II SA/Kr 345/10
WyrokWSA w Krakowie2010-06-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski, WSA Mirosław Bator, WSA Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, na której znajdują się samowolnie wybudowane ujęcia wód podziemnych, które nie są przez niego eksploatowane, ale służą do zaopatrzenia mieszkańców, może być uznany za podmiot zobowiązany do opomiarowania poboru wody, prowadzenia rejestru ilości pobieranej wody, uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody oraz przedłożenia informacji o korzystaniu ze środowiska i należnych opłatach?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości, na której znajdują się samowolnie wybudowane ujęcia wód podziemnych, które nie są przez niego eksploatowane, ale służą do zaopatrzenia mieszkańców, nie może być uznany za podmiot zobowiązany do opomiarowania poboru wody, prowadzenia rejestru ilości pobieranej wody, uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody oraz przedłożenia informacji o korzystaniu ze środowiska i należnych opłatach. Obowiązki te obciążają faktycznych użytkowników środowiska, a nie właściciela gruntu, który nie korzysta z tych ujęć.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał zarządzenia pokontrolne zobowiązujące spółkę akcyjną do opomiarowania poboru wody, prowadzenia rejestru, uzyskania pozwolenia wodnoprawnego oraz przedłożenia informacji o korzystaniu ze środowiska. Spółka zakwestionowała te zarządzenia, wskazując, że nie jest faktycznym użytkownikiem ujęć wód podziemnych znajdujących się na jej nieruchomości, które zostały wybudowane samowolnie przez nieznane osoby i służą do zaopatrzenia mieszkańców. Organ podtrzymał swoje stanowisko, uznając spółkę za właściciela ujęć i tym samym podmiot zobowiązany do uregulowania stanu prawnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone zarządzenia pokontrolne, orzekł, że nie mogą być wykonywane, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi [....] Spółki Akcyjnej z siedzibą w N. na zarządzenia pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 6 listopada 2009 r. nr [....] w przedmiocie nakazu wykonania czynności I. uchyla zaskarżone zarządzenia pokontrolne; II. orzeka, że zaskarżone zarządzenia pokontrolne nie mogą być wykonywane; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. na rzecz strony skarżącej [....] Spółka Akcyjna z siedzibą w N. kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym z dnia 6 listopada 2009 r. (znak [...]) Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zobowiązał spółkę [...] S.A. z siedzibą w N. jako właściciela nieruchomości do: opomiarowania poboru wody z ujęć wód podziemnych zlokalizowanych na działkach nr "1" oraz "2" w miejscowości W. za pomocą urządzeń rejestrujących pełny zakres pobieranej wody (w terminie do 31.01.2010 r); prowadzenia rejestru ilości pobieranej wody (od dnia opomiarowania źródła poboru wody); przedłożenia do Starosty Powiatu - w przypadku przekroczenia wielkości dobowego poboru wody w ilości 5 m3/dobę - wniosku celem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód przez pobór wód podziemnych z ujęć zlokalizowanych na działkach nr "1" i "2" w miejscowości W. (w terminie do 3 miesięcy od dnia stwierdzenia); przedłożenia do Urzędu Marszałkowskiego Województwa informacji o korzystaniu ze środowiska i należnych opłatach w zakresie poboru wód podziemnych z ujęć zlokalizowanych na działkach nr "1" i "2" za okres l półrocza 2009 r. z uwzględnieniem 500 % zwyżki za brak pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód (w terminie 14 dni od otrzymania w/w zarządzenia) oraz do przedłożenia do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. - Delegatury w T. kopii informacji o korzystaniu ze środowiska i należnych opłatach w zakresie poboru wód podziemnych, przedkładanych do Urzędu Marszałkowskiego Województwa (w terminie 14 dni od otrzymania w/w zarządzenia).
Skarżąca spółka [...] S.A. pismem z dnia 24 listopada 2009 r. skierowała do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wezwanie do usunięcia naruszeń prawa wskazując na błędne określenie spółki jako podmiotu zobowiązanego do wykonania treści przedmiotowego zarządzenia, nieustalenie przez organ podmiotów korzystających z w/w ujęć wód oraz niemożność dotrzymania terminów wyznaczonych w zarządzeniu.
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 30 grudnia 2009 r. podtrzymał zarządzenie pokontrolne z dnia 6 listopada 2009 r. podnosząc, iż organ nie miał obowiązku ustalenia odbiorców wody z ujęć wody ([...] studni na działce nr "1" i [...] studnia na działce nr "2") nie tylko z uwagi na brak dokumentacji ujęć i inwentaryzacji sieci, ale także dlatego, że [...] S.A. stało się właścicielem ujęć wód podziemnych w związku z czym to na spółce ciąży obowiązek uregulowania stanu formalno - prawnego w zakresie istnienia wód podziemnych i ich eksploatacji. W w/w piśmie wskazano także, że nieustalenie przez organ konkretnych odbiorców wody z istniejących ujęć nie wyklucza ich istnienia, a fakt zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności we wsiach W., J. i L. został podniesiony przez samą spółkę (w piśmie z dnia 24 września 2009 r.) i został potwierdzony przez Burmistrza R.. Organ podniósł również - w kontekście wyrażanego przez spółkę braku zainteresowania dalszym istnieniem ujęć wód podziemnych w związku z zamiarem eksploatacji złóż kamienia - obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na ich rozbiórkę.
Skargą z dnia 1 lutego 2010 r. [...] S.A. zaskarżyła w/w zarządzenie pokontrolne w całości wnosząc o jego uchylenie z uwagi na zarzucane naruszenie przepisów prawa - art. 64 a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., nr 239 póz. 2019), art. 48 i n. i 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2006 r., nr 156, poz. 1118) oraz naruszenie jej interesu prawnego.
Skarżąca wskazała, iż pismem z dnia 24 września 2009 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o podjęcie działań zmierzających do uregulowania stanu prawnego i faktycznego dotyczącego rzekomej eksploatacji wód podziemnych zlokalizowanych na działkach stanowiących własność [...] S.A. w miejscowościach W., J. i L., w tym m.in. działkach nr "1" i "2". Skarżąca podniosła, iż przedmiotowe ujęcia wód nie są ujęte w żadnych ewidencjach, zasobach kartograficznych czy rejestrach (sprawdzanych przez skarżącą przed zakupem w/w nieruchomości pod kątem ewentualnego obciążenia na rzecz osób trzecich) i, że uzyskała informację o zlokalizowaniu na terenie stanowiącym jej własność kopanych studni głębinowych oraz o korzystaniu z tych ujęć przez mieszkańców terenów niżej położonych dopiero od Burmistrza Gminy R., po nabyciu tych nieruchomości. W ocenie skarżącej fakt nielegalnego korzystania z podziemnych ujęć wód zlokalizowanych na działce nr "1" odbywał się za milczącą akceptacją lokalnych organów samorządu terytorialnego. Skarżąca powołała się przy tym na toczące się postępowanie administracyjne prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. PINB –[...] zmierzające do ustalenia stanu prawnego wykrytych studni głębinowych, jak też istniejącego wodociągu zaopatrującego w wodę mieszkańców wsi W., J. oraz postępowanie karne prowadzone pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w [...] (2 Ds. [...] ) w sprawie popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk tj. o niedopełnienia obowiązków służbowych w okresie od nieustalonego dnia miesiąca i roku do 5 października 2009 r. przez urzędników Miasta i Gminy R. poprzez dopuszczenie do korzystania z wody i wykonania urządzeń wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z ujęć wodnych usytuowanych na terenie miejscowości J., W. i L.. Skarżąca wskazała, że ujęcia wód zlokalizowane na działce nr "1", jak też odcinki wodociągu stanowią samowolę budowlaną, zostały wykonane z naruszeniem Prawa budowlanego i Prawa wodnego ze względu na brak pozwolenia na budowę studni i wodociągu oraz pozwolenia wodnoprawnego na użytkowanie i eksploatowanie zasobów wód podziemnych.
Skarżąca podnosząc, iż faktycznie korzystający z ujęć wody zlokalizowanych na działce nr "1" nie zostali ustaleni ani przez skarżącą ani przez uprawnione organy zarzuciła, że została niesłusznie obciążona obowiązkiem przeprowadzenia legalizacji użytkowania i dodatkowo prowadzenia obmiaru pobranej wody przez wskazanie jej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska jako podmiotu korzystającego z ujęć wód i prowadzącego ich dystrybucję do odbiorców końcowych. W ocenie skarżącej spółki brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do zmuszania jej do zalegalizowania urządzeń wodnych, których nie zamierza eksploatować ani dla celów własnych ani jako dostawca wody dla lokalnej społeczności. Skarżąca zasygnalizowała przy tym, że nie jest zainteresowana dalszym istnieniem jakichkolwiek ujęć wody na terenie stanowiącym jej własność ponieważ zasadniczym celem nabycia nieruchomości była eksploatacja składowisk kamienia naturalnego. W ocenie spółki urządzenia wodne (studnie, wodociąg) powinny być rozebrane o ile ich właściciel nie jest zainteresowany w zalegalizowaniu ich bezprawnego istnienia ponieważ stan rzeczywisty należy regulować zgodnie z przepisami prawa, lecz jednocześnie z poszanowaniem interesu prawnego właściciela terenu oraz gospodarczym celem zakupu przedmiotowych nieruchomości.
Skarżąca zarzuciła Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska niezawiadomienie stosownych organów o naruszeniu art. 48 Prawa budowlanego mimo posiadania wiedzy w przedmiocie występowania na działce nr "1" nielegalnych, niezarejestrowanych ujęć wody.
W odpowiedzi na przedmiotową skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wnosząc o oddalenie w/w skargi wskazał, iż w jego ocenie obowiązek, tytuł i prawne możliwości uregulowania stanu studni leżą po stronie skarżącej, która choć nie wybudowała ich w przeszłości to jednak nabywając grunt, na którym są one usytuowane stała się ich właścicielem. Adresatem zarządzenia pokontrolnego - w ocenie organu - może być wyłącznie skarżąca ponieważ zarządzenia pokontrolne zmierzają do uregulowania stanu na przyszłość w zakresie przepisów Prawa wodnego i Prawa ochrony środowiska i nie obejmują rozliczenia ewentualnych nieprawidłowości dotyczących Prawa budowlanego z przeszłości. Organ podniósł ponadto nietrafność zarzutu naruszenia art. 64 a Prawa wodnego i przepisów Prawa budowlanego zważywszy, że powołany przepis prawa nakłada obowiązek rozebrania urządzenia wodnego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na zakład, który wykonał takie urządzenie a taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszym przypadku. Sama ustawa Prawo wodne jako obowiązująca od 1 stycznia 2002 r. jak również art. 48 i n. ustawy Prawo budowlane (uchwalonego w 1994 r.) nie mogą mieć zastosowania do studni zbudowanych pod koniec lat osiemdziesiątych. Organ powołując się na wynikający z art. 46 ust. 1 Prawa wodnego obowiązek zakładów pobierających wodę prowadzenia przez nie pomiarów ilości i jakości wody podniósł, iż trudno twierdzić, że skarżąca spółka nie jest podmiotem w rozumieniu w/w przepisu jeżeli toleruje pobieranie wody ze studni zlokalizowanych na jej terenie przez osoby trzecie. W kontekście podnoszonego zarzutu braku wiedzy i świadomości (w chwili nabywania nieruchomości) zlokalizowania na zakupionym przez spółkę terenie studni głębinowych organ wskazał, że kwestie te mogą być powodem konieczności rozliczenia się skarżącej z osobami odpowiedzialnymi za sprawdzenie stanu prawnego i faktycznego nabywanych nieruchomości czy ewentualnych rozliczeń cywilnoprawnych w stosunku do zbywcy nieruchomości, ale nie uzasadniają zaniechania wydania wobec skarżącej zarządzeń zmierzających do uregulowania stanu formalno-prawnego z punktu widzenia przepisów o ochronie środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ppsa, uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ppsa). Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ppsa. Uchylając decyzję, sąd na zasadzie art. 152 ppsa orzeka, czy i w jakim zakresie może być ona wykonywana.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonych w miejscowościach W., J. i L. oznaczonych jako działki gruntowe nr "1" i "2". Pismem z dnia 24 września 2009 r. skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o podjęcie działań zmierzających do uregulowania stanu prawnego i faktycznego dotyczącego rzekomej eksploatacji wód podziemnych lokalizowanych na nabytych przez nią terenach. W dniu 4 listopada 2009 r. przedstawiciel Delegatury Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w T. przeprowadził w obecności pełnomocnika skarżącej kontrolę działki nr "1". Stwierdzono, że na działkach nr "1" i "2" zlokalizowane są ujęcia wód podziemnych ([...] studni kopanych na działce nr "1" i 1 studnia na działce nr "2") stanowiące źródło wody dla lokalnego wodociągu zaopatrującego mieszkańców wsi W., L. i J., jednakże nie została ustalona grupa konkretnych osób korzystających z w/w ujęć wody. Skarżąca nie wykonywała w/w studni ani nie posiada pozwolenia wodnoprawnego. Studnie zostały wniesione około 20 lat temu, przez nieznane osoby. Skarżąca nie przedkłada do Urzędu Marszałkowskiego Województwa informacji o zakresie korzystania ze środowiska i należnych opłatach w zakresie poboru wód podziemnych z ujęć własnych.
Sąd podziela stanowisko skarżącej spółki, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do nałożenia na skarżącą obowiązków wyszczególnionych w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym. Sama tylko okoliczność, iż skarżąca poprzez zakup nieruchomości, w tym działek o nr "1" i "2", stała się właścicielem ujęć wód podziemnych i części wodociągu (chociaż brak ustaleń w tym zakresie) nie uzasadnia przyjęcia, iż to jedynie na skarżącej - nie zainteresowanej ani w przeszłości ani w przyszłości ich dalszym istnieniem i eksploatacją - spoczywa obowiązek uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie ich eksploatacji (inaczej niż w przypadku ich zgodnego z prawem istnienia bądź rozbiórki).
Podkreślenia wymaga, iż artykuł 273 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) przewiduje obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska przez pobór wody, do którego są zobowiązane na podstawie art. 275 w/w ustawy podmioty korzystające ze środowiska (z zastrzeżeniem art. 284 ust. 2 przedmiotowej ustawy nakładającego taki obowiązek na osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami w zakresie w jakim korzystanie wymaga pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód). Zgodnie z art. 279 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy podmiotem obowiązanym do poniesienia opłat z tytułu poboru wody jest - jeżeli obowiązek poniesienia opłaty jest związany z eksploatacją instalacji - użytkownik urządzenia wodnego w rozumieniu Prawa wodnego, którym w świetle art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego jest ujęcie wód podziemnych. Podmiotem korzystającym ze środowiska - w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska - jest m.in. osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, korzystająca ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.
Zważywszy, iż obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska jest uzależniony od faktycznego korzystania przez dany podmiot ze środowiska podnieść należy, że w niniejszym przypadku nie zostało w żaden sposób wykazane jakoby skarżąca spółka korzystała ze środowiska pobierając wodę ze studni na ww. działkach.
W uzasadnieniu wymogu opomiarowania poboru wody zawartym w zarządzeniu pokontrolnym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska powołał się na art. 46 ust. 1 Prawa wodnego obligujący zakłady pobierające wodę do prowadzenia pomiarów ich jakości i ilości. Organ przyjął przy tym założenie, iż trudno nie twierdzić, że skarżąca jest takim zakładem jeżeli toleruje pobieranie przez osoby trzecie wody ze studni zlokalizowanych na jej terenie. Tymczasem dla przyjęcia, że dany podmiot jest zakładem w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 25 Prawa wodnego konieczne jest by był to podmiot korzystający z wód w ramach korzystania szczególnego, wykonujący urządzenia wodne lub wykonujący inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego. Żadna z tych okoliczności nie została w niniejszej sprawie wykazana przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Poza jakimkolwiek sporem pozostaje natomiast, iż ujęcia wód podziemnych zlokalizowane na działkach nr "1" i "2" stanowią źródło wody dla lokalnego wodociągu zaopatrującego mieszkańców wsi W., L. i J.. Tym samym ustalenie kręgu osób faktycznie korzystających z przedmiotowych ujęć wód podziemnych było i w dalszym ciągu pozostaje w zakresie możliwości Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, który nie dość, że tego nie ustalił, to jeszcze zarzucił spółce "tolerowanie" pobierania wody, nie udzielając jednak żadnych wskazówek, czy informacji jak spółka winna zapobiec pobieraniu wody przez mieszkańców ww. wsi. Obciążenie zatem skarżącej kosztami opomiarowania poboru wody - wobec niespełnienia przez nią kryteriów zakładu pobierającego wodę - nie znajduje żadnych podstaw prawnych.
Wobec powyższego, jedynie na marginesie należy zauważyć, że organ nie wykazał, iż przypisane skarżącej korzystanie z wód wykracza poza przyzwolone właścicielowi gruntu - na podstawie art. 36 ust. 1 Prawa wodnego - zwykłe korzystanie z wody podziemnej znajdującej się na jego gruncie tj. że pobór wody podziemnej przekracza ilość 5 m3 na dobę. Precyzyjne określenie ilości poboru wody jest o tyle istotne, że szczególne korzystanie z wód (którym w świetle art. 37 pkt 1 Prawa wodnego jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności pobór wód podziemnych) wymaga - jeżeli ustawa nie stanowi inaczej - zgodnie z art. 122 ust. 1 Prawa wodnego pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane w świetle art. 124 pkt 8 Prawa wodnego na pobór wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę.
