na terenie działki nr [...] zlokalizowane były 3 stalowe kontenery ażurowe nietrwale związane z gruntem. W dwóch kontenerach znajdowało się 30 butli, w tym 3 pełne, pozostałe puste. Na terenie działki nr [...] zlokalizowane były 2 stalowe kontenery ażurowe, w których znajdowało się 19 pełnych butli, a na terenie działki nr [...] zlokalizowane były 4 stalowe kontenery ażurowe, w tym 2 uszkodzone, natomiast w dwóch pozostałych znajdowały się 34 pełne butle. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że przedmiotowe kontenery zostały ustawione przez B. W. prowadzącą od 2000 r. działalność gospodarczą w ramach obrotu paliwami ciekłymi. Wyżej wymienione kontenery zostały ustawione około 2 lata temu. Według oświadczenia B. W., ilość kontenerów zmienia się okresowo, gdyż są one przenoszone w inne miejsca, w których B.W. prowadzi działalność gospodarczą. W trakcie oględzin ustalono również, że B. W. "na ustawienie powyższych stalowych kontenerów ażurowych nie uzyskała wymaganego Prawem budowlanym pozwolenia na budowę". Organ I instancji podniósł, iż w odpowiedzi na jego zapytanie, pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy N. R. stwierdził, że lokalizacja przedmiotowych kontenerów jest niezgodna z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto, w trakcie prowadzonego postępowania, B. W. wielokrotnie w pismach kierowanych do organu podawała, że przedmiotowe kontenery nie są obiektami budowlanymi lecz jedynie opakowaniami służącymi do celów transportowych i w związku z tym nie mogą być przedmiotem działalności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Przywołując następnie art. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane organ I instancji podniósł, że wyjaśniając pojęcie obiektu budowlanego ustawodawca posługuje się terminami: budynek, budowla, obiekt małej architektury. Określając w słowniczku pojęcia budynku, budowli i obiektu małej architektury ustawodawca stworzył jednoznaczną definicję tylko w odniesieniu do budynku. W pewnym uproszczeniu sprowadza się ona do tego, że budynek to obiekt budowlany trwale związany z gruntem, posiadający fundamenty, ściany i dach. Wszystkie inne obiekty budowlane, nie charakteryzujące się nawet jedną z wyżej wymienionych cech, są albo budowlami, albo obiektami małej architektury. Powiatowy Inspektor wywiódł, że uwzględniając powyższe można bezspornie stwierdzić, iż stalowe kontenery ażurowe nie są na pewno budynkami, gdyż nie posiadają cech budynku, a na podstawie definicji określonej w art. 3 pkt 4 można stwierdzić, że nie są także obiektami małej architektury. Organ podniósł, iż tworząc pojęcie budowli ustawodawca nie definiuje samego pojęcia, ograniczając się do stwierdzenia, że jest to obiekt budowlany nie będący budynkiem ani obiektem małej architektury (definicja negatywna), wyliczając następnie obiekty budowlane zakwalifikowane jako budowle. Powiatowy Inspektor podkreślił, że wyliczenie to nie jest kompletne – ma charakter przykładowy, w celu ułatwienia kwalifikacji obiektów jako budowli. W wyliczance nie znalazły się np. blaszane garaże lub obiekty gospodarcze usytuowane bezpośrednio na gruncie albo na bloczkach betonowych. Opierając się na tak określonej definicji budowli w ustawie Prawo budowlane organ I instancji uznał, że stalowe kontenery ażurowe, w których składowane są butle z gazem propan-butan, są budowlami, czyli obiektami budowlanymi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo budowlane, obiekty budowlane należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając bezpieczeństwo pożarowe. Organ podał, iż do przepisów techniczno-budowlanych należy zaliczyć między innymi rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 80, poz. 563). Rozporządzenie to – stosownie do jego § 1 ust. 1 – określa sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, zwanych dalej "obiektami". W § 10 ust. 2 i ust. 3 tego rozporządzenia określono, jakim warunkom powinna odpowiadać lokalizacja kontenera o konstrukcji ażurowej, w którym dopuszczone jest składowanie butli gazu płynnego. Organ I instancji stwierdził, że skoro sporne kontenery podlegają przepisom określonym w rozporządzeniu, to są one obiektami budowlanymi, "bo z samego tytułu rozporządzenia wynika jasno czego ono dotyczy tj. budynków i innych obiektów budowlanych". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wywodził, iż zakwalifikowanie stalowych kontenerów ażurowych usytuowanych przez B.W. na terenie działek nr[...], [...], [...] w B. do obiektów budowlanych powoduje, że ich budowa i użytkowanie może być przedmiotem działania organów nadzoru budowlanego, do których zadań należy kontrola i stosowanie przepisów prawa budowlanego. Zdaniem organu I instancji, zarzut B. W., jakoby sporne kontenery były jedynie opakowaniami i nie powinny być przedmiotem działalności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Organ I instancji stwierdził, że następnym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia jest kwestia, czy budowa – ustawienie przedmiotowych kontenerów wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Powołując się na art. 28 oraz art. 29-31 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wywiódł, że ponieważ budowa przedmiotowych kontenerów nie jest wymieniona w art. 29, to wymaga ona uzyskania pozwolenia na budowę, a B.W. nie dopełniła tego obowiązku. Reasumując organ I instancji podał, że B. W. wybudowała – ustawiła na terenie działek nr[...], [...], [...] w B. kontenery konstrukcji ażurowej do składowania butli z gazem ciekłym, będące obiektami budowlanymi, bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę oraz że przedmiotowa budowa jest sprzeczna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazując na powyższe Powiatowy Inspektor wywiódł, że organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest, w myśl art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, "wydać decyzję na rozbiórkę tak wybudowanych obiektów budowlanych". W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji B. W. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania I instancji, zarzucając jej naruszenie: - art. 3 pkt 1 lit. b) oraz art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez błędne zakwalifikowanie stalowych kontenerów ażurowych do składowania butli z gazem jako budowli, a co za tym idzie nieuzasadnione nakazanie stronie rozbiórki tych kontenerów; - przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, poprzez przyjęcie, że ma ono zastosowanie w sprawie i daje podstawy do zakwalifikowania metalowych kontenerów na butle z gazem jako budowli; - przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, poprzez przyjęcie, że metalowe kontenery na butle z gazem należy klasyfikować jako budowle; - przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że metalowe kontenery na butle z gazem należy klasyfikować jako budowle. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazując, że kwestionowaną decyzję wydano na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, podał, iż nie podziela stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że przedmiotowe kontenery stanowią "budowle" w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego. Podnosząc, że art. 3 ustawy Prawo budowlane zawiera definicje najistotniejszych pojęć występujących w tej ustawie, organ II instancji zaznaczył, że ma to na celu wprowadzenie jednolitego ich rozumienia, a co za tym idzie – zakazu odmiennej interpretacji. W konsekwencji, analizując zapis art. 3 "ust." 3 należy uznać, że każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury jest budowlą, czyli wyczerpuje pojęcie obiektu budowlanego. Podkreślając, że zawarta w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego definicja budowli nie ma w istocie charakteru definicji zamkniętej, lecz stanowi przykładowe wyliczenie obiektów, które uważać należy za budowle, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż oznacza to, że kwalifikowanie do budowli określonego obiektu (przedmiotu materialnego) nie może polegać wyłącznie na jego prostym przyporządkowaniu do któregokolwiek z rodzajów obiektów wyliczonych w tym przepisie, lecz winno się dokonać z uwzględnieniem kontekstu, jaki wynika z art. 1 Prawa budowlanego, stanowiącego o tym, że ustawa ta "normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach". W opinii organu II instancji, taki kontekst prowadzić musi do wniosku, że prawo budowlane odnosi się tylko do takich obiektów, które są wytworem procesu budowlanego, a nie wynikiem wytwórczego procesu technologicznego, pozostającego poza zakresem jego zainteresowania. Tak więc umieszczenie obiektu budowlanego, jakim jest budowla, we wskazanym wyżej kontekście wynikającym z prawa budowlanego, pozwala – zdaniem Wojewódzkiego Inspektora – zaakceptować tezę, że budowlą są tylko takie obiekty wyliczone w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, które są wynikiem procesu budowlanego, gdyż to właśnie taki sposób powstania tych obiektów jest tym wspólnym mianownikiem, który łączy wszystkie obiekty w przepisie tym wskazane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że określony w art. 1 Prawa budowlanego kontekst, w jakim winno być rozumiane pojęcie budowli, prowadzić zatem musi do wniosku, iż prawo budowlane odnosi się do urządzeń technicznych jedynie w takim zakresie, w jakim są one efektem procesu budowlanego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy organ odwoławczy wywodził, że stalowe ażurowe kontenery niezwiązane z gruntem, służące do składowania butli, nie mogą być uznane za budowle w rozumieniu art. 3 "ust." 3 Prawa budowlanego. W opinii Wojewódzkiego Inspektora, przedmiotowe kontenery na butle gazowe należałoby zakwalifikować do "pewnego rodzaju palet, opakowań, stosowanych do przechowywania lub przewożenia określonego rodzaju materiałów, w niniejszej sprawie – butli na gaz". Organ podkreślił przy tym, że – jak wynika z pism B. W. – ilość spornych kontenerów zależy od ilości składowanych butli i "biorąc pod uwagę brak ich związania z gruntem, powyższe umożliwia swobodną zmianę miejsca ich usytuowania, co wyklucza zakwalifikowanie ich do budowli". Ustosunkowując się do pisma A. J. z dnia [...] r., przesłanego w ślad za odwołaniem od decyzji pierwszoinstancyjnej, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż kwestia składowania butli gazowych w ażurowych klatkach (kontenerach), czy też ich przeładowywania lub składowania bezpośrednio na działce nie może być rozstrzygana przez organ nadzoru budowlanego. Także kwestia udzielonej B. W. koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej związanej ze składowaniem butli w spornych kontenerach, jak również bezpieczeństwa wykonywania tejże działalności nie może być przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego. Wskazując na powyższe, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w niniejszej sprawie nastąpiła przesłanka natury przedmiotowej, to jest brak przedmiotu postępowania, co skutkuje umorzeniem postępowania, które stało się z tej przyczyny bezprzedmiotowe, a w konsekwencji wyeliminowaniem z obowiązującego porządku prawnego decyzji organu I instancji. Na powyższą decyzję A. J. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca wniosła o "unieważnienie zaskarżonej decyzji" lub jej "uchylenia i wznowienia postępowania w sprawie", zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, "wydanej przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. (DWINB), w zakresie uznania się niewłaściwym organem do wydania decyzji merytorycznej a w szczególności w związku z wystąpieniem przesłanki natury przedmiotowej tj., brak przedmiotu postępowania, co skutkowało umorzeniem postępowania, które stało się zdaniem DWINB bezprzedmiotowe, a w konsekwencji wyeliminowaniem z obowiązującego porządku prawnego, zaskarżonej decyzji". W uzasadnieniu skargi, rozwijając podniesione zarzuty, skarżąca podkreśliła, że Wójt Gminy N. R. stwierdził, iż lokalizacja przedmiotowych stalowych kontenerów jest niezgodna z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz że decyzja, na podstawie której B. W. prowadzi działalność gospodarczą, nie wskazuje lokalizacji na spornych działkach. A. J. podniosła, iż pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy N. R. poinformował, że z dniem [...] r., w związku ze zmianą ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przestał obowiązywać ogólny – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy N. R. oraz że Gmina N. R. posiada miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego dla niektórych obszarów gminy, jednakże sporne działki nr[...] , [...] i [...] nie są w nich ujęte. Wójt Gminy N. R. poinformował również, że zgodnie z obowiązującym Studium Uwarunkowań Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy N. R. wyżej wymienione działki leżą na obszarze przeznaczonym na cele zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej i dla tychże działek nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zmieniająca sposób użytkowania nieruchomości, z tych też względów lokalizacja stalowych kontenerów na wskazanych działkach jest niezgodna z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem skarżącej, w nawiązaniu do treści pisma Wójta Gminy N. R. z dnia [...] r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., opierając się na przepisach Prawa budowlanego, słusznie zakwalifikował stalowe ażurowe kontenery