VII SA/Wa 650/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-10

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Daria Gawlak-Nowakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, jeśli obiekt ten został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, a wnioskodawca nie jest inwestorem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy obu instancji błędnie zastosowały przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Przepis ten, ograniczający krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie do inwestora, nie ma zastosowania, gdy obiekt budowlany został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. W takiej sytuacji, mimo braku statusu inwestora, właściciel sąsiedniej nieruchomości może być stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie przybudówki i zadaszenia, które zostały zrealizowane w sposób niezgodny z pozwoleniem na budowę i przepisami Prawa budowlanego. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ nie jest inwestorem, a przy budowie nie doszło do samowoli budowlanej. Skarżący w skardze podniósł, że przybudówka została zrealizowana samowolnie i narusza przepisy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. ([...]) na podstawie art. 104 w zw. z art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1071), zw. dalej kpa i art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 207 z 2003r. poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku S. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stycznia 2005r. ([...]), udzielającej pozwolenia na użytkowanie przybudówki i zadaszenia nad wejściem do budynku mieszkalnego przy ul. L. w L. - odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Organ wskazał, że postępowanie nieważnościowe jest nowym postępowaniem, zatem organ na nowo ustala krąg stron. W pierwszej kolejności, zgodnie z art. 157 § 2 kpa bada, czy wniosek pochodzi od podmiotu, legitymującego się przymiotem strony. Natomiast stosownie do art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. S. S. nie jest inwestorem, zatem nie jest stroną tego postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 201 Or. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania S. S. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił w całości argumentację organu I instancji i dodał, że uprzednio toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji zakończone decyzją własną z dnia [...] stycznia 2009r. uchylającą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] stycznia 2005r. i umarzającą postępowanie przed organem I instancji. Skargę na powyższą decyzję złożył S. S., w której przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, w tym okoliczności związane z budową przybudówki, będącą odstępstwem od pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego pp. C. wydanym w 1970r. S. S. wskazał na różnice między zatwierdzonym ww. decyzją projektem a stanem rzeczywistym, podnosząc między innymi, że drzwi werandy, które są jednocześnie wejściem głównym do budynku są umieszczone w odległości 2,20m od granicy z jego własną działką. Z kolei ściana północna z oknami stoi bezpośrednio w tej granicy. Zarówno ściana jak i okna są niezgodne z przepisami Prawa budowlanego zarówno w dacie budowy, jak i obecnie. Skarżący, powołując się na orzecznictwo, podniósł że art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego ma zastosowanie w sytuacji, w której inwestor posiada pozwolenie na budowę. Przyjęcie innej interpretacji pozbawiałoby ochrony uzasadnionego interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, zatem skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010r, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stycznia 2005r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie przybudówki i zadaszenia nad wejściem do ww. budynku mieszkalnego S. S., jako właściciel działki graniczącej z działką inwestora domagał się stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Na wstępie zatem wyjaśnić należy, że - jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem w nowej sprawie. Konsekwencją rozpoznania nowej sprawy jest konieczność ustalenia kręgu stron postępowania. Zgodnie bowiem z art. 157 § 2 kpa postępowanie nieważnościowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Pomimo, że postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania prowadzonego w trybie zwyczajnym, to do ustalenia kręgu stron, co do zasady, zastosowanie znajduje art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Stosownie do treści tego przepisu stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest jedynie inwestor. Tym niemniej - co uszło uwadze organów obu instancji - stosowanie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego jest wyłączone w sytuacji, gdy inwestor zrealizował obiekt lub jego część w warunkach samowoli budowlanej. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że przybudówka wraz z zadaszeniem była zrealizowana samowolnie. Podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 15 lipca 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. ustalił bowiem, że na działce nr [...] od strony zachodniej dobudowano murowaną dobudówkę - werandę wraz z zadaszeniem na wejściem do budynku. Roboty budowlane wykonano niezgodnie z decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] września 1970r. o pozwoleniu na budowę ([...]). W związku z powyższym rzeczą organów będzie ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. Na koniec wyjaśnić należy, że - jak wskazano powyżej - w niniejszej sprawie toczyło się już postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stycznia 2005r. wszczęte wnioskiem S. S. Zostało jednak zakończone decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009r. uchylającą decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego i umarzającą postępowanie przed organem i instancji. Przepis art. 156 § 3 kpa znajduje natomiast zastosowanie w sytuacji wydania kolejno po sobie decyzji załatwiających sprawę co do istoty (patrz Komentarz. Kodeks Postępowania Administracyjnego - teza 17 do art. 156 § 1 pkt 3, str. 746. Wyd. CH Beck - Wydanie 8). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt I i II sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło