VII SA/Wa 676/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent m. [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009r. ([...]) na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. Nr 98 poz. 1071 z 2000r.), zw. dalej kpa, w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju m. st. W-wy (Dz.U. Nr 41 poz. 361 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592, ze zm.), po powtórnym rozpatrzeniu wniosku spółki C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., w związku z decyzją Wojewody [...] z dnia [...]08.2009r. ([...]) uchylającą decyzję Prezydenta m. [...] z dnia [...].07.2008r. ([...]) i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji - wniósł sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych dotyczących urządzenia reklamowego CB typu R2-I projektowanego na działce nr [...] ([...]) przy ulicy M. w W. Organ wskazał, że projekt dotyczy stalowej konstrukcji wsporczej dla dwustronnej, równoległej tablicy reklamowej wykonanej z powtarzalnych elementów ze sklejki wodoodpornej w ramach stalowych, o wymiarach ekranów ekspozycyjnych 6 x 3m, posadowionej na betonowej stopie fundamentowej, zagłębionej w gruncie na głębokość ok. 0,7m. Inwestycja polega zatem na budowie konstrukcji wsporczej, a nie tablicy reklamowej albo urządzenia reklamowego. Organ powołując się na orzecznictwo NSA uznał, że wskazane cechy konstrukcyjne oraz wielkość nie pozwalają zaliczyć tego obiektu ani do budynku, ani do obiektu małej architektury. Ww. obiekt jest konstrukcją przestrzenną, stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość i odpowiada cechom budowli, nie mieści się więc w katalogu art. 29 ww. ustawy. Organ powołał art. 3 pkt 3 ustawy i wskazał, że ustawodawca wśród przykładowych budowli wymienił "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe oraz fundamenty pod urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Opisana w zgłoszeniu, podstawa wykonana z gotowego elementu wraz z konstrukcją wsporczą, do której zainstalowane będą tablice reklamowe, stanowi zgodnie z ww. definicją, budowlę i jako taka nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie wskazał, że również takie roboty jak ustawienie gotowego obiektu na nieruchomości, stanowią budowę a więc wykonywanie obiektu w określonym miejscu (art. 3 pkt. 6 i 7 ww. ustawy). Czynnikiem decydującym o kwalifikacji urządzenia reklamowego do odpowiedniej kategorii obiektów budowlanych jest jego rozwiązanie projektowe, określające czy jest ono trwale związane z gruntem, czy nie. Z załączonego rysunku technicznego wynika, iż posadowienie ww. urządzenia wymaga przygotowania żelbetowego fundamentu, a następnie osadzenie go w gruncie przy częściowej jego wymianie i zagęszczeniu. Tak wykonany betonowy fundament musi stanowić stabilną podstawę dla wysokiego ok. 6,5m metalowego słupa z tablicami ekspozycyjnymi i to, ma decydujące znaczenie dla uznania, iż jest to urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem. Najistotniejsze jest, aby nośna konstrukcja wraz z fundamentem była na tyle trwała, żeby uniemożliwić jej przesunięcie w inne miejsce, czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody. Ponieważ projektowane tablice reklamowe są przymocowane do stalowego słupa, zamocowanego do betonowej podstawy, która musi stawiać czoło warunkom atmosferycznym, to musi być ona także w odpowiedni sposób powiązana trwale z gruntem, nawet przy stosunkowo niewielkim zagłębieniu. Skoro zatem ustawienie ww. nośnika nie stanowi "instalacji" tablicy reklamowej na jakiejś istniejącej już podstawie, ale polega również na wzniesieniu tej podstawy w postaci betonowego fundamentu, to nie ma do niego zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. ([...]), po rozpatrzeniu odwołania Spółki, na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 zw. z art. 104 kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną w decyzji pierwszoinstancyjnej. Skargę na ww. decyzję złożyła spółka C., wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji i zarzucając wadliwość, wynikającą z: I. mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania tj: 1. art. 138 § 1 pkt. 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas, gdy decyzja winna zostać uchylona w myśl art. 138 § 1 pkt 2 kpa; 2. art. 138 kpa poprzez niepełne rozpatrzenie przez organ II instancji wszystkich zarzutów Spółki tj. zarzutów naruszenia: art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, polegającego na wniesieniu sprzeciwu z uchybieniem trzydziestodniowego terminu; art. 29 ust. 2 pkt. 6 w zakresie uznania, że przepis powyższy należy stosować wyłącznie do robót budowlanych w postaci instalowania nośników na istniejących obiektach budowlanych; c) art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa w zakresie nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji; d) art. 107 § 1 i 3 kpa w zakresie braku uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji organu I instancji; 3. art. 80 w zw. z art. 77 § 1 i art. 7 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i wydanie decyzji na podstawie dowolnych ustaleń faktycznych, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym ustalenia, że urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, w związku z czym jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego; urządzenie reklamowe w niniejszej sprawie posadowione jest na fundamencie nieprzestawnym; roboty budowlane związane z wykonaniem przedmiotowego urządzenia reklamowego stanowią budowę, a nie instalację obiektu; 4. art. 77 § 1 kpa poprzez zastąpienie przez organ postępowania wyjaśniającego dowodem z powołanego orzecznictwa NSA, z pominięciem zbadania projektu; 5. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych wobec nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego; 6. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i art. 11 kpa, poprzez niewyjaśnienie, w jakim zakresie, powołane wyroki NSA, wydane w innych sprawach, a więc i w różnych stanach faktycznych, mają zastosowanie w niniejszej sprawie; II. naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci: 1. art. 29 ust. 2 pkt. 6 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że przepis tego: nie stosuje się do wolnostojących urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem, a zatem do budowli, podczas gdy z jego treści wyraźnie wynika, że ma on zastosowanie do wszystkich urządzeń reklamowych; przepis powyższy nie znajduje zastosowania do wolnostojących urządzeń reklamowych, niepowiązanych technicznie z żadnym obiektem budowlanym; 2. art. 3 pkt. 3 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że o trwałym związaniu z gruntem wolnostojącego urządzenia reklamowego decyduje wielkość urządzenia i obecność fundamentu (...). 3. art. 30 ust. pkt. 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt. 6 ww. ustawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że ww. roboty budowlane nie mogą być realizowane w trybie zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m. [...] z dnia [...] listopada 2009r., którą organ ten wniósł sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych dotyczących urządzenia reklamowego CB typu R2-I projektowanego na działce nr [...] przy ulicy M. w W. Podkreślić w tym miejscu należy, że powyższa decyzja zapadła po powtórnym rozpatrzeniu zgłoszenia ww. urządzenia reklamowego przez C. Sp. z o.o., w związku z uprzednim uchyleniem decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] lipca 2008r., którą organ ten wniósł sprzeciw do zgłoszenia skarżącej i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W postępowaniu dotyczącym przedmiotowego zgłoszenia wydane zostały zatem dwie decyzje o sprzeciwie, przy czym tylko pierwszą z nich wydano z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, gdyż organ odwoławczy -w uprzednio toczącym się postępowaniu - wyeliminował z obrotu prawnego, na podstawie art. 138 § 2 kpa, decyzję wnoszącą sprzeciw i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a następnie ponownie wydał decyzję o sprzeciwie do tego samego zgłoszenia. Takie działanie organów Sąd uznał za wadliwe. Wskazać bowiem trzeba, że w przepisie art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego wymieniono rodzaje budów i robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę tylko zgłoszenia. Założeniem ustawodawcy wprowadzającego instytucję zgłoszenia było skrócenie i uproszczenie procesu budowlanego. W tym też celu wprowadzono art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego zgodnie z którym inwestor może przystąpić do realizacji inwestycji, o ile właściwy organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie decyzji o sprzeciwie. Oznacza to, że jedynie brak reakcji organu, w wyżej wymienionym terminie powoduje, że inwestor może przystąpić do robót budowlanych objętych zgłoszeniem. W związku z powyższym tylko sprzeciw wniesiony z zachowaniem ww. ustawowo określonego terminu oznacza dla inwestora brak zgody na realizację zgłoszonej inwestycji. Dodać przy tym należy, że w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji o sprzeciwie - które to odwołanie rozpoczyna tryb odwoławczy regulowany przepisami kpa - organ II instancji nie może jednak pominąć ustawowych odrębności instytucji zgłoszenia, w szczególności możliwości wydania decyzji o sprzeciwie tylko w terminie zakreślonym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Złożenie odwołania od decyzji o sprzeciwie nie powoduje bowiem przedłużenia materialnoprawnego terminu do wydania decyzji o sprzeciwie w razie ponownego rozpoznania sprawy, a upływ tego terminu - w każdym przypadku - oznacza dla organu brak kompetencji do wydania decyzji o sprzeciwie (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2009r., sygn. akt. II OSK 724/08. niepubl.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że organ II instancji w uprzednio prowadzonym postępowaniu uchylił decyzję o sprzeciwie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, w sytuacji kiedy upłynął już termin 30 dniowy, wymieniony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Tym bardziej więc organ I instancji utracił kompetencję do wydania kolejnej decyzji o sprzeciwie. W dniu 18 listopada 2009r. organ I instancji wydał bowiem decyzję o sprzeciwie, która po upływie roku została uchylona (decyzja z dnia [...] sierpnia 2009r.) i przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania, po czym organ I instancji w dniu [...] listopada 2009r. wydał kolejną decyzję o sprzeciwie, którą organ odwoławczy tym razem utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyżej powołanym wyroku, że organ odwoławczy nie może, na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylić decyzji o sprzeciwie i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w sytuacji gdy upłynął już termin do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. W związku z powyższym, rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.