VIII SA/Wa 151/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia odpisów dokumentów oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008r., Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w R.u działając na podstawie art. 179 § 2, art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm., zwana dalej: Ordynacja podatkowa), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne ( Dz. U. z 2004r., Nr 68, poz. 622 ze zm., zwana dalej: Prawo celne), art. 10 i 11 Umowy z dnia 9 czerwca 1997r. zawartej pomiędzy Wspólnotą Europejską, a Konfederacją Szwajcarską o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. UE L 169, poz. 77 z dnia 27.06.1997r.), po rozpoznaniu wniosku P.P. (właściciela firmy "A.") z dnia [...] marca 2008r. odmówił sporządzenia kopii dokumentów uzyskanych w ramach pomocy administracyjnej od szwajcarskich służb celnych i doręczenia ich. Organ I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r. wszczęte zostało, z urzędu, wobec P.P. postępowanie celne w związku z przedstawieniem wraz ze zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...] maja 2005r. dokumentu kupna - sprzedaży samochodu, wystawionego przez firmę M., [...] W. ze Szwajcarii. W toku prowadzonego postępowania celnego organ zawiadomił skarżącego o prawie do zapoznania się z aktami postępowania. Z możliwości tej P.P. nie skorzystał. Jednakże pismem z dnia [...] marca 2008r. wniósł o sporządzenie i przesłanie kserokopii akt sprawy. Powołując treść przepisu art. 178 Ordynacji podatkowej oraz z art. 10 i 11 w/w umowy z dnia 9 czerwca 1997r. zawartej pomiędzy Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych organ wywiódł, iż strona ma prawo a organ podatkowy obowiązek umożliwienia skorzystania z tego prawa - przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, jeżeli jest to uzasadnione jej ważnym interesem. Organ podatkowy obowiązany jest więc umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz uwierzytelnić odpisy lub kopię żądanych dokumentów, przy czym czynności te dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu – art. 178 § 2 Ordynacji podatkowej. Do naruszenia powyższych przepisów doszłoby gdyby organ podatkowy odmówił wglądu do akt, sporządzania z nich notatek, kopii, odpisów. Jednocześnie organ stwierdził, iż na podstawie postanowień w/w umowy międzynarodowej istnieją ograniczenia w dysponowaniu informacjami i dokumentami uzyskanymi w ramach wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. biorąc za podstawę art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, art. 73 ust. 1 Prawa celnego, art. 10 i 11 protokołu dodatkowego z dnia 9 czerwca 1997r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. UE L 169, poz. 77 z dnia 27.06.1997r.) po rozpatrzeniu zażalenia P. P. utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podtrzymał przedstawioną uzasadnieniu postanowienia organu I instancji argumentację prawną. Powołując treść art. 10 i 11 protokołu dodatkowego w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych wskazał, iż wszelkie przekazywane przez strony umowy informacje, bez względu na ich formę, mają charakter poufny. Objęte są obowiązkiem tajemnicy państwowej i korzystają z ochrony przyznanej podobnym informacjom na mocy prawa obowiązującego na terytorium strony, która je uzyskała oraz przez odpowiednie przepisy stosowane w instytucjach wspólnotowych. Dane osobowe, czyli dane identyfikujące określony podmiot mogą być wymieniane wyłącznie w przypadku, gdy strona je uzyskująca zobowiązuje się do ich ochrony, w sposób co najmniej równoważny z tym, jak czyni to strona dostarczająca informacje. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się P.P. (dalej jako skarżący), który pismem z dnia [...] lutego 2010r. (data nadania w placówce pocztowej) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnioskując o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot kosztów postępowania. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodów: - z przesłuchania funkcjonariuszy celnych na okoliczność zakresu i sposobu rozpoznania wniosku strony oraz braku stosownego pouczenia przy osobistym składaniu wniosku i w trakcie dalszych etapów postępowania; - z dokumentów wskazanych w jego zażaleniu, tj. pism Szwajcarskiej Administracji Celnej z [...].12.2006 r. i z [...].05.2005 r., co jest konieczne do weryfikacji argumentacji prawnej zawartej w zaskarżonym wniosku oraz dla ustalenia istnienia podstaw do wszczęcia postępowania w ramach którego wydano zaskarżone postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił błędne ustalenia faktyczne oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 120, 121 § 2, 178, 179, 217 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Uniemożliwiono skarżącemu uzyskanie kopii dokumentów otrzymanych od administracji szwajcarskiej przez co pozbawiono go możliwości obrony jego praw. Podniósł, iż powołanie się przez organ II instancji na art. 10 i 11 Protokołu dodatkowego z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych jest elementem nowym, który nie pojawił się w postanowieniu organu I instancji, zaś organ II instancji dokonał błędnej wykładni ww. przepisów i powołał się na nie skrótowo, bez przytoczenia pełnej ich treści. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie oraz o oddalenie wniosków dowodowych powołując się przy tym na treść przepisów art. 106 §3 i art. 133 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. skarżący poparł wnioski dowodowe zawarte w skardze oraz wniósł o przeprowadzenie dowodów z pism szwajcarskiej administracji celnej i Ministerstwa Finansów oraz Izby Celnej w W., których brak jest w aktach sprawy. Zażądał przeprowadzenia dowodów z oryginałów pism znajdujących się w aktach sprawy. Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosków o przeprowadzenie dowodów z dokumentów i zeznań świadków nie uwzględnić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu (§ 2 cytowanego przepisu). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów (§ 3). W myśl art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, przepisu art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Z powyższych przepisów wynika, że organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów w każdym stadium postępowania. Czynności te dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu. Żądając uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, strona postępowania albo przedkłada sporządzony przez siebie odpis lub kopię z akt sprawy celem ich uwierzytelnienia, albo też żąda wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów. W obu przypadkach stronę obciążają koszty związane ze sporządzeniem odpisów lub kopii (art. 267 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Powołane przepisy nie uprawniają strony do żądania od organu podatkowego sporządzenia kserokopii akt sprawy. Zgodnie z art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej może ona żądać od organu podatkowego jedynie uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy, albo wydania jej z akt uwierzytelnionych odpisów. Realizacja prawa do sporządzania notatek, odpisów i kopii z akt postępowania pozostawiona została stronie do jej własnej realizacji. Organ podatkowy nie może odmówić dokonania wskazanych czynności, jeśli złożone przez stronę stosowne żądanie dotyczy czynności prowadzonych w siedzibie organu. Wykracza natomiast poza obowiązki procesowe organu, sporządzanie a następnie przesyłanie stronie, na jej żądanie, kserokopii całego materiału dowodowego, z którym nie została ona wcześniej zapoznana. W niniejszym postępowaniu należy mieć również na uwadze, iż strona domaga się wydania z akt sprawy kopii (uwierzytelnionych odpisów) dokumentów, które ze względu na ochroną tajemnicy państwowej lub ochronę interesu publicznego nie mogą zostać jej udostępnione. Z treści art. 179 Ordynacji podatkowej wynika, iż przepisu art. 178 Ordynacji podatkowej nie stosuje się do dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na ochronę tajemnicy państwowej lub interes publiczny. Czynność wyłączenia ma charakter zarówno prawny, jak i faktyczny. W sensie prawnym wyłączenie oznacza ograniczenie prawa strony wynikające z art. 178 Ordynacji podatkowej tylko w zakresie wglądu do wyłączonych dokumentów. Z kolei wyłączenie w aspekcie faktycznym oznacza, że organ może wyłączone dokumenty umieścić w odrębnych aktach, odizolować je od pozostałych akt sprawy. W przedmiotowym postępowaniu kwestia zasadności wyłączenia dokumentu wynikała z postanowień art. 10 i art. 11 protokołu dodatkowego w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. UE L 168, poz. 77 z dnia 27 czerwca 1997 r.). W myśl tych przepisów, wszelkie przekazywane informacje, bez względu na ich formę, mają charakter poufny lub zastrzeżony, w zależności od zasad mających zastosowanie dla każdej z Umawiających się Stron. Informacje te objęte są obowiązkiem zachowania tajemnicy państwowej i korzystają z ochrony przyznanej podobnym informacjom na mocy prawa obowiązującego na terytorium umawiającej się strony, która je uzyskała oraz przez odpowiednie przepisy stosowane w instytucjach Wspólnotowych. Dane osobowe, czyli wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania jednostki, mogą być wymieniane wyłącznie w przypadku, gdy uzyskująca je Umawiająca się Strona zobowiązuje się do ochrony tych danych, co najmniej w sposób równoważny z tym, jak czyni to w konkretnym przypadku Umawiająca się Strona dostarczająca informacje. W ocenie Sądu, w świetle powołanych postanowień umowy międzynarodowej oraz omówionych wyżej uregulowań wynikających z art. 178, 179 Ordynacji podatkowej, postanowienie organu I instancji i utrzymujące je w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. jest zasadne. Tym samym, brak jest podstaw do uchylenia rozstrzygnięć obu organów, nie doszło bowiem do naruszenia przez organy celne przepisów obowiązującego prawa. Przedstawione w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu co do stanu faktycznego sprawy i oceny jego skutków na gruncie prawnym jest prawidłowe. Pozostałe zarzuty skargi tyczące prowadzenia postępowania w okolicznościach niejawnych dla strony, uniemożliwienie stronie możliwości obrony swych praw, co stanowi przesłankę nieważności postępowania, uniemożliwienie pełnego wyjaśnienia sprawy poprzez odmowę wydania kopii akt sprawy mogą być ewentualnie podnoszone przez skarżącego w sprawie określenia kwoty długu celnego, natomiast nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.