I SA/Wr 415/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Protokolant: Katarzyna Gierczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności dwóm decyzjom dotyczącym podatku od towarów i usług za luty - kwiecień 2004 r. oraz maj - listopad 2004 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności dwóm decyzjom Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] grudnia 2009 r., określającym zobowiązanie w podatku od towarów i usług luty – kwiecień 2004 r. oraz maj - listopad 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] nadał rygor natychmiastowej wykonalności dwóm decyzjom Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] grudnia 2009r., określającym zobowiązanie w podatku od towarów i usług luty – kwiecień 2004 r. oraz maj - listopad 2004 r. , na podstawie art. 239 b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej skrót O.p., W uzasadnieniu podał, że zobowiązanie podatkowe określone stronie w/w decyzjami przedawnienia się z dniem 31 grudnia 2009 r. Wobec faktu, że do upływu 5-cio letniego terminu przedawnienia pozostało mniej niż 3 miesiące, a decyzje określające zobowiązania podatkowe były decyzjami nieostatecznymi, wystąpiły przesłanki wynikające z art. 239b § 1 pkt 4 O.p., Jako przesłankę wymaganą art. 239b § 2 O.p. organ podatkowy wskazał, że strona nie dokonała zapłaty powstałych zobowiązań podatkowych, a tym samym powstała uzasadniona obawa, że przedmiotowe zobowiązania nie zostaną wykonane. Strona na powyższe postanowienie złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości w którym zarzuciła : - naruszenie art. 239b § 1 pkt 4 w związku z art. 239b § 2 O.p. poprzez przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przez stronę zobowiązania podatkowego, - naruszenie art. 217 § 2, a także art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p. poprzez wadliwe uzasadnienie prawne i faktyczne skarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podniosła, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 239 b O.p. konieczne do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a organ w żaden sposób nie uprawdopodobnił, ze zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Dalej strona podniosła, że samo wskazanie przez organ, iż okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego w decyzjach wymiarowych jest krótszy niż 3 miesiące, nie wystarcza by zastosować wobec podatnika taką dolegliwość, a organ zdaje się przy tym nie widzieć konieczności uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Podkreśliła, że nie ma podstaw do uznania, że nie wykona zobowiązania wynikającego z decyzji, gdyż nie zalega i nigdy nie zalegała z płatnościami wobec urzędu skarbowego. Obawa zaś organu, że wniesione przez stronę odwołanie od decyzji wymiarowej uniemożliwi egzekucję zobowiązania nie jest okolicznością o której mowa w art. 239 b § 2. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając argumentację organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2009r., określające stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do listopada 2004r., zostały doręczone w dniu 23 grudnia 2009 r. Przedawnienie dla zobowiązań podatkowych określonych tymi decyzjami, zgodnie z art. 70 § 1 O.p., upływało z dniem 31 grudnia 2009r., gdyż zobowiązania powstały w 2004 r. i były w tym roku wymagalne. Ponieważ okres upływu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych był krótszy niż 3 miesiące, a w/w decyzje organu pierwszej instancji były nieostateczne, stanowiło to jedną z przesłanek uzasadniających nadanie tym decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności. Wskazując na powyższe oraz uwzględniając okoliczności nieregulowania przez stronę należnych zobowiązań w zakresie podatku od towarów i usług z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, które to zobowiązania powstały w 2004r. i winny być regulowane na bieżąco (tj. w okresie wykonywania przez stronę czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług) - oraz wystąpienie krótkiego okresu, w którym nastąpiłoby przedawnienie zobowiązań podatkowych określonych przedmiotowymi decyzjami, należy stwierdzić, że zostały wyczerpane przesłanki uprawdopodobniające okoliczność, iż zobowiązania wynikające z decyzji nieostatecznych mogą zostać niewykonane. Ponadto nie bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia jest także fakt, że miesięczny dochód strony wynosi 3.000 zł - 4.000 zł (wpływ gotówki na rachunek bankowy strony) dane z protokołu o stanie majątkowym strony - sporządzonego w dniu 14 grudnia 2009r. i przesłanego do tut. organu w związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym w zakresie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2004r., gdy tymczasem łączne zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lata 2004-2005, określone decyzjami wymiarowymi Naczelnika Urzędu Skarbowego wynosi 95.853 zł, od której należne są także odsetki od powstałych zaległości podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o: - stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej skrót p.p.s.a w związku z art. 247 § 1 pkt 6 O.p., oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego lub - uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzucając: - naruszenie art. 154 § 4 pkt 1 oraz § 7 w związku z art. 26 § 1 i 6 oraz art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędną wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy, - naruszenie art. 70 § 1 w związku z art. 122 i art. 187 § 1 O.p., poprzez nieuwzględnienie okoliczności przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącego za 2004r., a w związku z powyższym: - wydanie zaskarżonego postanowienia w warunkach opisanych w art. 247 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, a więc powodujących jego nieważność w świetle obowiązującego prawa. Ponadto, z ostrożności procesowej, strona zarzuca: - naruszenie art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 239b § 2, w sposób istotny poprzez przyjęcie, iż w zaistniałym stanie faktycznym zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przez skarżącego zobowiązania podatkowego, - naruszenie art. 217 § 2, a także art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p., poprzez wadliwe uzasadnienie prawne i faktyczne skarżonego postanowienia. W uzasadnieniu przytoczyła argumentację podniesioną w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej skrót p.p.s.a podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż stoi ono na straży podmiotowych praw podatnika, zapewniając stronie w procesie stosowania prawa podatkowego pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw. Zasadność tych zarzutów należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko bowiem w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c") - sąd uwzględnia skargę. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie spór pomiędzy stronami sprowadza się do zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności dwóm decyzjom Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] grudnia 2009r., określającym zobowiązanie w podatku od towarów i usług luty – kwiecień 2004r. oraz maj - listopad 2004r. Przesłanki uzasadniające nałożenie rygoru natychmiastowej wykonalności zostały określone w art. 239 b § 1 i § 2 O.p. Dzielą się one na dwie kategorie: związane z sytuacją majątkową podatnika oraz z upływem terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 239 b § 1 O.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności gdy: 1. organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3. strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Rygor natychmiastowej wykonalności zostanie nadany, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239 b § 2 O.p.). Zdaniem Sądu musi wystąpić przynajmniej jedna z czterech przesłanek wymienionych w art. 239 b § 1 O.p. Przy czym, w przypadku przesłanek wymienionych w art. 239 b § 1 O.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić ich wystąpienie przez udowodnienie, natomiast w przypadku przesłanki określonej w art. 239 b § 2 wystarczy uprawdopodobnienie. Przez uprawdopodobnienie należy rozumieć takie działanie, które ma na celu sprawienie, że coś stanie się prawdopodobne, czyli że przypuszczalnie nastąpi. Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienia łącznie dwóch przesłanek. W ocenie Sądu zostały spełnione przesłanki konieczne do nadania decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności, w szczególności organ uprawdopodobnił, że zobowiązania wynikające z decyzji nie zostaną wykonane. Samo wskazanie, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego w decyzji jest krótszy niż 3 miesiące, nie jest wystarczające by zastosować wobec podatnika taką dolegliwość. Organ podatkowy wykazał wystąpienie przesłanki określonej w art. 239 b § 2 O.p. tj. uprawdopodobnienie niewykonania decyzji. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2009r., określające stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do listopada 2004r., zostały doręczone w dniu 23 grudnia 2009r. Przedawnienie dla zobowiązań podatkowych określonych w/w. decyzjami, zgodnie z art. 70 § 1 O.p., upływało z dniem 31 grudnia 2009r., gdyż zobowiązania powstały w 2004r. i były w tym roku wymagalne. Ponieważ okres upływu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych był krótszy niż 3 miesiące, a w/w decyzje organu pierwszej instancji były nieostateczne, stanowiło to jedną z przesłanek uzasadniających nadanie przedmiotowym decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności. Przechodząc dalej do oceny zaistnienia w sprawie przesłanki określonej w art. 239b § 2 O.p., tj. że organ podatkowy uprawdopodobni, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, także należało uznać, bowiem kwota należności zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wynosząca 95.853 zł, od której należne są także odsetki od powstałych zaległości podatkowych przy wykazanych przez organy podatkowe niskich dochodach strony miesięczny dochód wynosi 3.000 zł - 4.000 zł (wpływ gotówki na rachunek bankowy strony) dane z protokołu o stanie majątkowym strony - sporządzonego w dniu 14 grudnia 2009r. uzasadniała obawę, że skarżąca nie wykona zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2004r. dobrowolnie ani też w drodze przymusowej egzekucji. Wskazując na powyższe oraz uwzględniając okoliczności nieregulowania przez stronę należnych zobowiązań w zakresie podatku od towarów i usług z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, które to zobowiązania powstały w 2004r. i winny być regulowane na bieżąco (tj. w okresie wykonywania przez stronę czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług) - oraz wystąpienie krótkiego okresu, w którym nastąpiłoby przedawnienie zobowiązań podatkowych określonych przedmiotowymi decyzjami, należy stwierdzić, że zostały wyczerpane przesłanki uprawdopodobniające okoliczność, iż zobowiązania wynikające z decyzji nieostatecznych mogą zostać niewykonane. Zatem, uwzględniając powyższe okoliczności oraz mając na uwadze fakt, iż organ podatkowy nie może realizować nieostatecznych decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego, zasadnym stało się wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia w zakresie nadania klauzuli natychmiastowej wykonalności decyzjom określającym zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od lutego do listopada 2004r., która w konsekwencji (po spełnieniu innych warunków) pozwoliłaby skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia. Krótki okres czasu od dnia wydania decyzji przez organ l instancji (druga połowa grudnia 2009r.) do dnia upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego, stanowi okoliczność wskazującą na to, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Mało prawdopodobnym było, aby strona z własnej woli, uregulowała zobowiązanie wynikające z decyzji w kwocie 95.853 zł, skoro do decyzji wymiarowych wniesiono odwołania, które nie zostały rozpoznane na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru. Nie ma więc podstaw do przyjęcia naruszenia art. 217 § 2 O.p. z powodu braku w decyzji uzasadnienia faktycznego. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że dokonana ocena stanu faktycznego sprawy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 122 i art. 187 O.p. Została ona w sposób spójny, logiczny i zgodny z wiedzą z zakresu działalności gospodarczej wywiedziona w uzasadnieniu postanowienia organów obu instancji. Dokonana ocena mieści się również w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy mają prawo w oparciu o treść art. 191 O.p. Nieuzasadniony jest zarzut strony, naruszenia art. 210 § 4 O.p., albowiem zaskarżone postanowienie zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.