B. W. do obiektów budowlanych albowiem swoim wyglądem stanowią obiekt budowlany, pomimo iż nie są trwale związane z gruntem, jednakże ich budowa i użytkowanie może być przedmiotem działania organów nadzoru budowlanego, do których zadań należy kontrola i stosowanie przepisów prawa budowlanego. Wskazując na stanowisko organu I instancji skarżąca podniosła, że B. W. nie uzyskała pozwolenia na budowę, dlatego też w myśl art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowych kontenerów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), a procedurę ich podjęcia regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa - Prawo budowlane, zgodnie z jej art. 1, normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Przepis art. 3 tej ustawy stanowi w pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 7, że ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury; 2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; 3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową; 4) obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki; 6) budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego; 7) robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Po myśli art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa w sytuacji, gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest to, czy stalowe kontenery ażurowe służące do składowania butli z gazem propan-butan są obiektami budowlanymi w rozumieniu Prawa budowlanego, jak uważa skarżąca i organ I instancji, czy też – jak uważa organ II – należy je zakwalifikować do "pewnego rodzaju palet, opakowań, stosowanych do przechowywania lub przewożenia określonego rodzaju materiałów, w niniejszej sprawie – butli na gaz i nie mogą być uznane za budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego". Z akt administracyjnych sprawy, w tym ze zdjęć znajdujących się w tych aktach wynika, że przedmiotowe kontenery są stalowymi konstrukcjami ażurowymi nie połączonymi z gruntem, usytuowanymi bezpośrednio na gruncie bądź na luźno położonych na gruncie cegłach, kaflach lub deskach, przeznaczonymi do składowania butli z gazem. Jak trafnie stwierdziły organy administracyjne obu instancji, kontenery te nie są budynkami ani obiektami małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a) i c) Prawa budowlanego. Zdaniem organu I instancji i skarżącej, są one obiektami budowlanymi w rozumieniu Prawa budowlanego, a więc budowlami, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) tej ustawy. Stanowisko to nie jest prawidłowe. Jak trafnie wywodził D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w motywach zaskarżonej decyzji, przedmiotowe kontenery na butle gazowe należałoby zakwalifikować do "pewnego rodzaju palet, opakowań, stosowanych do przechowywania lub przewożenia określonego rodzaju materiałów, w niniejszej sprawie – butli na gaz". Wynika to zarówno z ich cech fizycznych, możliwości ich przemieszczania w całości, bez konieczności ingerencji w ich konstrukcję, jak i – na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy – z faktu, że kwalifikowanie do budowli określonego obiektu (przedmiotu materialnego) nie może polegać wyłącznie na jego prostym przyporządkowaniu do któregokolwiek z rodzajów obiektów wyliczonych w art. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, lecz winno się dokonać z uwzględnieniem kontekstu, jaki wynika z art. 1 tej ustawy. Zgodzić się należy z organem II instancji, iż taki kontekst prowadzić musi do wniosku, że prawo budowlane odnosi się tylko do takich obiektów, które są wytworem procesu budowlanego, a nie wynikiem wytwórczego procesu technologicznego, pozostającego poza zakresem jego zainteresowania. Tak więc umieszczenie obiektu budowlanego, jakim jest budowla, we wskazanym wyżej kontekście wynikającym z prawa budowlanego, pozwala – jak prawidłowo przyjął Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – zaakceptować tezę, że budowlą są tylko takie obiekty wyliczone w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, które są wynikiem procesu budowlanego, gdyż to właśnie taki sposób powstania tych obiektów jest tym wspólnym mianownikiem, który łączy wszystkie obiekty w przepisie tym wskazane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie zatem stwierdził, że określony w art. 1 Prawa budowlanego kontekst, w jakim winno być rozumiane pojęcie budowli, prowadzić musi do wniosku, iż prawo budowlane odnosi się do urządzeń technicznych jedynie w takim zakresie, w jakim są one efektem procesu budowlanego. Stalowe kontenery ażurowe służące do składowania butli z gazem propan-butan są zatem obiektami (przedmiotami materialnymi), ale innymi niż obiekty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego. Odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w uzasadnieniu podjętej przez ten organ decyzji stwierdzić trzeba, że to, iż w § 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 80, poz. 563) określono, jakim warunkom powinna odpowiadać lokalizacja kontenera o konstrukcji ażurowej, w którym dopuszczone jest składowanie butli gazu płynnego nie oznacza, jak uważa organ I instancji, że skoro sporne kontenery podlegają przepisom określonym w rozporządzeniu, to są one obiektami budowlanymi, "bo z samego tytułu rozporządzenia wynika jasno czego ono dotyczy tj. budynków i innych obiektów budowlanych". Zaznaczyć bowiem należy, że przepisy wyżej wymienionego rozporządzenia dotyczą ochrony przeciwpożarowej zarówno budynków oraz innych obiektów budowlanych, jak i terenów, a więc obszarów, na których mogą być usytuowane także inne obiekty niż obiekty budowlane. Teren taki nie jest obiektem budowlanym i nie każdy obiekt, o jakim jest mowa w wyżej wymienionym rozporządzeniu, jest obiektem budowlanym. Zauważyć ponadto wypada, że – jak stwierdził organ I instancji – zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia jest kwestia, czy "budowa – ustawienie" przedmiotowych kontenerów wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Powołując się na art. 28 oraz art. 29-31 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wywiódł, że ponieważ budowa przedmiotowych kontenerów nie jest wymieniona w art. 29, to wymaga ona uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do tego zagadnienia stwierdzić trzeba, że uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia, o jakich mowa w ustawie – Prawo budowlane, dotyczy obiektów budowlanych. Przedmiotowe kontenery ażurowe – jak wyżej stwierdzono – nie są obiektami budowlanymi, a zatem uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia ich nie dotyczy. Ponadto zauważyć wypada, iż czym innym jest "budowa", a czym innym "ustawienie". "Budowa" to – stosownie do art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego – wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego, a więc proces budowlany, którego efektem jest powstanie lub przekształcenie określonego obiektu budowlanego. "Ustawienie" zaś polega na umieszczeniu gotowego obiektu w określonym miejscu. Jeżeli zatem dany obiekt jest w określonym miejscu ustawiany, to może być z niego w każdej chwili usunięty w całości lub z łatwością przestawiony w inne miejsce, bez konieczności jego rozbierania. Jeżeli zaś konkretny obiekt budowlany jest w określonym miejscu wybudowany, to nie jest możliwe usunięcie go bez jego rozebrania, a ewentualne przestawienie w inne miejsce, chociaż technicznie możliwe, wymaga skomplikowanego procesu budowlanego polegającego w istocie na rozbiórce tego obiektu i ponownym wybudowaniu go w innym miejscu. Tak więc fakt, że budowa przedmiotowych kontenerów nie jest wymieniona w art. 29 Prawa budowlanego nie oznacza – jak uważa organ I instancji i skarżąca – iż na ustawienie takich kontenerów konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Skoro bowiem ustawienie obiektu nie jest równoznaczne z budową, to nie wymaga ono uzyskania pozwolenia na budowę. Prawo budowlane nie przewiduje natomiast udzielania pozwolenia na ustawienie określonego obiektu. Zauważyć wypada, że przyjęcie stanowiska prezentowanego przez organ I instancji oraz przez skarżącą w istocie prowadziłoby do uznania, że pozwolenia na budowę wymaga na przykład zaparkowanie w określonym miejscu pojazdu samochodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdyby pojazd ten miał przez dłuższy czas w tym miejscu parkować, oczywiście abstrahując od faktu, że pojazd samochodowy (podobnie jak przedmiotowe kontenery) nie jest obiektem budowlanym. Skoro zatem stalowe kontenery ażurowe służące do składowania butli z gazem propan-butan nie są obiektami budowlanymi i nie mają do nich zastosowania przepisy ustawy – Prawo budowlane, to postępowanie w sprawie nakazu ich rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa i stosownie do tego przepisu podlega umorzeniu. W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów i to w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe – na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło