I FZ 432/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 września 2010r., sygn. akt I SA/Ol 292/10, w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 15 lutego 2010, nr [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 26 października 2009 r., nr [...], w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 15 lutego 2010, nr [...], w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług i dokonania zabezpieczenia postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 292/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 15 lutego 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług i dokonania zabezpieczenia. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał na art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.). Nadto zauważył, że przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej, a więc w celu zabezpieczenia nieistniejącego jeszcze zobowiązania podatkowego. Według Sadu, decyzje obu instancji mają charakter aktów prawnych o charakterze procesowym, który nie nadał stronie ani uprawnień, ani nie określił obowiązków o charakterze prawno – materialnym, takich jak np. nałożenie zobowiązań pieniężnych. Konkretyzacja nałożonych na stronę obowiązków nastąpi bowiem dopiero w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej na obecnym etapie postępowania decyzji prowadziłoby w istocie do przedwczesnej wypowiedzi co do zasadności dokonanego przez organy zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego, która to może podlegać ocenie jedynie w toku rozpoznawania skargi na wydaną przez organ odwoławczy decyzję w tym przedmiocie. 2. W zażaleniu na powyższe wniesiono o jego uchylenie oraz wstrzymanie wykonania podanych we wniosków decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Żalący podkreślił, że ma utrudnioną możliwość uzyskiwania środków finansowych na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia swojej działalności. Stwierdził, że w oparciu o decyzje zostały zajęte wszystkie ruchomości i nieruchomości skarżącego. Zajęto rachunki bankowe skarżącego. Żalący odniósł się również do ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego. W jego ocenie, zebrany w toku postępowania przed organami skarbowymi materiał jednoznacznie wskazuje, że roboty budowlane wskazane na kwestionowanych fakturach zostały wykonane przez podwykonawców skarżącego. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pomimo takiej oceny Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z Sądem pierwszej instancji, że wydana w sprawie decyzja nie jest decyzją o charakterze prawno – materialnym i w związku z tym wstrzymanie takiej decyzji nie jest możliwe. Decyzja wydana w przedmiocie dokonania zabezpieczenia jest w istocie rozstrzygnięciem godzącym w uprawnienia podmiotu. Dokonanie zabezpieczenia na majątku poprzez zajęcie ruchomości czy tez nieruchomości może w istocie znacznie ograniczać jego prawa. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że możliwość wstrzymania takiego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny a tym samym badania wystąpienia przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 u.p.p.s.a. nie jest wykluczona. Wskazany przepis przewiduje, że po przekazaniu sądowi skargi Sąd, może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też niewystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. np.: postanowienia NSA z dnia 22 listopada 2004 r. FZ 474/04 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r. FZ 267/04). Dodatkowo, analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188). W tym tle zauważyć należy, że zawarty przez stronę w skardze wniosek o wstrzymanie zaskarżonych aktów nie został w żaden sposób uzasadniony w odniesieniu do przywołanych wyżej przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 u.p.p.s.a. W zażaleniu żalący w istocie opisał konsekwencje płynące z dokonanego zabezpieczenia, jednakże i tutaj trudno dostrzec jaką znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może wywołać nie wstrzymanie zaskarżonych decyzji. Dalsza argumentacja żalącego odnosząca się do merytorycznej poprawności decyzji czy też ustaleń dokonanych w postępowaniu przed organami podatkowymi nie mogła być wzięta pod uwagę. Sąd, rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 u.p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, nie dokonuje oceny zasadności skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.). Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z ww. przepisu, to dwie różne kwestie. Merytoryczne odnoszenie się Sądu do zarzutów zawartych w skardze, przy rozstrzyganiu postępowania pobocznego, stanowiłoby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Stąd też argumentacja żalącego dotycząca poprawności samej decyzji nie mogła uzasadniać przedmiotowego wniosku. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.