I SA/Sz 572/08
WyrokWSA w Szczecinie2009-03-19
Skład orzekający: Marian Jaździński, Zofia Przegalińska, Kazimiera Sobocińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminowi do złożenia deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych przez rolnika skutkuje utratą prawa do płatności do upraw roślin energetycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchybienie terminowi do złożenia deklaracji o ilości roślin energetycznych zebranych i dostarczonych do pierwszej jednostki przetwórczej lub podmiotu skupującego nie jest terminem prawa materialnego ani czynnością procesową, a zatem nie rodzi skutku utraty prawa do płatności. Organ błędnie zinterpretował przepisy, pozbawiając stronę stosownych płatności.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, w tym płatności do upraw roślin energetycznych. Złożył deklarację o ilości zebranych roślin energetycznych po terminie. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożył sankcję, wskazując na uchybienie terminowi. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzje do sądu administracyjnego, kwestionując odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu z siedzibą w Ł. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego A. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 15 maja 2007 roku wpłynął do Biura Powiatu Ł. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek Pana A.S. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. We wniosku producent rolny zadeklarował 5 działek rolnych o łącznej powierzchni 89,11 ha. Do jednolitej płatności obszarowej zadeklarowane zostało 89,11 ha (działki rolne A, B, C, D, E), do uzupełniającej płatności obszarowej 81,15 ha (działki rolne C, D, E), do płatności energetycznej 47,11 ha (działka rolna D).
W dniu 3 października 2007 wpłynęła do Biura Powiatowego, złożona przez A.S., deklaracja o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonej pierwszej jednostki przetwórczej.
Decyzją I instancji z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1, 2 i 3, art. 19 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.,
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) oraz
art. 51 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) oraz art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141
z 30.04.2004 .ze zm.),
art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i lVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A.S. z dnia 15 maja 2007 r. o przyznanie płatności do gruntów rolnych,
o przyznanie płatności cukrowej i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
w Ł. przyznał A.S. płatności do gruntów rolnych za 2007 rok
w wysokości [...], w tym:
1) jednolitą płatność obszarową w wysokości [...],
2) uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych
w wysokości [...] oraz odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożył sankcję w wysokości [...].
Uzasadniając odmowę przyznania płatności do upraw roślin energetycznych, organ
I instancji wskazał na różnicę między zadeklarowaną powierzchnią działek rolnych we wniosku na 2007 rok (47,11 ha), a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej (0,00 ha). Organ ten wskazał przy tym, że producent uchybił terminowi złożenia deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych. W/w termin upłynął 15 sierpnia 2007 r., a wymaganą deklarację złożono dopiero 3 października 2007 r. Organ I instancji wskazał dalej, że odmowa przyznania płatności do upraw roślin energetycznych wynika z niespełnienia warunku minimalnej powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności do upraw roślin energetycznych; wniosek został rozpatrzony przy uwzględnieniu powierzchni 0,00 ha, natomiast z przepisu art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r. str. 1 ze zm.) wynika wprost, iż płatność do upraw roślin energetycznych jest przyznawana wyłącznie
w przypadku, gdy powierzchnia upraw roślin energetycznych wynosi co najmniej 0,3 ha.
Organ podatkowy dodał w uzasadnieniu decyzji, że pismem z dnia 13 sierpnia 2007 r. (wraz załącznikami) producent został poinformowany o obowiązujących aktach prawnych, które mogły być pomocne w wywiązaniu się ze zobowiązań.
A.S. odwołując się od w/w decyzji w zakresie dotyczącym odmowy przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożenia sankcji w wysokości [...], podniósł, że w dniu składania deklaracji nie posiadał informacji na temat skutków złożenia deklaracji po terminie. Informacji takich nie przekazano mu w momencie składania deklaracji w biurze ARiMR w Ł., danych takich nie było też w piśmie organu
z 13 sierpnia 2007 r.
Odwołujący się wskazał dodatkowo na niezwykle trudny okres żniwny, co przyczyniło się, jego zdaniem, do "przeoczenia" terminu złożenia deklaracji.
Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t j.. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 7 ust. 2, art. 19 ust 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2007 r. nr 35, poz. 217 ze zm.) w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 roku o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 44 poz. 262), art. 138 ust, 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r. ze zm.), § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 roku w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności dotyczących płatności do upraw roślin energetycznych, Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na przepis art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, regulujący warunki przyznania płatności obszarowej do upraw roślin energetycznych, w tym w szczególności na wskazaną tamże konieczność spełnienia warunków przewidzianych w przepisach 8 Rozdziału rozporządzenia Komisji (WE)
nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. i przywołał następnie art. 32 w/w rozporządzenia, z którego wynika, że jednym z warunków wypłacenia pomocy jest złożenie deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych (art. 31 ust. 1).
Następnie, odwołując się do treści § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 roku w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności dotyczących płatności do upraw roślin energetycznych, organ odwoławczy wskazał, że mocą tego przepisu wyznaczono termin na złożenie deklaracji o ilości roślin energetycznych zebranych, który w przypadku zbioru w okresie od 15 marca do 15 sierpnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (w tym terminie dokonał zbiorów Producent) wyznaczony został do 15 września roku, w którym został złożony wniosek.
Złożenie wymaganej deklaracji po upływie wskazanego wyżej terminu (deklarację złożono 3 października 2007 r. - błędnie podano w uzasadnieniu decyzji rok 2008), skutkowało przyjęciem przez organ, że powierzchnia gruntów stwierdzona w wyniku przeprowadzonego postępowania to 0,00 ha. Organ odwoławczy powołując się na przepis art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej
w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia rolników, wskazał, że jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym
a zatwierdzonym. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia (WE)
nr 1782/2003, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych
w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy.
Stwierdzono dalej w uzasadnieniu, że różnica między powierzchnią deklarowaną do płatności do upraw roślin energetycznych a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100 %
i dlatego odmówiono przyznania płatności do upraw energetycznych. W dalszej części uzasadnienia wyjaśniono sposób wyliczenia sankcji.
Nadto wskazano, w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej, że zostały one przyznane w pełnej wysokości zgodnie
z deklaracją.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zaskarżając
w całości decyzję organu II instancji, A.S., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części odmawiającej przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nakładającej sankcję w wysokości [...] oraz złożył wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.
Zdaniem strony skarżącej zaskarżona decyzja w całości, a decyzja organu I instancji w opisanej części nie odpowiadają prawu.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podkreślił, że okolicznością niesporną jest złożenie przez A.S. prawidłowej deklaracji 47,11 ha gruntów do tzw. płatności energetycznej za rok 2007, zgodnie z przepisami ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) i zgodnie z wytycznymi określonymi w przepisach rozporządzenia Komisji (WE)
nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. oraz, że niesporny jest fakt dostarczenia zadeklarowanych ilości roślin energetycznej jednostce przetwórczej.
Jak wynika z obszernego uzasadnienia skargi, skarżący zasadniczo podniósł zarzuty dotyczące trzech kwestii:
1) utrzymania przez organ odwoławczy w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która
z uwagi na swoje "braki" i naruszenie przepisów postępowania, powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego;
2) "kontroli administracyjnej" przeprowadzonej przez organy obu instancji, która nie odpowiadała celom wynikającym z przepisu art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003; skarżący podniósł przy tym, że przepisy rozporządzeń o numerach 1782/2003,1973/2004 oraz 796/2004 nie nakładają na rolników obowiązku składania dodatkowych deklaracji ilościowych;
3) naruszenia przez organy obu instancji zasady proporcjonalności, poprzez przyjęcie deklaracji złożonej przez producenta w dniu 3 października 2007 r. jako deklaracji zerowej, do czego - w świetle przepisów prawa wspólnotowego - nie były one ani uprawnione ani zobowiązane.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy
o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej,
o których mowa w art. 1, tj. ustawie z dnia 26 stycznia 2007r.
o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666), wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz
o opłacie skarbowej weszła w życie z dniem 15 marca 2008r. (art. 13).
W niniejszej sprawie w związku z powyższym do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, należy stosować ustawę z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666) oraz wydane na podstawie art. 17 ust. 4 pkt 3 ustawy - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 23 lipca 2007r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. Nr 139, poz. 979), które weszło w życie z dniem 2 sierpnia 2007r. (§ 10), czyli już po złożeniu wniosku pomocowego przez producenta ( tj. 15 maja 2007r.).
Zaznaczyć należy, iż organ I instancji orzekał w dniu 11 kwietnia 2008r., zaś organ
II instancji w dniu 12 sierpnia 2008r.
Stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, w brzmieniu na dzień 14 marca 2008r., rolnikowi, który spełnia warunki określone w rozdziale 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, przysługuje płatność do upraw roślin energetycznych, z tym że:
1) umowa, o której mowa w art. 26 rozporządzenia nr 1973/2004, powinna być zawarta z podmiotem skupującym albo pierwszą jednostką przetwórczą, które zostały zatwierdzone w rozumieniu tego rozporządzenia;
2) płatność przysługuje również w przypadkach, o których mowa w art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004;
3) ilość roślin energetycznych, którą wnioskodawca:
a) dostarczył do zatwierdzonych podmiotów, o których mowa w pkt 1, lub
b) wykorzystał lub przetworzył na cele energetyczne w gospodarstwie
- jest równa co najmniej plonowi reprezentatywnemu.
Stosownie do art. 17 ust. 4 pkt 3 w/w ustawy, Minister właściwy do spraw rolnictwa oraz minister właściwy do spraw rynków rolnych określą, w drodze rozporządzenia terminy dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, w tym składania dokumentów i przedstawiania informacji, w zakresie określonym dla państwa członkowskiego w rozporządzeniu nr 1973/2004, mając na względzie terminy wypłaty płatności do upraw roślin energetycznych oraz uwzględniając umożliwienie przeprowadzenia kontroli danych zawartych we wnioskach o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych oraz kontroli przetwarzania roślin energetycznych.
W dniu 23 lipca 2007r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem określił terminy dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności.
W § 2 pkt 3 w/w rozporządzenia wprowadzono regulację, zgodnie z którą deklarację o ilości roślin energetycznych zebranych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia roku,
w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej, składa się m.in.
w terminie:
b) do dnia 15 września roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej - w przypadku roślin energetycznych dostarczonych do podmiotu skupującego lub pierwszej jednostki przetwórczej w okresie od dnia 15 marca do dnia 15 sierpnia tego roku,
Rozporządzenie Komisji (WE)nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003
w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania odłogowanych gruntów do produkcji surowców ( Dz.U.UE.L.04.345.1), w art.1 ust. 1 lit. e określa, iż szczegółowe zasady realizacji planów pomocy zapewnionych
w tytule IV rozdziale 5 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dotyczą pomocy na rośliny energetyczne. Rozdział 8 rozporządzania Komisji (WE) nr 1973/2004 dotyczy dopłat do roślin energetycznych, gdzie w sekcji 3, artykuł 25 stanowi, że produkcja surowców, przeznaczonych do wykorzystywania w produkcji produktów energetycznych (art. 24) jest przedmiotem umowy, zgodnie z art. 90 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (tj. określającymi warunki kwalifikacji powierzchni do przyznania pomocy), której kopię zawartej z odbiorcami lub pierwszymi przetwórcami (lub oświadczenie) na poparcie pojedynczego wniosku do dnia określonego w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 (tj. 15 maja danego roku), wnioskodawca przedstawia właściwym organom. Umowa taka musi zawierać :
a/ nazwiska i adres strony umowy;
b/ okres obowiązywania umowy;
c/ gatunki wszystkich przedmiotowych surowców i areał obsadzony każdym gatunkiem;
d/ wszystkie warunki mające zastosowanie do dostaw przewidzianych ilości surowców;
e/ zobowiązanie rolnika do przestrzegania swoich obowiązków zgodnie z art. 27 ust.1;
f/ zobowiązanie odbiorców lub pierwszych przetwórców do wykorzystania surowców zgodnie z niniejszym rozdziałem.
Zgodnie z art. 26 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, państwa członkowskie co roku i w odpowiednim czasie ustanawiają przy zastosowaniu odpowiednich procedur plony reprezentatywne, które muszą być osiągnięte dla każdego gatunku surowców i informują o nich zainteresowanych wnioskodawców.
Na mocy art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, wnioskodawcy dostarczają odbiorcy lub pierwszemu przetwórcy:
a) surowiec w ilości co najmniej równej plonom reprezentatywnym;
b) całkowitą ilość surowca pochodzącego z upraw, w stosunku do których państwa członkowskie podjęły decyzję o zastosowaniu możliwości przewidzianej w art. 26 ust. 2.
Państwa członkowskie ustanawiają odpowiednie środki kontroli w celu zapewnienia przestrzegania obowiązku dostarczania całkowitej ilości surowca przewidzianego w ust. 1 lit.b).
Wnioskodawcy lub odbiorcy lub pierwsi przetwórcy deklarują właściwym organom dostawę surowców, przedkładając pisemne oświadczenie podpisane przez odbiorcę lub pierwszego przetwórcę oraz przez wnioskodawcę. Oświadczenie zawiera co najmniej następujące informacje:
a) datę dostawy;
b) wielkości dostaw każdego z gatunków ( art. 27 ust.2).
Art. 28 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1973/2004 reguluje sposób postępowania rolnika w sytuacji wystąpienia okoliczności wyjątkowych lub zdarzenia siły wyższej, gdy nie jest on w stanie dostarczyć wszystkich lub części surowców określonych w umowie kontraktacyjnej.
Stosownie do art. 29 ust.1 tego rozporządzenia, bez uszczerbku dla sankcji przewidzianych w art. 51 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 (tj. w sytuacji zmniejszenia płatności i wykluczenia od płatności w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej przez rolnika) i art. 30 niniejszego rozporządzenia (tj. sankcje w przypadku fałszywej deklaracji dostaw), wypłacenie kwoty pomocy dokonywane jest po spełnieniu następujących warunków:
a) właściwemu organowi przedłożono kopię umowy zgodnie z art. 25;
b) złożone zostało zabezpieczenie przewidziane w art. 31, z wyjątkiem sytuacji,
w której stosuje się art. 37;
c) oświadczenie przewidziane w art. 27 ust. 2 zostało przedłożone właściwemu organowi;
d) właściwy organ sprawdził, że w odniesieniu do każdego wniosku spełniono warunki ustalone w art. 25 i 27,
W związku z tym, w przypadku dotrzymania przez rolnika warunków wynikających,
z tegoż przepisu i nie naruszeniu przez niego art. 51 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 oraz art. 30 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1973/2004, spełnia on przesłanki do przyznania mu pomocy do roślin energetycznych.
Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący naruszył powyższe przepisy. Skarżący dołączył do wniosku pomocowego umowy kontraktacyjne rzepaku ozimego i żyta oraz złożył deklarację o ilości zebranych i dostarczonych roślin do zatwierdzonego podmiotu skupującego.
Sąd uznał, że żaden z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, czy to ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, czy też rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007r. nie przewidują utraty prawa do płatności do upraw roślin energetycznych z powodu uchybienia terminowi do złożenia deklaracji w terminie określonym rozporządzeniem krajowym. Powyższy wniosek jest uzasadniony również tym, że terminy do złożenia stosownych deklaracji przez rolnika (wnioskodawcę), stosownie do delegacji zostały, jak wynika to z delegacji ustawowej
(a mającej potwierdzenie w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1973/2004), ustalone dla przeprowadzenia kontroli danych zawartych w tych wnioskach i kontroli ich przetwarzania.
Zdaniem Sądu istotną dla prowadzonych rozważań jest kwestia znaczenia, jakie
w realizacji omawianego prawa ma deklaracja o ilości roślin energetycznych zebranych
i dostarczonych do pierwszej jednostki przetwórczej, czy podmiotu skupującego.
Zgodnie z § 2 w/w rozporządzenia Ministra, rolnicy obowiązani są składać
w organie deklaracje o ilości roślin energetycznych zebranych w okresie od dnia
1 stycznia do dnia 31 grudnia roku w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności energetycznej (...) w określonych terminach w zależności od daty dostarczenia do podmiotu skupiającego lub jednostki przetwórczej (co odpowiada treści art. 27 rozporządzenia Komisji nr 1973/2004).
Deklaracja zatem, to nic innego jak zestawienie ilości zebranych i dostarczonych roślin.
Nawet jeśli przyjąć, że złożenie deklaracji jest warunkiem materialnoprawnym uzyskania płatności, która nigdy nie następuje z urzędu, to z jej istoty wynika, że nie może ona podlegać innemu reżimowi prawnemu niż stan faktyczny, który opisuje.
Innymi słowy - deklaracja stanowi opis zdarzeń, które zaistniały w określonym przedziale czasowym, ocenianym z punktu widzenia przepisów w sprawie płatności w tym przedziale czasowym obowiązujących, a który w efekcie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku wypłaty płatności lub zrealizowania przez wnioskodawcę swego uprawnienia do uzyskania od organu płatności. Zarówno istnienie tego obowiązku, jak i powstanie uprawnienia ocenia się w oparciu o stan prawny istniejący w przedziale czasowym, z którym są związane.
Wskazać należy, że ocena z jakim terminem mamy do czynienia nie zawsze jest łatwa. Dokonując jej należy brać pod uwagę nie tylko sformułowanie właściwego przepisu, jego umieszczenie (w ustawie normującej prawo materialne, czy w ustawie procesowej), ile skutek jaki wiąże się z upływem terminu. Jeżeli polega on na wygaśnięciu prawa podmiotowego lub niemożności jego realizacji, termin ma charakter prawnomaterialny, jeżeli natomiast zakreśla granice czasowe dla dokonania określonej czynności
w postępowaniu - jest terminem prawa procesowego.
Przy czym pod pojęciem "termin procesowy" należy rozumieć tak termin do dokonania czynności procesowej (np. wniesienie odwołania) jak i termin określający datę dokonania czynności (np. termin rozprawy, termin wydania decyzji), przywrócenie terminu zaś dotyczy terminu procesowego, ale co istotne, do dokonania czynności procesowej, uchybienie zaś terminowi do dokonania tej czynności procesowej rodzi dla strony negatywne skutki procesowe.
Uznając w tych warunkach, że uchybienie terminowi do złożenia deklaracji
o ilości roślin energetycznych zebranych i dostarczonych do pierwszej jednostki przetwórczej czy podmiotu skupującego, nie rodzi skutku utraty prawa do płatności (nie jest terminem prawa materialnego) i nie jest czynnością procesową (uchybienie nie rodzi skutków procesowych), stwierdzić należy, że organ dokonując nieprawidłowej interpretacji naruszył
§ 2 ust. 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r.
w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem przepis ten nie może stanowić podstawy do pozbawienia strony stosownych płatności.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni dokonaną interpretację powołanego § 2 ust. 3 b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
23 lipca 2007 r.
Wobec powyższego, uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., orzec jak w sentencji.
O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło