II SA/Kr 469/10

WyrokWSA w Krakowie2010-06-14

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Wojciech Jakimowicz, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste stała się bezprzedmiotowa, a jej stwierdzenie wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub strony, gdy adresat decyzji (spółdzielnia) uległ podziałowi, a część nieruchomości jest w posiadaniu osób trzecich, które wybudowały na niej obiekty?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy niezasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, opierając się na wątpliwościach co do następstwa prawnego spółdzielni. Kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy decyzja o oddaniu w użytkowanie wieczyste stała się bezprzedmiotowa, a nie jedynie kwestia następstwa prawnego między spółdzielniami. Organ odwoławczy nie wykazał, dlaczego uzupełnienie materiału dowodowego nie mogło nastąpić na etapie postępowania odwoławczego, co naruszyło art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 1982 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste kompleksu działek. Wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji złożył J.S., twierdząc, że spółdzielnia nie objęła działek w posiadanie, a on sam je użytkował i wybudował na nich pawilon handlowy. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia, a organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na wątpliwości co do następstwa prawnego spółdzielni.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 stycznia 2010 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: WSA Wojciech Jakimowicz WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27 stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 469/10 UZASADNIENIE Decyzją Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...] listopada 1982 r.[...] oddano Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w użytkowanie wieczyste kompleks działek położonych w obrębach [...] i [...] jednostka ewidencyjna K. –P. o łącznej powierzchni 101449 m² celem wybudowania spółdzielczych budynków mieszkalnych. Wnioskiem z dnia 12 września 2007 r. J.S. wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia w/w decyzji. Podał, że w/w decyzja stała się bezprzedmiotowa z uwagi na to, że od dnia 24 listopada 1982 r. Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa jak i jej następca prawny Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie objęła w posiadanie działek o nr 1 i 2 (których decyzja dotyczy). Wnioskodawca wskazał również, że od 1987 r. jest posiadaczem w/w działek i na podstawie pozwolenia na budowę wybudował na nich pawilon handlowy, który użytkuje nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. Ponadto co do działek nr 1 i 2 podpisał z Gminą Miejską K. umowę dzierżawy. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. ([...]) Prezydent Miasta K. na podstawie art. 104§1, art. 107§1 i 3, art. 162 §1 pkt 1 kpa orzekł o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. z dnia [...] listopada 1982 r. ([...]) o oddaniu w użytkowanie wieczyste Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w K. , będącej poprzednikiem prawnym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w K. , nieruchomości państwowych położonych w K. b. Gm. Kat. K. obręb [...] i [...] jednostka ewidencyjna K.-P. Organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie oraz przekształcenia poszczególnych działek objętych w/w decyzją a nadto podał co następuje: Działka nr 1 o pow. 177 m² powstała w wyniku przekształcenia działki nr 3 , stanowi własność Gminy K. i objęta jest Kw [...], zaś działka 2 o pow. 95 m² powstała w wyniku przekształcenia działki 4, objęta jest Kw Nr [...] i również stanowi własność Gminy K. . Działka nr 1 w części stanowi teren zielony, w części zabudowana jest budynkiem gospodarczym wraz z asfaltowym wjazdem i podmurówką. Z kolei działka nr 2 w części zabudowana jest pawilonem handlowym wybudowanym przez J.S. , w pozostałej zaś części stanowi chodnik z płyt chodnikowych, zieleń oraz media (podobnie działka 1 ). Na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego z dnia [...] sierpnia 1987 r. w sprawie pozwolenia na budowę segmentu w pawilonie handlowym – branży gastronomicznej, uzupełnionej aneksem z dnia 12 listopada 1988 r. J.S. wzniósł na w/w terenie obiekt handlowy, a w dniu 22 grudnia 1989 r. uzyskał pozwolenie na użytkowanie pawilonu nr [...] w zespole handlowym branży ogólnospożywczej. Umową z dnia 15 września 1987 r. Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa wydzierżawiła J.S. w/w teren, a w dniu 2 stycznia 1992 r. zawarto kolejną umowę dzierżawy na 15 lat. Część nieruchomości stanowiących przedmiot decyzji z dnia [...] listopada 1984 r. aktualnie znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", część stanowi własność innych podmiotów, zaś część stanowi własność Gminy Miejskiej K. i nie jest obciążona prawami rzeczowymi ograniczonymi. Do tych ostatnich należą działki nr 1 i 2 , w stosunku do których Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" jako następca prawny Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej posiada interes prawny. Przemawia za tym okoliczność wystąpienia przeciwko Gminie K. z roszczeniem o ustanowienie użytkowania wieczystego. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" powstała w wyniku podziału Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej dokonanej uchwałą Nr [...] Zebrania Przedstawicieli Członków Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 1 grudnia 1990 r. Zgodnie z art. 162 §1 pkt 1 kpa można stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. "Bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego, nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, z powodu ustania bytu podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, a także powodu zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji lub zmiany w stanie prawnym w przypadku, gdy powoduje ona taki sutek". W przedmiotowej sprawie istnieją jednak strony stosunku prawnego ukształtowanego decyzją z 1982 r. (Gmina Miejska K. jako następca Skarbu Państwa oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" jako następca prawny Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. ). W stosunku do przedmiotowej nieruchomości (działek nr 1 i 2 ) nie zachodzi niemożność wykonania decyzji z powodu zmiany stanu faktycznego. W przedmiotowej sprawie nie istnieje też obowiązek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, który wynikałby z przepisów szczególnych jak i nie przemawia za tym interes społeczny. Przeciwko takiemu rozwiązaniu stoi interes strony - Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" –zamanifestowany staraniami o oddanie tego terenu w użytkowanie wieczyste. Ponadto interes podmiotu składającego wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji jako wątpliwy nie jest równoważny interesowi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Wnioskodawca postępowania posiada jednak interes prawny. Na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje mu bowiem roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków, innych urządzeń i lokali. Z kolei Spółdzielnia mieszkaniowa "[...]" z przedmiotowej decyzji wywodzi roszczenie o zobowiązanie Gminy K. do zawarcia z nią umowy użytkowania wieczystego. Tak więc zarówno J.S. jak i Spółdzielnia posiadają status strony postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą jednak przesłanki wymienione w art. 162§1 pkt 1 kpa dające możliwość uprawniające organ administracji do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Od decyzji organu I instancji odwołania złożyli J.S. oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". Odwołujący się zarzucili rozstrzygnięciu naruszenie art. 28, 77 i 107 kpa. J.S. zarzucił ponadto naruszenie art. 10, 11, 80 oraz 162 kpa. Zakwestionował stanowisko, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" jest następcą prawnym Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. w zakresie ewentualnych roszczeń wynikających z decyzji z dnia [...] listopada 1982 r., w szczególności w odniesieniu do działek nr 1 i 2 . Podniósł, iż z samego faktu, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. wydzieliła się ze Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. nie można wywodzić, że stała się ona następcą prawnym Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w zakresie praw wynikających z decyzji administracyjnych. Wskazał, że na bezprzedmiotowość decyzji z dnia [...] listopada 1982 r. wskazują dwie sytuacje: po pierwsze prawa, które zostały przyznane Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej decyzją z 1982 r. nie zostały zrealizowane i zrealizowane być nie mogą, ponieważ adresat mógł je zrealizować jedynie do 28 lutego 1983 r. (pkt 6 decyzji), po drugie ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach utraciła moc z dniem 1 sierpnia 1985 r., ,"została tym samym zniesiona instytucja prawna, która w przeciwieństwie do dzisiaj istniejącego trybu ustanawiania użytkowania wieczystego, zniosła obowiązek wydania decyzji administracyjnej jeszcze przed sporządzeniem aktu notarialnego ustanawiającego użytkowanie wieczyste". Z kolei Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w K. , nie kwestionując samego rozstrzygnięcia, wskazała na naruszenie również art. 207 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż położenie pawilonu wzniesionego przez J.S. i okoliczności jego wzniesienia wykluczają możliwość zastosowania tego przepisu. Art. 207 ust. 1 w/w ustawy odnosi się do całego budynku, podczas gdy żądanie J.S. dotyczy ustanowienia na jego rzecz wieczystego użytkowania działek nr 1 i 2 na których posadowione są jedynie części pawilonu oraz przeniesienia własności tych części. J.S. nie wykazał nadto, że pawilon w obecnym kształcie został wzniesiony przed dniem 5 grudnia 1990 r. na podstawie pozwolenia na budowę. Niezależnie od powyższego, Spółdzielnia podniosła, że organ I instancji błędnie przyjął, że J.S., jest stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , na podstawie art. 162 §1 oraz art. 138§2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy podał co następuje: Wśród wymienionych w decyzji z dnia [...]listopada 1982 r. znalazły się m. in. działki oznaczone nr 3 o pow. 666 m² i 4 o pow. 586 m². Działka nr 3 uległa podziałowi na działki nr 5 do 6 , a działka nr 4 uległa podziałowi na działki nr 7 do 8. Wszystkie powstałe w wyniku podziału działki stanowią obecnie własność Gminy K. , przy czym działki nr 5 i 7 pozostają w zarządzie Szkoły Podstawowej nr [...] w K. , a działki nr 1 i 2 pozostają w posiadaniu J.S., , który do 2006 r. był ich dzierżawcą na podstawie zawartej ze związkową Spółdzielnia Mieszkaniową w K. , a następnie przedłużonej w 1992 r. umowy dzierżawy. Na działkach tych J.S. wybudował w 1989 r. na podstawie pozwolenia na budowę segment nr [...] pawilonu handlowego. Decyzja z dnia [...] listopada 1982 r. została wydana w oparciu o przepisy art. 3 ust. 3, art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1-3, art. 20 ust. 1-2, art. 23 ust. 1, art. 24 i 25 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., nr 22, poz. 159). Z przepisów tych, a w szczególności z art. z art. 20 ust. 1 i 2 wynikało, że zawarcie umowy użytkowania wieczystego poprzedzało wydanie decyzji administracyjnej przez właściwy organ, w której określano osobę użytkownika wieczystego oraz przedmiot i warunki użytkowania wieczystego. Bezspornym jest, że będąca adresatem decyzji Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. nie zawarła ze Skarbem Państwa umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste co do żadnej z działek objętych decyzją z dnia [...] listopada 1982 r., oraz że Spółdzielnia ta w grudniu 1990 r. uległa podziałowi i wydzieliła się z niej m. in. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w K. , przy czym Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. W przedmiotowej sprawie wątpliwym jest czy ewentualne prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej przechodzą na następców prawnych podmiotu, na rzecz którego decyzja została wydana, jeżeli w kpa brak jest przepisu szczególnego, który przewidywałby taką regulację. Przepis art. 111 ustawy z dnia 16 września 1962 r. Prawo Spółdzielcze na dzień podziału w/w spółdzielni stanowił, że wskutek podziału spółdzielni na powstająca spółdzielnię przechodzą z chwilą jej zarejestrowania wynikające z planu podziału składniki majątkowe oraz prawa i zobowiązania. Na podstawie akt sprawy nie sposób jednak ustalić, które składniki majątkowe oraz które prawa i obowiązki przeszły na nowopowstałą spółdzielnię. W aktach sprawy nie ma bilansu i planu podziału, o którym mowa w Prawie spółdzielczym, zaś kserokopia uchwały nr [...] z dnia 1 grudnia 1990 r. jest nieprecyzyjna i odsyła do załącznika nr [...], którego również nie ma w aktach sprawy. Również kopia mapy nie daje odpowiedzi na pytanie, które tereny zostały przekazane wydzielonej Spółdzielni, a umieszczona na niej odręcznym pismem treść "zał. Nr. [...]do Uchwały nr [...] z 1.12.1990 r." budzi poważne wątpliwości. Art. 111 Prawa spółdzielczego obliguje organ administracji do ustalenia w odniesieniu do których działek wymienionych w decyzji z dnia [...] listopada 1982 r. roszczenia o wykonanie tej decyzji zostały przekazane Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", a ustaleń tych należy dokonać w oparciu o oryginalne dokumenty. Z akt sprawy nie wynika, by Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" zostały przekazane wszystkie działki objęte decyzją, a w tym działki będące przedmiotem sporu. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. stała się użytkownikiem wieczystym niektórych działek objętych kwestionowaną decyzją, ale zawarcie umowy wieczystego użytkowania nie nastąpiło w wyniku wykonania decyzji z dnia [...] listopada 1982 r., ale w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. "Okoliczności te oraz fakt, że umowa dzierżawy z J.S. została zawarta przez Związkową Spółdzielnię Mieszkaniową już po powstaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" podważają przyjęte przez organ I instancji założenia, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. nabyła prawa Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. wynikające z decyzji z dnia [...] listopada 1982 r., a tym samym decyzja ta nie stała się bezprzedmiotowa". Następstwo prawne Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie zostało więc wykazane, a stroną przedmiotowego postępowania winna być przede wszystkim Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. , która jest adresatem decyzji. Prowadzenie postępowania bez udziału tej ostatniej powoduje, że jest ono dotknięte wadą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa stanowiącą podstawę wznowienia postępowania. Jako całkowicie nieuzasadnione Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zarzuty odwołującej się Spółdzielni. J.S. starając się o nabycie w trybie bezprzetargowym działek objętych w/w decyzją ma interes prawny w uczestniczeniu w toczącym się postępowaniu. Zdaniem Kolegium w ponownym postępowaniu organ I instancji winien więc ustalić w sposób nie budzący wątpliwości czy i które roszczenia wynikające z decyzji z dnia [...] listopada 1982 r. przeszły na wydzieloną Spółdzielnię oraz rozważyć ograniczenie postępowania do działek będących przedmiotem sporu i w tym zakresie rozważyć, czy decyzja ta nie stała się bezprzedmiotowa. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. Strona skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu organu odwoławczego naruszenie przepisów art. 7, 8, 77 ust. 1 i art. 28 kpa, art. 111 Prawa spółdzielczego, art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Skarżąca spółdzielnia podała, że nieuzasadnione są wątpliwości organu odwoławczego dotyczące jej następstwa prawnego. Podniosła, że dowody potwierdzające jej następstwo prawne, szczegółowo wymienione w piśmie z dnia 22 kwietnia 2008 r. zostały przez organ odwoławczy pominięte. Ponadto wbrew ustaleniom organu odwoławczego Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa zawarła z J.S. umowę w dniu 2 stycznia 1992 r., tj. zanim została wpisana do rejestru spółdzielni i rozpoczęła swój samodzielny byt prawny Spółdzielnia [...] Wówczas to posiadanie całego podlegającego przekazaniu terenu zostało przeniesione na spółdzielnię stosownie do treści art. 348 kc. Tereny objęte decyzją z dnia [...] listopada 1982 r. położone są wewnątrz osiedla. Według strony skarżącej z decyzji o ustaleniu wysokości opłat rocznych za użytkowanie wieczyste wydawanych od 1985 r. wynika, że Urząd Miasta K. uznawał, iż przedmiotowe działki są w użytkowaniu wieczystym Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej, dlatego też Spółdzielnia sądziła, że działki wymienione w decyzji z dnia [...] listopada 1982 r. zostały oddane w użytkowanie wieczyste. Dopiero w 1993 r. ustalono, że nie sporządzono aktu notarialnego o ustanowieniu użytkowania wieczystego. W takiej sytuacji nie może być kwestionowane następstwo prawne Spółdzielni. Odmienne ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym zakresie stanowią naruszenie przepis art. 111 prawa spółdzielczego. Spółdzielnia podniosła również, że ustalenia dotyczące posiadania przez J.S. przymiotu strony, który wynika z jego roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz przeniesienia własności znajdujących się na tym gruncie budynków i budowli są sprzeczne z zebranym w aktach materiałem dowodowym i nie znajdują w nim oparcia. Strona skarżąca powtórzyła, że położenie pawilonu wzniesionego przez J.S. oraz okoliczności wzniesienia tego pawilonu wykluczają możliwość zastosowania art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na działkach nr 1 i 2 posadowione są jedynie części budynku, a zatem przeniesienie własności tych części przy ustanawianiu prawa wieczystego użytkowania tych działek na rzecz J.S. byłoby czynnością nieważną z mocy prawa. Zasadnicza część pawilonu usytuowana jest na działce nr 9 będącej w użytkowaniu wieczystym strony skarżącej. Ponadto budynek wzniesiony przez J.S. ma lokalizację czasową-na 10 lat-wbrew przesłance zawartej w art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W aktach sprawy brak dowodów na okoliczność, iż pawilon został wzniesiony przed dniem 5 grudnia 1990 r. na podstawie pozwolenia na budowę. Skutkiem wzniesienia nawet części budynku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę jest zaś niemożność powoływania się na przepis art. 207 w/w ustawy. Ponieważ ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie dokonały ustaleń, że J.S. przysługuje roszczenie o przeniesienie własności budynku i ustanowienie prawa wieczystego użytkowania-zarzut naruszenia art. 28 kpa jest uzasadniony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Zaskarżona do Sądu decyzja jest decyzją kasacyjną, nie rozstrzyga więc merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Decyzja taka nie stanowi bezpośredniej konsekwencji stosowania norm prawa materialnego, a wydawana jest na podstawie przepisu formalnego tj. art. 138 § 2 kpa. Podjęcie takiej decyzji poprzedzone być musi oceną dokonywaną w kontekście przesłanek cytowanego przepisu, a więc zmierzającą do ustalenia czy postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia w całości lub znacznej części. Udzielenie prawidłowej odpowiedzi na to pytanie możliwe jest tylko przy uwzględnieniu treści właściwych norm prawa materialnego dotyczących istoty rozpoznawanej sprawy. Błąd organu odwoławczego co do prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie może prowadzić do fałszywych wniosków co do zakresu koniecznych jeszcze ustaleń. Organ odwoławczy jako pierwszorzędny i w zasadzie jedyny powód swego rozstrzygnięcia wskazał na konieczność poczynienia ustaleń co do następstwa prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. Wskazał przy tym, że zgromadzony w sprawie materiał nie jest wystarczający do poczynienia stosownych ustaleń. Rzecz w tym, że organ odwoławczy nie wyjaśnił przyczyn takiej oceny, a przede wszystkim nie wyjaśnił, dlaczego ewentualne uzupełnienie stosownego materiału i jego ponowna analiza nie może się odbyć na etapie postępowania odwoławczego. Krytycznie odnosząc się do zebranych dokumentów organ odwoławczy nie ustalił nawet, czy uzyskanie innych, dodatkowych, lepiej czytelnych, czy oryginalnych, jest możliwe. Nie poczynił też żadnych starań, aby samodzielnie materiał dowodowy dotyczący omawianej kwestii uzupełnić. Zauważyć przy tym trzeba, że problem następstwa Spółdzielni nie był przecież problemem nowym, organ I instancji zgromadził dotyczący go materiał dowodowy i dokonał własnej oceny. Ustalenie więc czy Spółdzielnia [...] jest następcą Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej także w zakresie ewentualnych praw wynikających z decyzji z dnia [...] listopada 1982 r. z całą pewnością nie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wymagało natomiast dogłębnej analizy zgromadzonego (względnie dodatkowo pozyskanego) materiału w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, w tym przy uwzględnieniu położenia przedmiotowych nieruchomości, oraz historycznych i realnych uwarunkowań przejmowania zasobów przez nowopowstałą Spółdzielnię [...]. W analizie tej uwzględnić należałoby też, że na spółdzielnię powstałą w wyniku podziału przechodzi nie tylko posiadanie nieruchomości gruntowej, lecz także uprawnienie do uwłaszczenia (por. wyrok SN z 20 maja 2009 r. I CSK 420/08 – LEX nr 519351). Dopiero wówczas, gdyby miało się okazać, że Spółdzielnia [...] następcą nie jest, powstać mógłby problem udziału w postępowaniu Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej. Nawet i wówczas jednak rozważyć należałoby, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, bez uzyskania stanowiska Związkowej Spółdzielni, konieczne byłoby przekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania, o ile miałoby to nastąpić tylko w imię ochrony interesu tego podmiotu, dla którego ostateczne rozstrzygnięcie nie byłoby niekorzystne. Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie nie jest bowiem kwestia następstwa Spółdzielni, zwłaszcza że obie Spółdzielnie nadal istnieją, lecz to czy decyzja z dnia [...] listopada 1982 r. stała się bezprzedmiotowa i czy stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony ( art. 162 § 1 pkt 1 kpa). Innymi słowy w niniejszej sprawie zadaniem podstawowym organu nie jest rozstrzygnięcie o tym, czy uprawnienie z decyzji z [...] listopada 1982 r. zostało "przejęte" przez Spółdzielnię [...], lecz rozstrzygnięcie o bycie prawnym samej decyzji. Wbrew temu, co zdaje się wynikać z dosłownie zacytowanego powyżej fragmentu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w rozpatrywanej sprawie kwestia następstwa Spółdzielni jest dla rozstrzygnięcia merytorycznie obojętna. Skoro bowiem nadal obie spółdzielnie istnieją, to z całą pewnością nie zachodzi podmiotowa przesłanka do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania w opisanym stanie było co najmniej przedwczesne i naruszyło w istotny sposób przepis art. 138 § 2 kpa. W tym znaczeniu podzielić należy zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów o postępowaniu. Nie jest natomiast trafny zarzut naruszenia przepisu art.111 Prawa spółdzielczego, skoro organ odwoławczy właśnie kwestię następstwa Spółdzielni uznał za niewyjaśnioną. Nie są uzasadnione zarzuty skarżącej Spółdzielni odnoszące się do interesu prawnego J.S. i naruszenia przez organ przepisu art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W rozpatrywanej sprawie organ w/w przepisu nie stosował, a jedynie poddał go wykładni tylko w kontekście art. 28 kpa. Dla przesądzenia czy J.S. przysługuje interes prawny wystarczające były poczynione ustalenia dotyczące wybudowania pawilonu, zbędne natomiast było szczegółowe wyjaśnienie czy wszystkie przesłanki z art. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostały spełnione. Ustalone okoliczności uprawdopodobniają dostatecznie, że wynik rozpatrywanej sprawy może zmienić sytuację prawną J.S. poprzez otwarcie drogi do dochodzenia odpowiednich roszczeń. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152, oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło