II GZ 246/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1916/09 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1916/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że w dniu [...] listopada 2009 r. skarżący – J. W. – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W piśmie datowanym na [...] listopada 2009 r., skarżący zwrócił się o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. We wniosku wskazał na niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody, gdyż w przypadku przymusowej egzekucji świadczenia na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, pozostanie bez środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając wniosek uznał, że skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Sąd wskazał, że rodzaj obowiązku tj. ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu skarżącemu kwoty orzeczonej w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...]. Oceniając wniosek skarżącego w zakresie badania przesłanki dotyczącej niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, WSA podniósł, iż skarżący nie wykazał by znajdował się w takiej sytuacji finansowej, że wykonanie ww. decyzji spowoduje dla niego znaczną szkodę. Powołana bowiem przez skarżącego argumentacja, iż w przypadku przymusowej egzekucji świadczenia pozostanie bez środków do życia, nie poparta stosownymi dowodami, jest niewystarczająca. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie i wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż ewentualna przymusowa egzekucja pozbawi skarżącego i jego małżonkę środków do życia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, aczkolwiek z innych przyczyn niż w nim wskazane. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W cytowanym przepisie mowa jest nie tylko o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ale także aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Oznacza to, że przedmiotem ochrony tymczasowej może być nie tylko zaskarżony akt lecz także inne akty wydane wcześniej z tym jednak warunkiem, że mieszczą się one "w granicach tej samej sprawy". W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, a wniosek strony o ochronę tymczasową dotyczy wstrzymania wykonania tej decyzji. Powstaje pytanie jak należy rozumieć sformułowanie odnoszące się do wszystkich postępowań "w granicach tej samej sprawy", a w szczególności czy w granicach sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, a jest nią sprawa stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania mieści się decyzja, od której odwołanie zostało uznane zaskarżonym aktem za spóźnione. Należy zauważyć, że w art. 134 p.p.s.a. ustawodawca posłużył się zwrotem "w granicach danej sprawy", a w art. 135 p.p.s.a. nakazał stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych lub podjętych "w granicach sprawy, której dotyczy skarga", z odpowiednim zastrzeżeniem. Należy zauważyć, że poprzednio obowiązująca ustawa procesowa z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.) w art. 29, którego odpowiednikiem na gruncie przepisów p.p.s.a. jest art. 135 także używa zwrotu "w granicach danej sprawy". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uznania, iż sens znaczeniowy tych sformułowań miałby różnić się od znaczenia zwrotu z art. 61 § 3 p.p.s.a. "w granicach tej samej sprawy." Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7), podjętej wprawdzie pod rządem poprzedniej ustawy procesowej ale zachowującej aktualność także obecnie, stwierdził, że zwrot "w granicach danej sprawy" użyty w art. 29 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej. Podzielając to stanowisko i przenosząc zawartą w nim argumentację na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w sytuacji gdy przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji objętej wnioskiem o ochronę tymczasową, a przedmiotem tej decyzji jest ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, to nie zachodzi między obydwoma sprawami tożsamość przedmiotowa. Decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie stanowi więc aktu wydanego w granicach sprawy objętej postanowieniem w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia od tej decyzji odwołania. Oznacza to, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w postępowaniu sądowym ze skargi na omawiane postanowienie podlegał oddaleniu jako niedopuszczalny. W świetle tego, co powiedziano wyżej należało uznać że zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.