I SA/Rz 248/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ SO del. Tomasz Smoleń Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego - oddala skargę - I SA/Rz 248/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].01.2010r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w R. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...].10.2009r. znak [...] w sprawie zabezpieczenia na majątku W.D. należności pieniężnych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od czerwca 2005r. do grudnia 2006r. w przybliżonej kwocie 2.318.684,00zł oraz należnych od tych kwot odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu podniósł, że pismem z dnia 01.06.2009 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. wniósł do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w R. o dokonanie zabezpieczenia na majątku podatnika W.D. należności pieniężnych z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. i 2006 r. w przybliżonej kwocie 1.655.507,00 zł oraz odsetek należnych od tej kwoty w wysokości 638.949,00 zł na dzień złożenia wniosku. Organ wskazał, iż w toku postępowania kontrolnego ustalono, że W.D. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą W., w ramach której zajmuje się handlem tkaninami oraz materiałami obiciowymi. Prowadzone wobec podatnika postępowanie kontrolne wykazało zawyżenie kosztów uzyskania przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej, poprzez zaliczenie do nich pustych faktur na łączną kwotę 7.525.035,56 zł (1.655.507,00 zł podatku VAT), co w konsekwencji spowodowało powstanie zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. i 2006 r. Postanowieniem z dnia [...].06.2009 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w R. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zabezpieczenia należności pieniężnych z tytułu zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. i 2006 r. oraz odsetek od tych kwot należnych na majątku podatnika W.D. . W toku postępowania organ podatkowy podjął działania mające na celu ustalenie majątku podatnika. W wyniku tych czynności ustalił, że podatnik posiada zarejestrowane na siebie pojazdy: samochód Toyota Land Cruiser, ciągnik rolniczy MTZ 82TSA oraz motorower Peugeot. Wraz z żoną podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w R.. Posiada grunt o powierzchni 2,385 ha oraz jest współwłaścicielem wraz z małżonką gruntu o powierzchni 0,95 ha. Posiada grunty o powierzchni 0,16 ha i 0,14 ha oraz jest współwłaścicielem wraz z małżonką gruntu o powierzchni 0,60 ha, które to grunty znajdują się na terenie P. w gminie K. Wyżej wymienioną decyzją z dnia [...].10.2009r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w R. dokonał zabezpieczenia na majątku podatnika należności pieniężnych w przybliżonej kwocie 2.318.684,00 zł z tytułu podatku od towarów i usług za okres od czerwca 2005 do grudnia 2006 r. oraz należnych od tych kwot odsetek za zwłokę przed wydaniem decyzji określającej wysokość zwrotu lub zobowiązania tym podatkiem. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że podatnik w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonywał rozliczeń za pomocą fikcyjnych faktur w wyniku czego otrzymał nienależne zwroty kwot pieniężnych w podatku od towarów i usług. Jako przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego organ wskazał na dokonane przez Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w R. zabezpieczenie na majątku podatnika należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w przybliżonej kwocie 1.429.756,00zł, co w połączeniu z przybliżoną kwotą zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług stwarza przypuszczenie, iż zobowiązanie nie zostanie spłacone. Organ dokonał też porównania wartości majątku podatnika do łącznej wysokości zobowiązań podatkowych wskazując na znacznie wyższą przybliżoną wartość tych zobowiązań. Powołał się także na obniżenie dochodów podatnika z prowadzonej działalności gospodarczej w roku 2008 w porównaniu z rokiem 2007 oraz na dalszy spadek dochodów w roku 2009. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie. W odwołaniu zarzuciła, że samo stwierdzenie drastycznego spadku dochodów nie wystarcza na zastosowanie zabezpieczenia. Zarzuciła też, że organ I instancji nie wskazał zaistnienia jakiejkolwiek przesłanki uzasadniającej zastosowanie zabezpieczenia. Dyrektor Izby Skarbowej w R. po rozpoznaniu odwołania uznał za zasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołał treść regulacji prawnej zawartej w art. 33 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwanej dalej Op i stwierdził, że ustawodawca dopuszcza możliwość zaistnienia okoliczności niezdefiniowanych ustawowo, których zaistnienie stanowić będzie "obawę" w rozumieniu przepisów art. 33 § 1 Op. Okoliczności potwierdzające obawę organu podatkowego, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane powinny być uwzględnione w treści decyzji o zabezpieczeniu. Stopień prawdopodobieństwa i zasadność czy istnieje wskazana w przepisie "uzasadniona obawa" ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji w zaskarżonym rozstrzygnięciu wskazał na zaistnienie przesłanek warunkujących dopuszczalność wydania decyzji w sprawie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Gdyż jako podstawę uzasadnionej "obawy" wskazał, że przewidywana kwota zobowiązania podatkowego jest znaczna a wynika z dokonywania przez podatnika rozliczenia podatku od towarów i usług za pomocą sfałszowanych faktur. Powołał się ponadto na spadek dochodów podatnika i dokonał również szacunkowego określenia wartości majątku podatnika i po dokonaniu wyliczeń ustalił, że maksymalna wartość tego majątku jest znacznie niższa niż przewidywane zobowiązanie podatkowe. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zgromadził materiał dowodowy pozwalający na ustalenie czy doszło do realizacji przesłanek warunkujących wydanie decyzji w przedmiocie zabezpieczenia a wskazujących na zaistnienie uzasadnionej obawy niewykonania przewidywanego zobowiązania. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie przesłanką do wydania stosownej decyzji jest chociażby okoliczność, że podatnik dokonywał rozliczenia podatku od towarów i usług za pomocą sfałszowanych faktur. Już samo takie stwierdzenie jest dostateczną podstawą do zabezpieczenia przyszłego zobowiązania. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. W.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R., w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3, § 4, art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181 § 1, art. 191, art. 210 § 4 Op. W obszernym uzasadnieniu zarzucił, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie ma oparcia w przepisach prawa oraz stanie faktycznym sprawy. Jego zdaniem organ podatkowy nie wykazał z czego wynika obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, wskazując ogólnikowo jedynie na istnienie takiej obawy. Organ nie zbadał wszystkich okoliczności w przedmiotowej sprawie co czyni uzasadnionym zarzut braku dostatecznego wyjaśnienia istnienia przesłanek do zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Zarzucił, że organ podatkowy nie przedstawił argumentacji ani dowodów na podstawie których przyjął, że wystąpiły przesłanki określone w art. 33 Op a także, że organ odwoławczy jak i organ I instancji nie dokonał kompleksowej i dokładnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem przepisów postępowania wymienionych w skardze. Dyrektor Izby Skarbowej w R. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270) określanej dalej P.p.s.a, kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze. Spór między stronami dotyczy tego, czy w stanie faktycznym sprawy zachodziły przesłanki do dokonania zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33 Op. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 33 § 1 Op zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić egzekucję. Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 33 § 2 Op - zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 tego przepisu można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej lub ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie z § 3 art. 33 Op zabezpieczeniu o którym mowa w § 2 pkt 2 podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu. Z treści wyżej powołanego art. 33 § 1 wynika, że przesłanką dokonania zabezpieczenia jest "uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego". Pojęcie to nie jest zdefiniowane w przepisach. W samym art. 33 § 1 Op wskazano, że "uzasadniona obawa" zachodzi wówczas, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych, a także gdy dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić egzekucję. Należy zauważyć, że w cytowanym przepisie zawarto jedynie przykładowe wyliczenie okoliczności, w których zachodzi "uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane". W konkretnym przypadku ocena wystąpienia tej przesłanki należy do organu podatkowego. Musi być ona przeprowadzona na tle wszystkich okoliczności danej sprawy. Wśród dowodów niezbędnych do wydania takiej decyzji muszą znaleźć się dowody potwierdzające przeprowadzenie postępowania w celu wydania decyzji wymiarowej i dowody uprawdopodabniające obawę niewykonania zobowiązania. W świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawdopodabniają obawę niewykonanie zobowiązania m.in. następujące okoliczności: fakt nierzetelnego prowadzenia ksiąg handlowych jak również zaniżenie dochodów będących przedmiotem opodatkowania (wyrok NSA z dnia 4.11.1994r., SA/Gd 96/94, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18.01.2006r. I SA/Bk 367/2005, Lex). Ustalenie przez organ podatkowy, że przewidywana kwota zobowiązana podatkowego jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do możliwości finansowych podatnika (wyrok NSA z dnia 24.02.1994r. SA/Po 1833/93 Lex) czy też ujawnienie w postępowaniu kontrolnym okoliczności, że podatnik dokonywał obniżenia podatku należnego na podstawie faktur VAT nieuprawniających do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku w fakturach tych naliczonego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12.10.2004r. III SA 2408/03, Lex). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy podatkowe wykazały w sposób dostateczny wystąpienie przesłanki "uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego". Z akt sprawy wynika że skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonywał rozliczeń za pomocą fikcyjnych faktur VAT w wyniku czego otrzymywał nienależne zwroty kwot pieniężnych w podatku od towarów i usług. Jako przesłankę uzasadniającą obawę niewykonania zobowiązania organy wskazały dokonane już zabezpieczenie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. na majątku skarżącego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w przybliżonej kwocie 1.429.756,00 zł co w połączeniu z przewidywaną kwotą zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług 2.318.684,00 zł stwarza przypuszczenie, że zobowiązanie nie zostanie spłacone gdy dokona się odniesienia wysokości tego zobowiązania do sytuacji materialnej skarżącego. Należy podkreślić, że organy podatkowe dokonały analizy wartości majątku skarżącego przy uwzględnieniu maksymalnych cen rynkowych i wartość ta w porównaniu do łącznej wysokości zobowiązania podatkowego wskazuje na znacznie wyższą wartość zobowiązania podatkowego. Ponadto zgromadzone dowody wskazują na obniżenie dochodów skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w 2008r. w porównaniu do 2007r. oraz na dalszy spadek dochodów w 2009r. W takich okolicznościach sprawy mając na względzie dotychczasowe orzecznictwo sądowoadministracyjne zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organy podatkowe miały prawo uznać, że zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane. Ocena organów nie budzi zastrzeżeń Sądu bowiem była związana z dokonanymi ustaleniami i charakterem naruszeń prawa. Sąd zauważa też, że decyzja o zabezpieczeniu na majątku skarżącego należności pieniężnych w przybliżonej kwocie z tytułu podatku od towarów i usług została wydana zgodnie z art. 33 § 4 pkt 2 Op bowiem zawiera określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz kwoty odsetek za zwłokę. Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia przepisów postępowania Sąd także stwierdza, że nie są one zasadne. Organ podatkowy zgromadził materiał dowodowy pozwalający na ustalenie czy doszło do realizacji przesłanek warunkujących wydanie decyzji w przedmiocie zabezpieczenia, wskazujących na zaistnienie uzasadnionej obawy niewykonania przewidywanego zobowiązania. W konsekwencji organ odwoławczy utrzymując zaskarżoną decyzję organu podatkowego w mocy i wyjaśniając w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia nie naruszył prawa. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako bezzasadną.