I SA/Sz 198/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z [...] utrzymujące w mocy postanowienie P M S z [...] . zawierające stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów J R zgłoszonych w prowadzonym przeciwko niej postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z dokonanych ustaleń wynika, że P M.S występując w roli wierzyciela po uprzednim doręczeniu upomnienia w dniu [...] ., wystawił wobec J R tytuł wykonawczy nr [...] w dniu[...] ., doręczony[...] . obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje w strefie płatnego parkowania w S pojazdu marki VW nr rej. [...] w okresie [...] w kwocie [...] plus [...] ł koszty upomnienia. Pismem z dnia[...] . J R zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przyznając, że jest właścicielką w/w samochodu, oświadczyła, że w datach i miejsca wskazanych w upomnieniu nie kierowała tym pojazdem. ze względu na znaczny upływ czasu nie jest w stanie wskazać osób, które pojazd ten prowadziły we wskazanych dniach. Obowiązek poniesienia opłaty spoczywa na korzystającym z dróg publicznych, co wnika z art. 13 ust.1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych, to zaś oznacza, zdaniem J R konieczność udowodnienia kto faktycznie kierował pojazdem. Podniosła nadto, że w dniach [...] (postój przy ul. M), [...] ( postój przy ul. D) i [...] (postój przy ul. O –B) była w pracy w Ś od [...] i nigdzie nie wyjeżdżała. Natomiast w dniach[...] . (postój przy ul. W P) i[...] . (postój przy ul. M) była na urlopie wypoczynkowym, ale po tak długim okresie czasu nie jest w stanie odtworzyć czy ten czas spędziła w S, a tym bardziej kto ewentualnie mógł korzystać z samochodu. Zdaniem J R nie może być domniemania, że pojazdem kierował tylko jego właściciel, okoliczność ta powinna być udowodniona przez organ. Za podstawę prawną zarzutów J R powołała art. 33 pkt 1 i 4 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Organ egzekucyjny – N U S w Ś przedstawił wierzycielowi powyższe zarzuty celem zajęcia stanowiska (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel – P M.S uznał zarzuty za nieuzasadnione wyjaśniając, że wskazane podstawy zarzutów nie występują. Zdaniem wierzyciela, aby wykazać nieistnienie obowiązku (art. 33 pkt 1) zobowiązana powinna była przedstawić odpowiednie dowody. Fakt obecności pojazdu stanowiącego jej własność w S w strefie płatnego parkowania został zarejestrowany przez inspektorów S.P.P- poprzez umieszczenie na szybie samochodu zawiadomienia. Kopie zawiadomień są drukami ścisłego zarachowania i mogą być udostępnione do wglądu w siedzibie Biura [...] . Wierzyciel zauważył, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika z mocy samego prawa tj. z art. 13 ust.1 i art. 13f ustawy o drogach publicznych i powinien być zrealizowany niezwłocznie po wystąpieniu stanu faktycznego to jest po zaparkowaniu pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty parkingowej. W konsekwencji wierzyciel uznał, że termin (w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.e.a.) do uiszczenia dodatkowej opłaty upłynął z chwilą stwierdzenia przez inspektorów SPP obecności samochodu zobowiązanej w strefie płatnego parkowania bez dowodu uiszczenia opłaty parkingowej i powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2007r. sygn. akt I OSK 209/07. Odnośnie zarzutu z art. 33 pkt 4 u.p.e.a. wierzyciel wyjaśnił, że błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, gdy osoba przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy jest inną osobą niż adresat decyzji (aktu normatywnego), co w sprawie nie występuje (wyrok NSA w Warszawie z 10 grudnia 1998r. sygn. III SA 1418/97). Wierzyciel wezwał J R do wskazania użytkowników pojazdu, lecz nie przełożyła ona żadnych dokumentów (umów) ani oświadczeń potwierdzających użytkowanie samochodu przez inne osoby we wskazanych dniach. J R wniosła zażalenie na postanowienie - stanowisko wierzyciela, w którym podtrzymywała twierdzenie, że we wskazanych dniach nie była i nie mogła być osobą korzystającą ze strefy płatnego parkowania w S, a ze względu na znaczny upływ czasu nie pamięta czy i kto korzystał wówczas z jej samochodu. Gdyby otrzymała informację niezwłocznie, byłaby w stanie wskazać użytkowników pojazdu. Ponadto zakwestionowała fakt, że inspektorzy pozostawili zawiadomienia za szybą samochodu, gdyż ich nie otrzymała i nie widziała. Nadto stwierdziła, iż organ nie wykazał, że auto stało we wskazanych miejscach i czasie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie J R za nieuzasadnione podzielając w pełni stanowisko wierzyciela. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nakładają na wierzyciela obowiązku, ani też nie konstruują uprawnień będących korelatem tego obowiązku, do prowadzenia w postępowaniu egzekucyjnym postępowania dowodowo - wyjaśniającego w celu ustalenia osoby korzystającej z dróg publicznych. Wierzyciel ma w tej sytuacji prawo domniemywać, że korzystającym z drogi był właściciel pojazdu, chyba, że udowodni on, że pojazd użyczył innej osobie. Dowodu takiego skarżąca nie przedstawiła. W aktach sprawy znajduje się 5 zawiadomień o nieopłaconym postoju samochodu skarżącej przy różnych ulicach w centrum S, wystawionych przez różnych inspektorów, które w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego są wystarczającym oraz wiarygodnym środkiem dowodowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało rację skarżącej, że wierzyciel doręczył jej upomnienie po upływie długiego czasu t.j. 3 lat (a nie pięciu jak twierdzi skarżąca). Pomiędzy doręczeniem upomnienia, a wystawieniem tytułu wykonawczego upłynęło kolejnych 7 miesięcy. W tym czasie skarżąca mogła podjąć działania przewidziane w art. 6 § 1a u.p.e.a., czego jednak nie uczyniła. Z drugiej strony, w ocenie S.K.O., nie zasługują na wiarę twierdzenia skarżącej, że dostęp od jej samochodu miał nieograniczony krąg osób i że nie jest w stanie wskazać konkretnego użytkownika. Z doświadczenia życiowego wynika bowiem, że samochody, zwłaszcza o dużej wartości używane są przez najbliższych członków rodziny, sporadycznie mogą być użyczane znajomym. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz w piśmie procesowym złożonym na rozprawie, J R wniosła o uchylenie wyżej wymienionego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela zarzucając im naruszenie prawa (bez wskazania konkretnych przepisów). W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację zażalenia podkreślając, że organ nie może przerzucać całej odpowiedzialności na właściciela pojazdu działając na zasadnie domniemania, przy czym sam nie jest bez winy, ponieważ działał w sposób opieszały dostarczając upomnienie po kilku latach, gdy ustalenia użytkownika nie było możliwe. Skarżąca załączyła pisemne oświadczenia trzech osób, które korzystały z jej samochodu, lecz nie były w sanie określić kiedy to było. Załączyła też zaświadczenie z zakładu pracy potwierdzające, że w dniach[...]. przebywała w pracy, która to praca odbywała się od[...] W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonych postanowień za niezgodne z prawem. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 ze zm.) korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Natomiast zgodnie z art. 13f tej ustawy za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się opłatę dodatkową. Wysokość opłat oraz sposób ich pobierania określa rada gminy (miasta) w drodze uchwały, która jest aktem prawa miejscowego i zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP - jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. W rozpatrywanych przypadkach były to uchwały Rady Miasta S z 1 grudnia 2003r. i 22 listopada 2004r. (poz. 29 tytułu wykonawczego). Obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdu w sferze płatnego parkowania wynika wprost z przepisów prawa bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego np. decyzji i podlega egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela. Nie budzi też wątpliwości, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia - co do zasady - obciąża właściciela pojazdu, chyba że udowodni on, że pojazd użyczył innej osobie. Jakkolwiek można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że korzystającym z dróg publicznych nie zawsze musi być właścicielem pojazdu. Jednakże w postępowaniu egzekucyjnym nie może być prowadzone postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie osoby, która korzystała z drogi poprzez zaparkowanie samochodu ponieważ nie pozwala na to art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a ponadto - zgodnie z art. 34 § 1 tej ustawy - jest związany wypowiedzią wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5. W tej sytuacji wierzyciel w swoim stanowisku miał prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych była właścicielka samochodu, chyba że udowodniłaby ona, że korzystającym z drogi była inna osoba. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie we wskazanym przez wierzycielai Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2007r. sygn. akt I OSK 209/07. Skarżąca nie udowodniła, że korzystającym z drogi była inna osoba, Dowód taki musi polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, by było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby. Dołączone do skargi zaświadczenie z zakładu pracy i oświadczenia osób, które korzystały z samochodu skarżącej ale nie podają kiedy - nie spełnia wymogu wskazania osoby faktycznie korzystającej z tego samochodu we wskazanych dniach. Trzeba tu podkreślić, że właściciel użyczając pojazdu innej osobie bierze na siebie ryzyko, że osoba ta nie wywiąże się z obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej tym samym musi ponieść skutki zaniechania obowiązku przez tę osobą. Wierzyciel nie ma możliwości poszukiwania faktycznego użytkownika samochodu. Zasadne zatem jest, że dowód w tym zakresie obciąża właściciela pojazdu. Wbrew stanowisku skargi zawiadomienia o nieopłaconych postojach załączone do akt sprawy stanowią niewątpliwy dowód tego, że we wskazanych dniach odnotowano obecność samochodu skarżącej w strefie płatnego parkowania bez wymaganej opłaty. Zawiadomienia te wystawione zostały przez uprawnionych do tego inspektorów SPP, opatrzone numerem służbowym i podpisem, oraz nie budzą wątpliwości co do zgodności z prawdą. Natomiast skarżąca nie wykazała by dokonała opłat parkingowych, bądź, że inna, konkretnie wskazana osoba korzystała z jej samochodu. Okoliczność, że - jak twierdzi skarżąca - nie otrzymała ona zawiadomień inspektorów SPP, a upomnienie poprzedzające wszczęcie egzekucji dopiero 28 czerwca 2008r., jest bez znaczenia prawnego. Zawiadomienia inspektorów SPP stanowią bowiem tylko informację o braku opłaty i równocześnie informują właściciela pojazdu o powstałym z mocy prawa obowiązku dokonania opłaty (również dodatkowej)- lecz obowiązku tego nie nakładają. Zwyczajowe umieszczanie takich zawiadomień za wycieraczką pojazdu nie gwarantuje rzeczywiście absolutnej pewności, iż korzystający z pojazdu je otrzyma, jednak żaden przepis prawa nie przewiduje obowiązku doręczenia takich zawiadomień za potwierdzeniem odbioru. Zarzut zbyt późnego wszczęcia egzekucji nie może być uwzględniony bowiem do wierzyciela należy decyzja kiedy podjąć czynności w celu wyegzekwowania wymagalnych należności. Reasumując zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.