IV SAB/Po 29/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-12-10
Skład orzekający: sędzia WSA Izabela Kucznerowicz, NSA Paweł Miładowski, WSA Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta pozostaje w bezczynności w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, pomimo upływu wielu lat od złożenia wniosku i zmian przepisów prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta pozostaje w bezczynności, ponieważ postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem z 1992 roku nie zostało formalnie zakończone. Mimo utraty ważności pierwotnych decyzji, organ miał obowiązek rozpoznać sprawę zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie jej wszczęcia oraz uwzględniając późniejsze zmiany prawa, które nie uzależniają już wydania pozwolenia na budowę od zatwierdzenia planu realizacyjnego. Brak tytułu prawnego do nieruchomości na dzień złożenia wniosku nie obciążał wnioskodawcy, gdyż wynikał z zaniechania obowiązku przez Gminę.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta P. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwunastu segmentów domów jednorodzinnych. Skarżąca wskazała, że wniosek o pozwolenie na budowę złożyła już w 1992 roku, powołując się na wcześniejszą decyzję lokalizacyjną z 1989 roku. Pomimo licznych prób kontaktu i ponowień wniosku, organ nie podjął żadnych działań, kwestionując ważność decyzji lokalizacyjnej i wymagając nowych dokumentów. Prezydent Miasta argumentował, że wniosek z 1992 roku miał braki formalne, a Spółdzielnia nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezydenta Miasta P. do wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwunastu segmentów domów jednorodzinnych w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Bożena Popowska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie niewydania decyzji 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta P. do wydania decyzji w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwunastu segmentów domów jednorodzinnych przy ul. [...] w P. i to w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku 2. zasądza od Prezydenta Miasta P. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem kosztów postępowania /-/B.Popowska /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski
Pismem z dnia 18 lutego 2009r. Spółdzielnia Mieszkaniowa Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" wniosła skargę na bezczynność "organów administracji architektoniczno-budowlanej". W uzasadnieniu skarżąca skonkretyzowała, iż skarży m.in. bezczynność Prezydenta Miasta P. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwunastu segmentów domów jednorodzinnych przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu skargi wskazano na decyzję z dnia [...] sierpnia 1989r. ustalającą lokalizację powyższej inwestycji oraz udzielenie Spółdzielni decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości stanowiącej wówczas własność Skarbu Państwa, z uwzględnieniem w/w decyzji lokalizacyjnej. W skardze wyjaśniono, że Spółdzielnia podejmowała próby nakłonienia władz miasta P. do ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, której dotyczyła decyzja lokalizacyjna z dnia [...] sierpnia 1989r. Władze miasta P. zbywały jednak wnioski o ustanowienie na rzecz Spółdzielni prawa użytkowania wieczystego, pomimo tego, że Spółdzielnia powoływała się na przysługujące jej roszczenie płynące z art. 88a ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W związku z tym, biorąc pod uwagę okoliczność, że decyzja lokalizacyjna z dnia [...] sierpnia 1989r. została udzielona Spółdzielni pod warunkiem rozwiązującym, że przed upływem 3 lat od jej wydania wystąpi z wnioskiem o pozwolenie na budowę, Spółdzielnia - w dniu 30 lipca 1992r., wystąpiła z wnioskiem o udzielenie jej pozwolenia na budowę. Po doręczeniu przez Spółdzielnię Prezydentowi Miasta P. wniosku o pozwolenie na budowę, Prezydent Miasta P. nie podjął jednak żadnych czynności. Skarżąca w skardze powołała się również na znajdujący się w aktach sprawy wyrok Sądu Wojewódzkiego w P, który zobowiązał Miasto P. do złożenia oświadczenia woli, iż gmina ta oddaje Spółdzielni w użytkowanie wieczyste nieruchomość, o której mowa w decyzji lokalizacyjnej i na cel w tej decyzji określony, a więc że oddaje nieruchomość w użytkowanie wieczyste w celu wzniesienia na niej 12 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. Skarżąca wskazała, iż w dniu 18 listopada 2006r. wystąpiła z zapytaniem do Prezydenta Miasta P. o los jej wniosku., przedkładając dokument potwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wymagane przepisami prawa uzgodnienia oraz stanowiska innych organów i modyfikując swój pierwotny wniosek o pozwolenie na budowę w ten sposób, iż zawnioskowała o wydanie 12 pozwoleń na budowę, dotyczących każdego z osobna spośród 12 domków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej i przedkładając w związku z tym 15 egzemplarzy projektu budowlanego, spośród których każdy z nich obejmował każdy spośród 12 domków jednorodzinnych, przewidzianych do realizacji. Jak wskazała skarżąca osoby działające w imieniu Prezydenta Miasta P. kwestionowały tezę, że decyzja lokalizacyjna udzielona Spółdzielni w dniu [...] sierpnia 1989r. zachowała moc i z tego względu żądały nowej decyzji o warunkach zabudowy, wbrew treści art. art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 4 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W skardze wskazano również na wniesienie do Wojewody Wielkopolskiego zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, które nie zostało uwzględnione.
W odpowiedzi na powyższą skargę Prezydent Miasta P., wyjaśnił że w związku z brakami formalnymi złożonego wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dwunastu segmentów domów jednorodzinnych przy ul. [...] w P., pismem z dnia [...].01.2007 r. znak [...] wezwał Spółdzielnię Mieszkaniową do jego uzupełnienia zgodnie z art. 64 § 2 kpa, a następnie wobec nie uzupełnienia braków formalnych pismem z dnia 09.03.2007r. zawiadomił inwestora o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia. Prezydent Miasta P. wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili składania wniosku w 1992r. przed wystąpieniem o pozwolenie na budowę inwestor zobowiązany był uzyskać wskazanie lokalizacyjne, decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Dla przedmiotowej inwestycji Inwestor uzyskał decyzję z dnia [...].08.1989 r. Nr [...] znak [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzję z dnia [...].05.1990r. znak [...] o zatwierdzeniu plan realizacyjnego. W odpowiedzi na skargę wskazano również, że zgodnie z art. 29 ust. 5 obowiązującej w roku 1992r. ustawy z dnia 24.11.1974r. - prawe budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykazała prawo do dysponowania nieruchomością. W chwili złożenia w 1992r. wniosku o pozwolenie na budowę Spółdzielnia nie posiadała wymaganego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, więc nie spełniła warunku koniecznego do uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto podniesiono, iż w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji obowiązywała ustawa z dnia 12.07.1984r. o planowaniu przestrzennym, zgodnie z którą decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do gruntu lub je utracił, albo w terminu określonym w tej decyzji, lecz nie dłuższym niż 3 lata, nie wystąpił o pozwolenie na budowę (art. 43 ust. 3). Wymieniona decyzja Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji dla budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego przy ul. [...] w P. dla Spółdzielni Mieszkaniowej Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" była wydana na podstawie tej ustawy. Ponadto w 1990r. decyzje o zatwierdzeniu planu realizacyjnego wydawane były na podstawie ustawy z dnia 24.11.1974r. - Prawo budowlane, zgodnie z którą zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyska prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Termin do wystąpienia o pozwolenie na budowę może być w szczególnych wypadkach przedłużony (art. 21 ust. 4 w/w ustawy). Jak ustalił Prezydent Miasta P., we wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" o pozwolenie na budowę zawarty był również wniosek o przedłużenie ważności decyzji z dnia [...].05.1990r. Wniosek ten wpłynął jednak zdaniem organu ponad rok po utracie ważności tej decyzji, zatem już w chwili złożenia był bezprzedmiotowy i brak było podstaw do jego rozpatrzenia. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego bezczynności Prezydent Miasta P. wyjaśnił, że organ natychmiast po otrzymaniu informacji o złożeniu w dniu 18.11.2006r. pisma będącego ponowieniem wniosku o wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę rozpoczął poszukiwania akt archiwalnych sprawy. Poszukiwania trwały długo, gdyż sprawa była rozpatrywana poza Wydziałem, stąd próba odnalezienia dokumentacji w innych jednostkach Urzędu. W aktach archiwalnych nie odnaleziono jednak żadnych kopii dokumentów sprawy prowadzonej po 1992r., jak również innej dalszej korespondencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Oceniając legalność zaskarżonej czynności wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, inny akt lub czynność z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Z treści powołanych przepisów wynika bowiem, iż sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego - bada z urzędu zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z prawem materialnym i przepisami normującymi postępowanie przed organami administracji .Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ppsa).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż przedmiot niniejszej sprawy sprowadza się do oceny postępowania Prezydenta Miasta P. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwunastu segmentów domów jednorodzinnych przy ul. [...] w P. i ewentualnego stwierdzenia przesłanek uzasadniających uznanie, iż organ ten pozostaje w bezczynności w powyższej sprawie.
Okolicznością niekwestionowaną przez organ administracyjny jest, to iż skarżąca pismem z dnia 30 lipca 1992r. (zmodyfikowanym w dniu 18.11.2006r. i ponowionym w dniu 22.12.2006r., 29.12.2006r. i 4.01.2007r.) zwróciła się z wnioskiem o udzielenie jej 12 pozwoleń na budowę domków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej przy ul [...] w P. Data złożenia pierwszego wniosku wskazuje, iż postępowanie administracyjne w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę zostało wszczęte pod rządami ustawy z dnia 24.11.1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm. – dalej ustawa), która uzyskanie pozwolenia na budowę uzależniała od uzyskania decyzji w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego, będącej swojego rodzaju promesą do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Plan ten tracił ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę (art. 21 ust. 4 ustawy). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w dniu złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę utraciła swą ważność decyzja z dnia [...].05.1990r. znak [...] o zatwierdzeniu plan realizacyjnego dotyczącego przedmiotowej inwestycji. Nie zwalania to jednak organu administracji z obowiązku z rozpoznania sprawy.
Zwrócić należy bowiem uwagę na fakt, iż postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem z dnia 30 lipca 1992r. nie zostało w żaden sposób zakończone i formalnie nadal jest ono w toku. Oznacza to, iż zasadnym jest sięgnięcie do przepisu art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej nowa ustawa ), zgodnie z którym do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy. Ustawa w obecnym brzmieniu nie uzależnia wydania pozwolenia na budowę od wydania decyzji w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego. Tym samym ten fakt, nie może być w obecnym stanie prawnym podstawą do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 2 nowej ustawy do wniosku o pozwolenie na budowę należy w obecnym stanie prawnym należy dołączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...].08.1989r. Nr [...] znak [...] ustalono dla Spółdzielni Mieszkaniowej Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" lokalizację inwestycji polegającej na budowie 13 domków w zabudowie szeregowej. Powyższa decyzja wydana została na podstawie ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (j.t. Dz.U. z 1989r. nr 17, poz. 99 ze zm.), która w art. 43 ust. 3 przewidywała, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do gruntu lub je utracił albo w terminie określonym w tej decyzji, lecz nie dłuższym niż 3 lata, nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Jak wynika z treści decyzji z dnia [...].08.1989r. Nr [...], traci ona ważność jeżeli inwestor w terminie nie dłuższym niż 3 lata nie wystąpi o pozwolenie na budowę. Dla oceny ważności w/w decyzji decydujące znaczenie ma więc ustalenie daty złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy skarżąca pismem z dnia 30 lipca 1992r. (k. 29v) z powołaniem się na decyzję z dnia [...].08.1989r. Nr [...], zwróciła się o udzielenie pozwolenia na budowę. Mając więc na uwadze nie kwestionowaną przez Prezydenta Miasta P. datę wpływu pisma do organu ( 5 sierpnia 1992r. – vide pismo z dnia [...].01.2007r. nr [....] k . 1) stwierdzić należy, iż wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę złożony został z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym. Powyższe oznacza, iż decyzja z dnia [...].08.1989r. Nr [...] znak [....] ustalająca dla Spółdzielni Mieszkaniowej Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" lokalizację inwestycji segmentów domów jednorodzinnych przy ul. [...] w P. pozostaje nadal w obrocie prawnym. Ma to szczególne znaczenie przy uwzględnieniu treści art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o planowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. (j.t. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), zgodnie z którym ostateczne decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji, dla których do dnia wejścia w życie ustawy nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę, traktuje się jak decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Odnosząc się do kwestii dysponowania przez skarżącą nieruchomości na cele budowlane wskazać należy, iż wyrokiem z dnia [...] czerwca 1999r. sygn. akt [....] Sąd Apelacyjny w P. zobowiązał Gminę P. jako właściciela nieruchomości obejmującej niezabudowane działki gruntu oznaczone nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznym obszarze 3118 m2 a położonej w P. przy u. [...], obręb [...] i zapisanej w KW nr [...] [...], tom [...], karta [...] do złożenia oświadczenia, że nieruchomość tą oddaje w użytkowanie wieczyste na 99 lat na rzecz Spółdzielni pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" w P. pod budowę dwunastu domów jednorodzinnych o zabudowie szeregowej, realizowanej zgodnie z ostateczną decyzją udzieloną Spółdzielni w dniu [...].08.1989r. Mając na więc względzie fakt, iż brak tytułu prawnego do nieruchomości objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę na dzień jego złożenia wynikał z zaniechania wykonania przez Gminę P. obowiązku wynikającego z treści art. 88 a ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (j.t. Dz.U. z 1991r. nr 30, poz. 127 ze zm.), stwierdzić należy, iż brak ten nie może obciążać wnioskodawcy i nie może być podstawą do uznania, iż wnioskodawca nie spełnił warunku zawartego w art. 33 ust. 2 pkt 2 nowej ustawy.
Mając powyższe na uwadze, uznając za spełnione przez skarżącą wymagania formalne wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, Sąd na podstawie art. 149 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ I Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska
za nieobecnego Sędziego
/-/ B. Popowska
jh
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło