I OSK 1449/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-01
Skład orzekający: Anna Lech, Małgorzata Pocztarek, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy lokal mieszkalny, dla którego pomieszczenie WC (pomieszczenie pomocnicze) znajduje się poza budynkiem mieszkalnym, ale w granicach tej samej nieruchomości gruntowej, może być uznany za samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy o własności lokali?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że lokal mieszkalny, dla którego pomieszczenie WC znajduje się poza budynkiem, ale w granicach tej samej nieruchomości gruntowej, może być uznany za samodzielny lokal mieszkalny. Ustawa o własności lokali nie wymaga, aby pomieszczenia pomocnicze były zlokalizowane w obrębie budynku, a jedynie w granicach tej samej nieruchomości gruntowej. Kluczowe jest, aby korzystanie z takiego pomieszczenia nie wymagało korzystania z innych lokali.Stan faktyczny
Gmina Z. wniosła o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych, do których dołączono mapę wskazującą, że pomieszczenia WC znajdowały się poza budynkiem mieszkalnym. Starosta odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że lokale nie spełniają wymogów samodzielności z uwagi na lokalizację WC poza budynkiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając, że pomieszczenia pomocnicze mogą znajdować się poza budynkiem, o ile są na tej samej nieruchomości. NSA rozpoznał skargę kasacyjną SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Lech, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. NSA Teresa Rutkowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 142/10 w sprawie ze skargi Gminy Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi Gminy Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2010 roku (Nr [...]) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 roku Gmina Z. zwróciła się do Starosty Powiatowego w S. o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali oznaczonych numerami od [...] do [...], usytuowanych w wielorodzinnym budynku mieszkalnym położonym w K., Gmina Z. na terenie działki ewidencyjnej nr [...].
Do przedmiotowego wniosku załączono kserokopię mapy z operatu ewidencyjnego z zaznaczeniem pomieszczeń pomocniczych, wskazaniem lokalizacji ustępów dla lokali nr [...],[...] i [...], określeniem WC w łazience dla lokali [...] i [...] oraz określeniem, że klatka schodowa stanowi część wspólną budynku.
Starosta S. postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 roku, działając na podstawie art. 123 i art. 219 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) [dalej: ustawa o własności lokali] odmówił Gminie Z. wydania zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych oznaczonych numerami [...],[...] i [...] usytuowanych w ww. budynku.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji, przywołując definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego, zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, wskazał, że ww. lokale nie spełniają wymagań stawianych przez ustawę. Pomieszczenia WC dla tych lokali, będące tzw. pomieszczeniami pomocniczymi usytuowane zostały bowiem poza budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. W świetle natomiast ustawy o własności lokali jedynie pomieszczenia przynależne (m.in. piwnica, strych, komórka, garaż) mogą być położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Gmina Z. wskazała, że ustawa o własności lokali nie zawiera definicji pomieszczeń pomocniczych ani pomieszczeń przynależnych. Co więcej, z treści art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali nie można wyprowadzić wniosku, że pomieszczenia pomocnicze muszą znajdować się w lokalu. W ocenie żalącej pomieszczenia te mogą znajdować się w obrębie budynku. Umiejscowienie urządzeń sanitarnych poza lokalem (nawet poza budynkiem, ale w obrębie nieruchomości) nie pozbawia lokalu cechy samodzielności.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Starosty S. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy odnosząc się do przepisów ustawy o własności lokali oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i uch usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) podniósł, że pomieszczenia pomocnicze (w odróżnieniu od pomieszczeń przynależnych) zawsze służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Ustawa nie przewiduje zaś możliwości zlokalizowania pomieszczeń pomocniczych, służących zaspokajaniu potrzeb higieniczno-sanitarnych poza budynkiem, w którym mieści się lokal. W takim stanie faktycznym lokal nie spełnia bowiem cechy samodzielności i właściwy organ powinien odmówić wydania stosownego zaświadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Gmina Z., zarzucając organowi administracji publicznej błędną wykładnię art. 2 ust. 2-5 ustawy o własności lokali, wniosła o uchylenie wydanych w sprawie postanowień.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że wykładnia gramatyczna oraz celowościowa art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, wbrew twierdzeniom organu, poprzemawia za uznaniem, iż pomieszczenia pomocnicze nie muszą się znajdować się w lokalu, a nawet w obrębie budynku.
Co nadto istotne, jak podkreśliła skarżąca Gmina, sporne lokale znajdują się w budynku wybudowanym w latach 40. XX wieku. Należy więc dostrzec ich specyfikę i brak możliwości ewentualnej przebudowy mającej umiejscowić łazienki wewnątrz lokali.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kolegium wskazało dodatkowo, że celem ustawy o własności lokali - wbrew twierdzeniom skargi - nie jest dążenie do tego, by wszystkie lokale w budynkach wybudowanych w początkach XX wieku uznać za samodzielne. Treści przepisu nie można bowiem dostosowywać do stanu faktycznego contra legem.
Co więcej, w spornym budynku znajdują się lokale wyposażone w pomieszczenia łazienki i WC, istnieje zatem techniczna możliwość urządzenia takich pomieszczeń w lokalach o numerach [...],[...] i [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 czerwca 2010 roku uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2010 roku (Nr [...]) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji, wskazał na treść art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, definiującego pojęcie samodzielnego lokalu mieszkalnego oraz na art. 2 ust. 4, zgodnie z którym do lokalu mogą przynależeć jako jego części składowe pomieszczenia, chociażby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż (zwane pomieszczeniami przynależnymi). Zdaniem Sądu, katalog tych pomieszczeń nie ma charakteru zamkniętego. Sąd zaznaczył przy tym, że ustawa nie definiuje pojęcia – "pomieszczenie pomocnicze", pojęcia "izba", ani pojęcia "pomieszczenie przynależne". Jak dalej wskazał sąd, dokonanie podziału tych pojęć ze względów funkcjonalnych jest równie nie do zaakceptowania jak dokonanie podziału ze względu na miejsce położenia. Istotnie bowiem za samodzielny lokal mieszkalny nie można uznać lokalu, którego użytkownicy nie mają dostępu do urządzeń sanitarnych, chyba że ogólnodostępne urządzenia sanitarne znajdują się w obrębie nieruchomości wspólnej. Oznacza to, zdaniem Sądu, iż pomieszczenie WC jako przynależne nie musi się znajdować w obrębie budynku, byleby znajdowało się na tej samej nieruchomości, na której znajduje się lokal mieszkalny.
W ocenie Sądu I instancji z przedłożonych przez Gminę Z. rysunków technicznych nie dość jasno wynika, że pomieszczenie WC znajduje się w segmencie na zewnątrz budynku, położonym na tej samej nieruchomości, na której znajduje się budynek mieszkalny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż także pomieszczenia pomocnicze służące zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych nie muszą znajdować się – tak jak izby mieszkalne – w obrębie budynku. Zdaniem Sądu I instancji, gdyby taki był zamiar ustawodawcy treść art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali wyrażałaby się słowami "samodzielny lokal mieszkalny", pod pojęciem którym ustawa rozumie wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku "izbę lub zespół izb wraz z pomieszczeniem pomocniczym." "Wyrzucenie" natomiast poza ten zapis "pomieszczenia pomocniczego", zdaniem Sądu meriti, wskazuje na to, iż dla pomieszczeń pomocniczych tak jak przynależnych nie ma wymogu aby były one wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku tak jak izby.
Sąd I instancji stwierdził równocześnie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie czy pomieszczenia WC znajdują się w obrębie tej samej nieruchomości co budynek mieszkalny, czy stanowią one współwłasność czy są współużytkowane przez wszystkich mieszkańców budynku, czy też przypisane są do użytkowania użytkownikowi konkretnego lokalu mieszkalnego pomieszczenia zewnętrznego lokalu mieszkalnego.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, zarzucił wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu powołanego przepisu ustawy może być lokal wyposażony w urządzenie WC, które znajduje się nie w budynku mieszkalnym, lecz poza tym budynkiem, w granicach tej samej nieruchomości gruntowej, na której wzniesiony jest budynek mieszkalny, podczas gdy ustawa nie przewiduje, by samodzielnym lokalem mieszkalnym mógł być lokal, którego pomieszczenie pomocnicze (WC) położone jest poza budynkiem mieszkalnym;
- art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pomieszczenie WC jest pomieszczeniem przynależnym do lokalu mieszkalnego i jako takie może być położone poza budynkiem mieszkalnym, podczas gdy w istocie pomieszczenie WC jest pomieszczeniem pomocniczym, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy i powinno być położone w obrębie budynku w taki sposób, by korzystanie z niego nie wymagało korzystania ze wspólnej części budynku mieszkalnego i nieruchomości gruntowej, tak by lokal mieszkalny spełniał wymóg samodzielności, o którym mowa w art. 2 ust. 2 powołanej ustawy,
oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku, w którym Sąd I instancji nie wykazał, w jaki sposób organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania i jaki wpływ to naruszenie prawa miało na wynik sprawy administracyjnej.
Wskazując na powyższe pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego od Gminy Z. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor powtórzył w zasadzie tezy uzasadnienia zaprezentowane na etapie skargi do Sądu I instancji. W ocenie pełnomocnika Kolegium wymienione w zaskarżonych postanowieniach lokale mieszkalne nie spełniają wymogu samodzielności, bowiem ich potencjalni właściciele aby skorzystać z pomieszczenia pomocniczego WC, położonego poza budynkiem mieszkalnym, będą zmuszeni przejść przez klatkę schodową budynku oraz przez podwórze, które stanowić będą części wspólne nieruchomości, objęte współwłasnością wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych.
W ocenie kasatora niezrozumiały jest przy tym pogląd Sądu I instancji wyrażony w wyroku, że dokonanie podziału pojęć "izba", "pomieszczenie pomocnicze", "pomieszczenie przynależne" ze względów funkcjonalnych jest równie nie do zaakceptowania jak dokonanie podziału ze względu na miejsce położenia. Jak wskazał skarżący kasacyjnie, pogląd ten nie został głębiej uzasadniony, pozostaje w sprzeczności z orzecznictwem sądowym, które wskazuje, że kryterium funkcjonalności jest najbardziej istotne dla zakwalifikowania danego pomieszczenia jako pomocniczego. Zdaniem pełnomocnika Kolegium, łazienki, toalety, ustępy (WC) są pomieszczeniami pomocniczymi, jako służące zaspokajaniu potrzeb higieniczno-sanitarnych mieszkańców lokali. Pogląd Sądu I instancji natomiast, iż WC to pomieszczenie przynależne, a nie pomocnicze, również głębiej nie uzasadniony, jest nie do przyjęcia. Nie do przyjęcia jest również, zdaniem kasatora, pogląd, że pomieszczenia pomocnicze mogą się znajdować poza budynkiem mieszkalnym.
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, kasator podniósł, że Sąd I instancji uchylając orzeczenia obu instancji wskazał, że podstawę prawną wyroku stanowi także przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a., jednak z uzasadnienia wyroku nie wynika, jakie przepisy postępowania zostały naruszone przez organy obu instancji ani jaki wpływ na wynik sprawy miało to rzekome naruszenie prawa. Zdaniem pełnomocnika Kolegium, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w niniejszej sprawie całkowicie zaniechał wykazania, czy w sprawie zachodzą przesłanki uchylenia wszystkich orzeczeń organów administracji, wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c).Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom art. 141 § 4 ustawy p.p.s.a., w szczególności nie wynika z uzasadnienia wyroku, dlaczego Wojewódzki Sąd Administracyjny zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. Tylko z powołania cyt. przepisów ustawy można wywieść wniosek, że zdaniem Sądu postanowienia organów administracji były wydane z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, przy czym Sąd nie wykazał w uzasadnieniu na czym konkretnie polegało naruszenie przepisów postępowania i jaki był wpływ tego naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, mając jedynie obowiązek wzięcia pod rozwagę z urzędu nieważności postępowania. Wobec niestwierdzenia nieważności postępowania ( art. 183 § 2 p.p.s.a.), kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do oceny wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw.
Zagadnieniem, które wymaga rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie jest odniesienie się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego – art. 2 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 Nr 80, poz. 903 ze zm.) i udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu tego przepisu, może być lokal, dla którego pomieszczenie WC przypisane do tego lokalu, znajduje się poza budynkiem.
Aby lokal mógł być przedmiotem odrębnej własności musi być lokalem samodzielnym (art. 2 ust. 1 ustawy).
Atrybuty samodzielności lokali nie zostały w ustawie bliżej opisane, jednak w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że charakteryzuje się ona tym, że właściciel i inne osoby korzystające z lokalu mają do niego swobodny dostęp, a także tym, że korzystanie z lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali.
W myśl art. 2 ust. 2 zdanie 1 ustawy o własności lokali, "samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych".
Z kolei art. 2 ust. 4 ustawy stanowi, że "do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi"".
Nie budzi wątpliwości, że w ustawie nie zdefiniowano także wprost pojęć: "pomieszczenie pomocnicze", "pomieszczenie przynależne", czy "izba". Analiza przepisów posługujących się powyższymi terminami wskazuje, że podział pomieszczeń na "izby", "pomieszczenia pomocnicze" i "pomieszczenia przynależne" oparty jest na kryterium funkcjonalności.
Izbami będą więc pomieszczenia, w których ludzie przebywają (pokoje, kuchnia), a pomieszczeniami pomocniczymi te, które umożliwiają lub ułatwiają ludziom pobyt w izbach. Należą do nich np. przedpokój, łazienka i WC czy spiżarnia. Tego rodzaju pomieszczenia służą więc również zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowią integralną część lokalu i nie mogą być od niego odłączone bez jego fizycznego i funkcjonalnego zniszczenia.
W skład lokalu mogą także wchodzić pomieszczenia przynależne, o których mówi cyt wyżej art. 2 ust. 4 ustawy, które są w sensie prawnym częściami składowymi lokalu, co oznacza, że będą własnością tej samej osoby, do której należy lokal, a ich powierzchnia będzie wliczana do powierzchni lokalu, przy czym pomieszczenia te nie są przeznaczone do bezpośredniego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, lecz służą zaspokajaniu innych potrzeb tych osób, które korzystają z samodzielnego lokalu mieszkalnego. Jako przykłady takich pomieszczeń ustawa wskazuje strych, piwnicę, garaż, komórkę. Wszystkie przykładowo wymienione w art. 2 ust. 4 pomieszczenia przynależne to pomieszczenia, które nie mają charakteru mieszkalnego Ponadto, biorąc pod uwagę brzmienie przepisu nie budzi też wątpliwości, że owe pomieszczenia mogą ale nie muszą przylegać bezpośrednio do lokalu, a nawet mogą być położone poza budynkiem, w którym znajduje się dany lokal. Muszą być jednak położone w granicach tej samej nieruchomości gruntowej. ( patrz: E. Bończak-Kucharczyk " Własność lokali i wspólnota mieszkaniowa. Komentarz" wyd. Oficyna 2010 – komentarz do art. 2 , wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r. sygn. III RN 29/02 – M. Podat. 2003/5/29).
Rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wymaga rozważenia czy możliwość stwierdzenia samodzielności lokalu uzależniona jest od lokalizacji wszystkich pomieszczeń pomocniczych w obrębie jednego budynku, czy też mogą one być zlokalizowane poza budynkiem.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z treści przytoczonych przepisów ( art. 2 ust. 2 ustawy), co trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie wynika, że pomieszczenia pomocnicze należące do danego lokalu muszą być usytuowane w obrębie jednego budynku. Ustawa nie formułuje takiego warunku samodzielności lokalu, odnosząc ten warunek jedynie do wydzielonej trwałymi ścianami izby lub zespołu izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi. A zatem należy uznać, że także pomieszczenia pomocnicze, a nie tylko pomieszczenia przynależne, mogą być zlokalizowane tak w budynku jak i poza budynkiem. Warunkiem koniecznym jest jednak położenie ich w granicach jednej nieruchomości gruntowej. Należy zwrócić uwagę, że z ustawy o własności lokali nie wynika wymóg, aby samodzielnym lokalem mieszkalnym mógł być tylko lokal wyposażony we wszystkie niezbędne urządzenia. Niektóre urządzenia tj. węzeł sanitarny mogą znajdować się poza lokalem. Usytuowanie zatem pomieszczenia pomocniczego, jakim jest pomieszczenie WC, poza budynkiem, ale w granicach jednej nieruchomości gruntowej, nie pozbawia lokalu cechy samodzielności jeżeli to pomieszczenie pomocnicze nie będzie znajdować się w innym samodzielnym lokalu lub korzystanie z tego pomieszczenia nie będzie wymagać korzystania z innego samodzielnego lokalu w inny sposób. Zatem, zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, za lokal samodzielny może być także uznany lokal mieszkalny, którego pomieszczenie pomocnicze, jakim jest WC, zlokalizowane jest poza budynkiem, choć w obrębie tej samej nieruchomości gruntowej, jeżeli będzie ono pomieszczeniem dostępnym wszystkim właścicielom i mieszkańcom lokali wchodzących w skład nieruchomości wspólnej. Jeżeli z takiego urządzenia sanitarnego będą korzystać właściciele kilku lokali, urządzenie to będzie zapewne przedmiotem ich współwłasności w odpowiednich częściach.
Stanowisko takie wyraził już wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 września 2009 r. sygn. I OSK 1531/08 ( CBOIS ) .
Reasumując, za nieuzasadniony należało uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali.
Częściowo uzasadniony jest natomiast podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że pomieszczenie WC jest pomieszczeniem przynależnym do lokalu mieszkalnego i jako takie może być położone poza budynkiem mieszkalnym.
Pomieszczeń przynależnych (art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali) nie należy mylić z pomieszczeniami pomocniczymi, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy. Pomieszczenia pomocnicze stanowią nieodłączny składnik głównej części lokalu i służą zaspokajaniu tych samych co one potrzeb.
W świetle wcześniejszych rozważań nie budzi wątpliwości, że pomieszczenie WC jest pomieszczeniem pomocniczym, służącym zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a nie pomieszczeniem przynależnym, służącym zaspokajaniu "innych potrzeb" osób, korzystających z samodzielnego lokalu mieszkalnego. Ale jak już wywiedziono powyżej, nie musi być ono położone w obrębie budynku, w którym wyodrębniono lokal mieszkalny i nie ma przeszkód aby korzystanie z takiego pomieszczenia wymagało korzystania ze wspólnych części budynku i nieruchomości gruntowej.
A zatem mimo dokonania przez Sąd I instancji niewątpliwie błędnej wykładni art. 2 ust. 4 ustawy, należało ocenić, że to naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy, a zaskarżone orzeczenie uchylające postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku i postanowienie Starosty S. odmawiające wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych mimo błędnego uzasadnienia w tym zakresie ostatecznie odpowiada prawu.
Trafnie również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ocenił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie czy pomieszczenia WC znajdują się w obrębie tej samej nieruchomości co budynek mieszkalny, czy stanowią one współwłasność, czy są współużytkowane przez wszystkich mieszkańców budynku czy też są przypisane do użytkowania mieszkańcom konkretnego lokalu. W załączonych do wniosku o wydanie zaświadczenia dokumentach brak było dowodów określających, komu przysługuje prawo własności do działki i czy stanowi ona jedną nieruchomość gruntową. Dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu organ musi ustalić bowiem nie tylko, czy lokal spełnia warunki samodzielnego lokalu w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym ale także w sensie prawnym. Odrębna własność lokalu stanowi bowiem kategorię prawną, a nie konstrukcję materialno-techniczną ( patrz wyrok NSA z 22.09.2009 r. I OSK 1531/08).
Tak więc za nieuzasadniony należało również uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 174 pkt 2 p.p.s.a), choć istotnie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie wskazano literalnie naruszonych przez organ przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny , na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło