II SA/Łd 373/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-06-15
Skład orzekający: Joanna Sekunda – Lenczewska, Renata Kubot – Szustowska, Czesława Nowak – Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest ponowne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy, jeśli pierwsza skarga została odrzucona z powodu braków formalnych, a obie skargi dotyczą tej samej uchwały i zostały wniesione przez ten sam podmiot, który wcześniej dokonał wezwania do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę organu gminy, wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest dopuszczalna tylko jednokrotnie, po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Jeśli pierwsza skarga została odrzucona z powodu braków formalnych, ponowne wniesienie identycznej skargi przez ten sam podmiot jest niedopuszczalne, ponieważ wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością procesową, która może być uruchomiona tylko raz.Stan faktyczny
Skarżąca J. C. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy A. dotyczącą zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wcześniej dwukrotnie wzywała organ do usunięcia naruszenia prawa. Pierwsza skarga została odrzucona przez WSA w Łodzi z powodu nieuiszczenia wpisu. Po ponownym wezwaniu i odmowie uwzględnienia go przez radę, skarżąca wniosła kolejną skargę, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA: Renata Kubot – Szustowska (spr.) Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 roku przy udziale --- sprawy ze skargi J. C. na uchwałę Rady Gminy w A. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy A. w rejonie ulic B. i S. p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę.
W dniu [...] Rada Gminy A. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zatwierdzenia zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy A. w rejonie ulic A i B., wskazując jako podstawę prawną art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
W dniu 12 stycznia 2009r. do Urzędu Gminy w A. wpłynęło wezwanie J. C. do usunięcia naruszenia prawa, w którym zarzuciła ona, iż we wskazanej wyżej uchwale z dnia [...] nieuwzględniono wymagań lokalnej społeczności, będącej przeciwnej rozbudowie Zakładów Mięsnych "A" w B., dotyczących gospodarki ściekami i odpadami produkcyjnymi, stwarzającymi realne zagrożenie dla zdrowia i życia okolicznych mieszkańców.
W konsekwencji powyższego wezwania w dniu 13 marca 2009 r. J. C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą uchwałę Rady Gminy A. z dnia [...], którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił prawomocnym postanowieniem z dnia 20 maja 2009r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 295/09, ze względu na fakt, iż skarżąca pomimo wezwania, nie uiściła wpisu od wniesionej skargi.
W dniu 8 marca 2010r. J. C. po raz kolejny wezwała Radę Gminy A. do usunięcia naruszenia prawa, dotyczącego wskazanej na wstępie uchwały z dnia [...], Nr [...], w treści którego, poza zarzutami podniesionymi w poprzednim wezwaniu, wskazała, że gdy w 2000r. występowała do Urzędu Gminy o pozwolenie na budowę, nikt jej nie poinformował, że planowana jest rozbudowa Zakładów Mięsnych " A", znajdujących się w pobliżu jej nieruchomości.
Uchwałą z dnia [...], Nr [...] Rada Gminy A. odmówiła uwzględnienia powyższego wezwania
W dniu [...] J. C. wniosła kolejną skargę na wskazaną na wstępie uchwałę Rady Gminy A. z dnia [...]., Nr [...]. W treści skargi zażądała stwierdzenia nieważności tejże uchwały, ze względu na naruszenie art. 1, w zw. z art. 14, art. 3, w zw. z art. 4, art. 20, w zw. z art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; art. 46 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.)
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy A. wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić, jako niedopuszczalną.
Tytułem wstępu wskazać należy, iż w niniejszej sprawie jest bezsporne, że warunkiem dopuszczalności skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na przedmiotową uchwałę Rady Gminy A. było wezwanie do usunięcia naruszeń prawa dokonane przez podmiot, który w razie nie uwzględnienia tego wezwania przez organ, wnosi skargę do sądu administracyjnego. Takie wezwanie w rozpatrywanej sprawie zostało skierowane do Rady Gminy dwukrotnie. Za pierwszym razem, w ślad za wezwaniem, skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego. Jednakże uchybienia formalne jakich J. C. dopuściła się przy składaniu skargi, skutkowały jej odrzuceniem.
W dalszej kolejności należy zauważyć, że art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a., ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest prawidłowo złożona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Przedmiotem wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o czym mówi w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest uchwała organu gminy podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. Takie wezwanie jest czynnością procesową (formalną), powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu zmianę (uchylenie) uchwały organu wskazanej gminy. Wezwanie organu do samokontroli uchwały konkretyzuje podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone oraz uchwałę będącą tego przyczyną. Organ, do którego wniesiono wezwanie, może w terminach przewidzianych do załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 K.p.a.) zmienić, uchylić uchwałę lub odmówić jej weryfikacji bądź też zachować się biernie, nie odpowiadając na wezwanie.
Instytucja wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest surogatem środka odwoławczego. Nie można instytucji wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, traktować jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych. Skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest surogatem środka odwoławczego, to nie ma podstaw, by je traktować inaczej niż określają to przepisy dotyczące klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Powyższe prowadzi do wniosku, że wezwanie jest czynnością prawną, przysługującą danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie, jeżeli następnie doszło do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Również w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1995 roku, w sprawie o sygn. akt III AZP 9/95 (OSNAPiUS 1995, nr 20, poz. 243) przyjęto, że złożenie skargi na uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym (wówczas ustawy o samorządzie terytorialnym) ograniczone jest terminem do jej wniesienia. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy przekonująco wywiódł, że art. 101 określa szczególnego rodzaju "postępowanie samorządowe", w którym skarga jest tą samą jurydycznie instytucją skargi, co w innych rodzajach postępowań. Zatem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wszczyna postępowanie, które ma kolejne etapy obwarowane terminami i innymi warunkami procesowymi.
Jeżeli więc strona uruchomi takie postępowanie i na skutek nieuzupełnienia braków formalnych owej skargi doprowadzi do jej odrzucenia, to ponowne wniesienie w tej samej sprawie takiej samej skargi byłoby podważeniem sensu rygorów procesowych i skutków ich stosowania. Skoro zatem przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymaga, aby zaskarżenie uchwały samorządu gminnego do sądu administracyjnego było poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszeń prawa, nie może budzić wątpliwości, że dopuszczalna jest tylko jedna skarga tego samego podmiotu, który dokonał wezwania (zob. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2008r. w sprawie o sygn. akt II OSK 552/08).
W przedmiotowej sprawie J. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kolejno dwie skargi na uchwałę Rady Gminy A. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zatwierdzenia zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy A. w rejonie ulic A. i B. Pierwsza ze skarg została odrzucona prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 20 maja 2009r. z powodu uchybień formalnych. W efekcie powyższego skarga będąca przedmiotem niniejszej sprawy jest niedopuszczalna, bowiem jak wcześniej wskazano zaskarżenie uchwały samorządu gminnego do sądu administracyjnego poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa powoduje sytuację, w której dopuszczalna jest tylko jedna skarga na tę samą uchwałę, jednego podmiotu, który wcześniej dokonał wezwania.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło