II GSK 720/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Po 243/10 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za niezasadne. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zarząd Dróg Miejskich w P., obejmujących zaległości z tytułu nieuiszczonej przez J. M. opłaty za zajęcie pasa drogowego w latach 2000 – 2002 na łączną kwotę 186.542,40 zł, wszczął postępowanie egzekucyjne, dokonując jednocześnie zajęcia ruchomości, tj. samochodu osobowego marki D. L. W dniu 15 października 2003 r. zobowiązany podniósł zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty zgodnie z wystawionymi tytułami wykonawczymi, bowiem jak wyjaśnił przed 20 listopada 2002 r. posiadał zgodę na prowadzenie pawilonu handlowego i w związku z tym niezasadnie nałożono na niego karę pieniężną. Organ egzekucyjny przekazał zarzuty do wierzyciela celem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i w oczekiwaniu na jego stanowisko postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. zawiesił postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. wierzyciel – Zarząd Dróg Miejskich w P. uznał zarzuty zobowiązanego za niezasadne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymało w mocy postanowienie Zarządu Dróg Miejskich. Na skutek skargi J. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r. i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] listopada 2002 r. w części, w której obciążano skarżącego karą pieniężną ponad kwotę 24.332 zł. Pismem z dnia 28 października 2009 r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P., że wszelkie postępowania odwoławcze toczące się w wyniku odwołań składanych przez J. M. zostały prawomocnie zakończone. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P., na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał złożone przez J. M. zarzuty na prowadzone przez niego postępowanie egzekucyjne za niezasadne. W uzasadnieniu tego postanowienia podano, iż organ egzekucyjny wydaje orzeczenie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela. Pismem z dnia 29 grudnia 2009 r. J. M. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc, że opłaty za zajęcie pasa drogowego zostały naliczone bezprawnie. Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia organ egzekucyjny II instancji wskazał, że w sprawie zastosowanie ma art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji enumeratywnie wyliczający podstawy zarzutów wobec prowadzonej egzekucji administracyjnej. Zwrócił uwagę, że zarzut nieistnienia obowiązku podniesiony przez zobowiązanego nie został uwzględniony przez wierzyciela. Organ egzekucyjny zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wypowiedź wierzyciela ma natomiast dla organu egzekucyjnego charakter wiążący. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skarżący J. M. powtórzył argumenty podniesione w zażaleniu, tj. okoliczności dotyczące otrzymania zgody na budowę pawilonu handlowego. Powołał się na skutki prawne ustawy "uwłaszczającej" dotyczącej osób prowadzących działalność na gruncie Skarbu Państwa oraz na fakt płacenia dzierżawy i podatków od nieruchomości za sporny teren. Natomiast w ogóle nie odniósł się do postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. Podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i wniósł o zwolnienie spod zajęcia samochodu osobowego D. L. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ egzekucyjny nie może podważać, czy też zmieniać stanowiska wierzyciela, dlatego zarówno postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P., jak i postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. należy uznać za prawidłowe, nie były bowiem te organy władne do oceny merytorycznej zarzutów egzekucyjnych. W skardze kasacyjnej J. M. zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, domagając się jego uchylenia oraz przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie na podstawie art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) o rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także o zasądzenie kosztów postępowania i o zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie art. 134 ust. 1 i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie wyroku przy braku uwzględnienia, iż w granicach rozpatrywanej sprawy powinno mieścić się również merytoryczne odniesienie się do rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów strony dotyczących nieistnienia egzekwowanego obowiązku z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego. W ramach powyższej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia art. 141 ust. 4 zd. 1, art. 145 ust. 1 pkt 1 a/ i c/ oraz art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Pismem z dnia 29 marca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenia kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie znajduje uzasadnionych podstaw, a ponadto Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził przesłanek nieważności postępowania. Z tych powodów skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Podnosząc zarzut naruszenia art. 134 i 135 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, autor skargi kasacyjnej wskazał, że do naruszenia prawa doszło przez wydanie wyroku przy braku uwzględnienia, iż w granicach rozpoznawanej przez Sąd I instancji sprawy powinno mieścić się również merytoryczne odniesienie do rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów strony dotyczących nieistnienia egzekwowanego obowiązku z tytułu zajęcia pasa drogowego. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu przypomnieć należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., który określa zakres rozpoznawania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazując, że Sąd I instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, sąd ten powinien rozpoznać sprawę w jej granicach również w zakresie nie objetym skargą. Jednakże formułując zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. strona skarżąca zobligowana jest do wykazania w skardze kasacyjnej, które to w jej ocenie kwestie związane ze skargą a niepodniesione w skardze, zostały przez Sąd I instancji pominięte. Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego wymogu, bowiem z jej uzasadnienia wynika, że argumentacja autora skargi kasacyjnej sprowadza się w zasadzie do kwestii związanych ze stosowaniem przez organy administracyjne art. 135 p.p.s.a. W tym miejscu wyjaśnić należy, że przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi. Jest to uprawnienie do orzekania w głąb sprawy, pozwalające na usunięcie z obrotu prawnego wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezgodnych z prawem, określa zakres uprawnień orzeczniczych sądu administracyjnego. Nieskorzystanie przez sąd z przewidzianych w tym przepisie uprawnień nie może stanowić podstawy do zarzutu naruszenia prawa przez sąd. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie uwzględnił skargi, zatem nie istniały podstawy, aby mógł zastosować art. 135 § 1 p.p.s.a. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. uchylił decyzję SKO z dnia [...] lipca 2003 r. i poprzedzającą ją decyzję ZDM z dnia [...] listopada 2002 r. w części, w której obciążono skarżącego karą pieniężną ponad kwotę 24.322 zł. Oznacza to, wobec prawomocności tego wyroku, że zobowiązanie skarżącego zostało ostatecznie określone. Z treści wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie wynika, aby skarżący przedstawił w niej jakiekolwiek okoliczności wskazujące na nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Jej treść wskazuje, iż skarżący nadal polemizuje w kwestii obciążenia go karą pieniężną, w sytuacji kiedy zagadnienie to zostało ostatecznie rozstrzygnięte powołanym wyżej wyrokiem. Skarżący w uzasadnieniu skargi powołuje się na zły stan zdrowia. Nie jest to w żadnym razie okoliczność wskazująca na nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Autor skargi kasacyjnej również nie podaje żadnej okoliczności wskazującej na nieistnienie egzekwowanego obowiązku, a uzasadnienie skargi zawierające ogólne stwierdzenie bez powołania konkretnych okoliczności istotnych dla niniejszej sprawy powoduje, że zarzuty przedstawione w skardze kasacyjnej należy uznać za nieusprawiedliwione. Jeśli natomiast chodzi o zarzut naruszenia art. 141 ust. 1, art. 145 ust. 1 pkt 1 a/ i c/ oraz art. 151 p.p.s.a., to wskazać należy, że autor skargi błędnie powołuje powyższe przepisy. A ponadto nie przedstawia żadnego uzasadnienia sformułowanych zarzutów. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości zbadania ich trafności. Z tych przyczyn na podstawie art. 183 § 1, art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.