VI SA/Wa 192/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2010 r. sprawy ze skargi "[...]" S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu oddala skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] działając na wniosek "[...] " z [...] o unieważnienie patentu [...] udzielonego na wynalazek pt.: "Zgrzebło górniczego przenośnika zgrzebłowego" udzielonego na rzecz "[...]" SA z [...], na podstawie art. 246 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej – dalej Pwp. (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami) oraz art. 98 KPC w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił przedmiotowy patent i przyznał "[...]" kwotę 2000 tytułem zwrotu kosztów postępowania. "[...]" z siedzibą w [...] – wnioskodawca - wniósł do Urzędu Patentowego RP sprzeciw wobec decyzji Urzędu z dnia [...] sierpnia 2007 r. o udzieleniu patentu [...] pt: "Zgrzebło górniczego przenośnika zgrzebłowego" z pierwszeństwem od dnia 31 sierpnia 2003 r. udzielonego na rzecz "[...]" S.A. z siedzibą w [...] (zwanego dalej uprawnionym). Według wnioskodawcy rozwiązanie będące przedmiotem patentu [...] w dacie stanowiącej o pierwszeństwie nie spełniało warunków zawartych w art. 24 ustawy Pwp tzn. nie było nowe i nie posiadało poziomu wynalazczego. Jego zdaniem treść zastrzeżenia niezależnego, określająca zakres praw wyłącznych dotyczy wyłącznie kształtu przedmiotu i jest tak sformułowana, że prawie każdy przedmiot tego rodzaju (zgrzebło przenośnika) można opisać przy pomocy cech wyszczególnionych w tym zastrzeżeniu. Jego zdaniem widoczne są one np. w rozwiązaniach [...];[...] oraz w polskim zgłoszeniu patentowym [...]. Analizując treści zastrzeżenia niezależnego spornego patentu podniósł, że wszystkie cechy wymienione w jego części znamiennej widoczne są w rozwiązaniach znanych ze stanu techniki, a przywołanych powyżej. Ponadto zarzucił spornemu rozwiązaniu utratę nowości przed datą pierwszeństwa (3 września 2003 r.) przez wcześniejsze ujawnienie. Jako dowód przedstawił fakturę nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. wystawioną przez spółkę "G." na sprzedaż kopalni "[...]" kompletnego przenośnika zgrzebłowego typu [...], zawierającego zgrzebła o kształcie ściśle odpowiadającym kształtowi zgrzebeł będących przedmiotem patentu. Świadczy o tym rysunek zawarty w dokumentacji techniczno-ruchowej będącej załącznikiem do faktury. W odpowiedzi na sprzeciw uprawniony nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy wnosząc o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego stwierdzając, że jego zdaniem przedstawione dowody dotyczą rozwiązań, których cechy nie są tożsame z przedmiotem patentu [...] i nie przeczą wymogom do udzielenia praw wyłącznych zawartym w art. 24 ustawy Pwp. Uprawniony stwierdził, że sporne rozwiązanie dotyczy całej grupy przedmiotów o nazwie "zgrzebła", które zawierając cechy spornego patentu różnią się innymi cechami konstrukcyjnymi w zależności od ich przeznaczenia do różnych typów przenośników zgrzebłowych. Rozwiązanie nie może należeć w związku z tym do kategorii wzoru użytkowego, który powinien być "jednym przedmiotem o trwałej postaci". Wskazał, że istotą przywołanych przeciwstawień, jest sposób łączenia elementów zgrzebeł ze sobą i połączenia ich z cięgnami łańcucha, zaś istotą spornego rozwiązania jest dążenie do wzrostu trwałości rynien i zgrzebeł przy jednoczesnym zmniejszeniu wysokości rynien. Zdaniem uprawnionego optymalizacja kształtu zgrzebła mającego współpracować z konkretną rynną wymaga znaczącego wkładu wiedzy technicznej i doświadczenia zważywszy cel jakim może być poprawa wytrzymałości, trwałości, własności użytkowych, wydajności, a także warunków bezpieczeństwa pracy urządzenia. Nieuzasadniony, zdaniem uprawnionego jest zarzut ujawnienia rozwiązania przed datą zgłoszenia. Do kopalni "[...]" został dostarczony przenośnik "[...]" starego typu przystosowany do nowej koncepcji prowadzenia zgrzebeł w celu dokonania prób eksploatacyjnych. Wynikiem tych prób była optymalizacja kształtu zgrzebeł, ujawniona następnie w spornym patencie. Urząd Patentowy wskazał, że w ocenie zdolności patentowej ujawnionego rozwiązania liczy się jego nowość, nieoczywistość i stosowalność a nie droga jaką pokonać musiał wynalazca dochodząc do ostatecznej, zgłoszonej do opatentowania formy (wersji) wynalazku. W przedmiotowej sprawie organ przeanalizował treść opisu patentowego, a w szczególności zastrzeżenia niezależnego wskazującego cechy techniczne urządzenia, które stanowią zakres praw wyłącznych i dokonał porównania wymienionych cech ze "stanem techniki". Zdaniem organu, sposób opisania cech technicznych użyty w zastrzeżeniu niezależnym w całości można zastosować do opisania kształtu tożsamych elementów ujawnionych w rozwiązaniu [...], i widocznych w dokumentacji rysunkowej tego rozwiązania. Jego zdaniem zarzut o braku nowości rozwiązania postawiony przez skarżącego należy uznać za słuszny. Wskazano, że nie jest istotny fakt, że zakres cech wyróżniających rozwiązanie [...] wskazany w zastrzeżeniach tego zgłoszenia, dotyczył innych zagadnień niż rozwiązanie [...]. Ważne jest, że cechy techniczne wskazane w spornym rozwiązaniu są widoczne także w rozwiązaniu niemieckim. Zdaniem organu nie można uznać za wystarczający argument wnioskodawcy, że rozwiązanie zostało ujawnione przed datą zgłoszenia co wynika z faktu sprzedaży kopalni "[...]" przenośnika zgrzebłowego "[...]" zawierającego w swoim wyposażeniu zgrzebła o kształcie ściśle odpowiadającym zgrzebłom będącym przedmiotem zgłoszenia, czego dowodem była faktura nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. i rysunki załączone do dokumentacji techniczno-ruchowej przenośnika. W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że ww. sprzedaż była elementem wprowadzenia na rynek odpowiedniego wyrobu, którą można byłoby uznać za "udostępnienie do wiadomości powszechnej" w rozumieniu art. 25.2 ustawy Pwp. Przekazanie kopalni przenośnika zgrzebłowego w wersji dostosowanej do konkretnych potrzeb (jak wynika z dokumentacji) towarzyszyło porozumienie dotyczące wykonania szeregu doświadczeń i obserwacji dotyczących parametrów pracy przenośnika, stopnia i tempa zużycia elementów, parametrów eksploatacyjnych itp. oraz porozumienie o przekazaniu wraz z przenośnikiem 528 szt. zgrzebeł nowej konstrukcji do prób eksploatacyjnych, będących przedmiotem spornego patentu. Tak więc porozumienie dotyczące prób eksploatacyjnych nowej generacji zgrzebeł nie było formą "udostępnienia rozwiązania do wiadomości powszechnej". Formą ujawnienia w tym wypadku nie jest także fakt możliwości zapoznania się z budową zgrzebła, górników pracujących przy obsłudze przenośnika lub w jego pobliżu. Skargę na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2008 r. wniosła "[...]" SA. zarzucając naruszenie art. 107 kpa (odpowiednio art. 2558 ust. 1 p.6 ustawy Prawo własności przemysłowej) poprzez brak wskazania w osnowie decyzji właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wadliwość przyjętego w uzasadnieniu przepisu prawa materialnego (art. 63.2 ustawy Prawo własności przemysłowej), nieznajdującego w rzeczywistości zastosowania w ocenianej materii, i niezastosowanie normy prawnej zawartej w art. 33 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (jedn. tekst Dz.U. z 2003r. nr 119, poz. 1117 - z późn. zm), który mógł znaleźć zastosowanie w ocenianej materii oraz naruszenie norm postępowania, mianowicie przepisu art. 77 § 1 kpa w zakresie wadliwej interpretacji zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, tak i w zakresie wadliwości wnioskowania wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego, nieuwzględnienia części materiału dowodowego w postaci materiału ilustracyjnego patentu nr [...], jak i wewnętrznej sprzeczności (wzajemnego wykluczenia się) oraz niespójności wniosków prezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że art. 246 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Pwp (Dz.U. z 2003r. nr 119, poz. 1117 - z późn. zmianami) sam w sobie nie jest z pewnością podstawą prawną przyjętego rozstrzygnięcia, albowiem jest to norma procesowa (instruktażowa) stanowiąca o legitymacji procesowej uczestnika w postępowaniu sprzeciwowym, usytuowana w Tytule VI wskazanej ustawy. Podniósł, że zgodnie z treścią ust. 2 wskazanej normy prawnej art. 246 ust. 2 podstawę sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. Jej zdaniem organ miał obowiązek wskazania, która z norm prawa materialnego (art. 24 - art. 27) doznała uszczerbku, a z tego obowiązku nie wywiązał się. Jej zdaniem sam brak tego składnika decyzji czyni ją wadliwą i przesądza o konieczności wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego. Poza sporem, zdaniem skarżącego jest, że organ w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2009r. nie podzielił podglądów wnoszącego sprzeciw i odrzucił zarzuty z art. 25 ust. 2 (nowość - w rozumieniu udostępnienia do wiadomości powszechnej) i art. 26 (oczywistość = poziom wynalazczy) ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Pwp, i przy braku wskazania konkretnego przepisu prawa, który ma zastosowanie w zaskarżonej decyzji, wskazał jedynie, że " (...) zarzut o braku nowości rozwiązania postawiony przez skarżącego należy uznać za słuszny". Podnosząc to powyższe zarzuty wnoszono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Urząd Patentowy RP, albowiem właściwe rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty. Ponadto organ stwierdził, że w osnowie decyzji o unieważnieniu patentu nr [...] udzielonego na wynalazek pt: Zgrzebło górniczego przenośnika zgrzebłowego" przez niedopatrzenie nie wskazano właściwej podstawy prawnej decyzji, którą jest art. 24 ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 r. (Dz. U. z 2003 r. nr 119 poz. 1117 z. p. zm.). Jest to niedopatrzenie powstałe ze względów technicznych, prawdopodobnie przy zestawianiu tekstu dokumentu. W tym przypadku nie miało to jednak żadnego wpływu na ocenę słuszności sprzeciwu o unieważnienie patentu z dnia [...] lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2009 r. nr [...]. Definicja patentu zawarta w art. 24 powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej stanowi, iż patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki. Rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki (art.25 ust.1 powołanej ustawy Pwp). Przy merytorycznej ocenie nowości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Stan techniki został zdefiniowany ust. 2 i 3 w art. 25 tej ustawy w sposób następujący: 1. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób; Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Zdaniem sądu zarzut braku nowości rozwiązania jest słuszny. Przeciwstawione rozwiązania zawierają cechy techniczne opisane w części znamiennej zastrzeżenia spornego rozwiązania i widoczne są w ujawnionych konstrukcjach. Istota tych rozwiązań dotyczy innych zagadnień niż kształt "płetwy" zgrzebła przenośnika, ale rysunki jednoznacznie ten kształt wskazują, a więc został on ujawniony i stał się elementem "stanu techniki" w rozumieniu art. 25 ustawy Pwp. Użyte w części znamiennej zastrzeżenia patentu [...] sformułowania, można odnieść do kształtu płetw jako podważające jego nowość. Redagując zastrzeżenia patentowe zgłaszający może dążyć do uzyskania możliwie szerokiego zakresu praw wyłącznych używając odpowiednio ogólnych sformułowań opisujących te cechy. W przedmiotowym przypadku chodzi o cechy dotyczące kształtu "płetw" zgrzebeł przenośnika. Musi jednak brać pod uwagę fakt, że im ogólniejsze będą użyte sformułowania tym większe prawdopodobieństwo istnienia rozwiązań na podstawie których można podważyć nowość lub poziom wynalazczy analizowanego rozwiązania. Cechy techniczne wskazane w zastrzeżeniu spornego rozwiązania są cechami mogącymi podlegać prawom wyłącznym z patentu. Tak więc uwagi o kategorii wzoru przemysłowego nie były słuszne. Kolegium także odrzuciło argument wnioskodawcy stwierdzający, że sporny patent został ujawniony przed datą zgłoszenia przez fakt sprzedaży przenośnika wyposażonego w zgrzebła o identycznej budowie jak zgrzebła chronione spornym patentem. Sprzeciwodawca nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że fakt sprzedaży przenośnika kopalni "[...]" oznaczał "udostępnienie do wiadomości powszechnej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy Pwp. Sprzedaży towarzyszyła umowa dotycząca badań eksploatacyjnych przenośnika i możliwości dokonywania zmian wynikających z tych badań między innymi także zmian kształtu "płetw" stosowanych zgrzebeł. Należy zauważyć, że nie wskazanie właściwej podstawy prawnej decyzji, którą jest art. 24 ustawy Pwp z dnia 30 czerwca 2000 r. (Dz. U. z 2003 r. nr 119 poz. 1117 z. p. zm.) nie miało wpływu na wynik sprawy. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a). ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.