Wątpliwości budzi (chociaż na ten temat wypowie się w sposób wiążący Inspektor Nadzoru Budowlanego) również stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o obowiązku uzyskania przez skarżącą - wobec braku jej zainteresowania dalszym istnieniem ujęć - pozwolenia wodnoprawnego na rozbiórkę samowolnie wykonanych przez inną osobę (osoby) ujęć wód podziemnych a tym samym uzależnianie wykonania ich rozbiórki od złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego - oznaczałoby to nie tylko przerzucenie na skarżącą dodatkowych obowiązków, ale przede wszystkim brak możliwości wykonania rozbiórki bez złożenia takiego wniosku (jeżeli dobrowolnie nie zostałby on złożony), a w konsekwencji dalsze tolerowanie istniejącej samowoli budowlanej.
Zarzucanie skarżącej przez organ tolerowania przez nią poboru wody przez osoby trzecie w opisanej sytuacji jest całkowicie niezasadne, gdyż tolerowanie istniejącego stanu rzeczy tj. funkcjonowania nienadzorowanych urządzeń poboru i przesyłu wody i to na przestrzeni ponad 20 lat zachodzi po stronie organów samorządu terytorialnego oraz Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, którzy przez ten okres pozostawali w bezczynności, mimo ich wiedzy o niewydaniu stosownych pozwoleń wodnoprawnych, a jednocześnie o korzystaniu z przedmiotowych ujęć wód przez mieszkańców okolicznych wsi (vide np. art.2 i 17 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska Dz.U.07.44.287 j.t. z późn. zm.). Odpowiednie organy gminy, zobowiązane zresztą do zbiorowego zaopatrzenia w wodę (zgodnie z ustawą z dnia 7.06.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków Dz. U. z 2006 r. Nr 123, póz.858 z późn. zm.) nie podjęły - mimo podstaw do przyjęcia, iż wzniesione studnie i wodociąg stanowią samowolę budowlaną - działań zmierzających do zalegalizowania istnienia w/w urządzeń wodnych lub ich rozbiórki nie wnosząc o wszczęcie postępowania w sprawach należących do kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Działania takie mogły być podjęte przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska chociażby po zwróceniu się do niego przez skarżącą pismem z 24 września 2009 r. o podjęcie działań zmierzających do uregulowania stanu faktycznego i prawnego dotyczącego rzekomej eksploatacji wód podziemnych na nieruchomościach skarżącej. Akceptacja ze strony organów władz, w tym Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stanu utrzymującego się już od przeszło 20 lat nie uzasadnia w żaden sposób jego " przymusowej legalizacji" w sposób obciążający stronę skarżącą -podmiot nie korzystający z ujęć wód, zwłaszcza wobec zasygnalizowania z jej strony braku zainteresowania dalszym istnieniem ujęć wód.
Rację należy przyznać organom, że kompetencje Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego są inne i służą realizacji różnych celów. Nie mniej jednak trudności dowodowe w ustaleniu faktycznych osób korzystających ze środowiska poprzez pobór wody ze studni znajdujących się aktualnie na działkach skarżącej spółki (konkretnych mieszkańców wsi) nie uzasadniają uznania, że to spółka jest podmiotem korzystającym ze środowiska, a w związku z tym można na nią nałożyć obowiązki związane z eksploatacją ww. urządzeń wodnych.
Zarzut naruszenia art. 64a ustawy Prawo wodne i art. 48 i n. ustawy Prawo budowlane jest niezasadny w tym sensie, że organ wydając zarządzenia pokontrolne nie oparł się na ww. przepisach prawych. O dalszym istnieniu studni i wodociągu rozstrzygnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, co jednak nie oznacza, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie powinien rozważyć, czy i w jaki sposób postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego ma wpływ na toczące się niniejsze postępowanie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdzając naruszenie prawa materialnego art. 273 ust.1 pkt 3, 275 i 279 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7 i 77 kpa w związku z ww. przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 36, 37, 46 ust. 1 i art. 9 ust. 1 pkt 25 ustawy Prawo wodne, które miały wpływ na wynik sprawy uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ppsa. W pkt II sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ppsa, a o kosztach postępowania (zwrot wpisu i wynagrodzenie pełnomocnika łącznie ze zwrotem opłaty skarbowej)orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska mając na uwadze stanowisko Sądu zaprezentowane wyżej, skieruje, o ile uzna za uzasadnione, zarządzenia pokontrolne do podmiotu/-ów korzystających ze środowiska poprzez pobór wody ze studni znajdujących się działkach nr "1" oraz "2" w miejscowości W..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło