I SA/Wa 525/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-15
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Maria Tarnowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy założyciel niepublicznej uczelni wyższej posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmawiającą nadania uprawnień do prowadzenia studiów i wyrażenia zgody na utworzenie filii uczelni za granicą?Ratio decidendi
Założyciel niepublicznej uczelni wyższej nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dotyczącą nadania uprawnień do prowadzenia studiów lub utworzenia filii za granicą. Legitymację taką posiada sama uczelnia, która jest odrębnym podmiotem prawa i realizuje swoje zadania ustawowe, w tym występowanie o uprawnienia do prowadzenia studiów czy tworzenie filii.Stan faktyczny
Wyższa Szkoła [...] złożyła wniosek o utworzenie filii za granicą oraz nadanie uprawnień do prowadzenia studiów na dwóch kierunkach. Państwowa Komisja Akredytacyjna wydała negatywne opinie. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówił spełnienia wniosków. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister utrzymał w mocy swoją decyzję, odmawiając zgody na utworzenie filii i nadanie uprawnień. Założyciel uczelni, [...] Towarzystwo [...] Sp. z o.o., wniosło skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i Prawa o szkolnictwie wyższym. Minister wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku legitymacji procesowej założyciela.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi [...] Towarzystwa [...] Sp. z o.o. Założyciela Wyższej Szkoły [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnienia do prowadzenia kierunków studiów i wyrażenia zgody na utworzenie filii uczelni za granicą oddala skargę.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, po rozpatrzeniu wniosku Rektora Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] odmawiającą wyrażenia zgody na utworzenie Filii Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w K. w miejscowości P. w B., odmawiającą nadania Wydziałowi [...] uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]" oraz odmawiającą nadania Wydziałowi [...] uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]".
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] lipca 2007 r. Wyższa Szkoła [...] w K. wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na utworzenie Filii Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w K. w miejscowości P. w B. i nadanie Wydziałowi [...] uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]" oraz nadanie Wydziałowi [...] uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]".
Państwowa Komisja Akredytacyjna uchwałami nr [...] z dnia [...] października 2007 r. i nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. zaopiniowała wniosek negatywnie.
Po zapoznaniu się z wnioskiem strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezydium Komisji podtrzymało negatywną opinię w uchwale nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r.
W dniach [...] kwietnia 2008 r. oraz [...] kwietnia 2008 r. do Ministerstwa wpłynęły pisma rektora Uczelni, w których ustosunkował się on do stanowiska Państwowej Komisji Akredytacyjnej.
Dnia [...] lipca 2008r. do Ministerstwa wpłynęło pismo, w którym rektor Uczelni wniósł o zmianę lokalizacji Filii na miejscowość V. w B.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] odmówił: wyrażenia zgody na utworzenie Filii Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w K. w miejscowości P. w B., nadania Wydziałowi [...] uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]", nadania Wydziałowi [...] uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]".
W dniu [...] sierpnia 2008 r. Wyższa Szkoła [...] w K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku strona zarzuciła organowi: 1) nieuwzględnienie interesu społecznego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego; 2) przewlekłość toczącego się postępowania; 3) odmowę uznania w sprawie nowych okoliczności i dowodów; 4) nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego; 5) nieskorzystanie z możliwości przeprowadzenia rozprawy.
Minister analizując ponownie zabrany materiał dowodowy oraz zgłoszone zarzuty i nowe informacje zawarte także w pismach, które wpłynęły do Ministerstwa w dniach: [...] kwietnia 2008 r., [...] kwietnia 2008 r. oraz [...] lipca 2008 r. uznał, że zarzuty dotyczą merytorycznych kompetencji Państwowej Komisji Akredytacyjnej. W związku z tym przekazał nowe materiały do ponownej oceny Komisji.
W dniu [...] lutego 2009 r. Prezydium Komisji wydało uchwały nr [...] i nr [...].
Minister podzielił pogląd Komisji, iż z informacji zawartych w dokumentach wynika, że Uczelnia dla kierunku studiów "[...]" nadal nie spełnia wymagań dotyczących minimum kadrowego, informacja na temat zasobów bibliotecznych jest niekompletna, a propozycje realizacji zajęć z "praktycznej nauki języka angielskiego" oraz "praktycznej nauki języka niemieckiego" są sprzeczne z zasadami dydaktyki języków obcych. Natomiast odnośnie kierunku "[...]" Komisja uznała, iż nie jest możliwe zajęcie jednoznacznego stanowiska w sprawie spełnienia wymagań dotyczących minimum kadrowego, z powodu braku informacji o wymiarze zajęć dydaktycznych, które mają prowadzić osoby zaliczone do minimum kadrowego kierunku, a odnośnie cudzoziemców także braku dokumentacji potwierdzającej równoważność posiadanych stopni i tytułów naukowych uzyskanych za granicą. Ponadto z powodu braku odniesienia się w dokumentacji uzupełniającej do zastrzeżeń przedstawionych w uchwale nr [...] nadal aktualne pozostają zastrzeżenia dotyczące programów nauczania i sylabusów oraz braku informacji na temat obsady zajęć dydaktycznych, miejsc w których miałyby się odbywać praktyki zawodowe, laboratoriów językowych i bazy do realizacji zajęć z wychowania fizycznego. Niekompletna jest również dołączona informacja na temat zasobów bibliotecznych i zapewnienia studentom dostępu do literatury zalecanej w sylabusach.
Organ wskazał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przy pomocy Państwowej Komisji Akredytacyjnej dokonał ponownej oceny całości zgromadzonych informacji, co pozwoliło na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Opiniowanie dodatkowych materiałów wpłynęło na długość prowadzonego postępowania, jednakże właśnie w ten sposób mogły być one rzetelnie ocenione, co pozwoliło Ministrowi na ponowną ocenę całokształtu materiału dowodowego oraz podjęcie bezstronnej i obiektywnej decyzji. Zarzuty sformułowane w pkt 1-4 są zatem chybione.
Odnosząc się do zarzutu nie przeprowadzenia rozprawy Minister uznał, że nie zaszły przesłanki zawarte w art. 89 Kpa, ponieważ w rozpatrywanej sprawie rozprawa nie przyspieszyła by, ani nie uprościła by postępowania. Rozprawa nie była także konieczna dla uzgodnienia interesów stron i wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków, biegłych albo w drodze oględzin.
Minister wskazał, że pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. strona została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się w sprawie oraz zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem, w tym z uchwałami Prezydium Komisji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] i nr [...].
Organ zauważył, że w dniu [...] kwietnia 2009 r. do Ministerstwa wpłynęło pismo (faks), w którym rektor Uczelni odniósł się do zastrzeżeń Komisji przedstawionych w uchwałach nr [...] i nr [...]. Strona stwierdziła m. in., że nie zgadza się z zastrzeżeniami dotyczącymi bazy laboratoryjnej oraz bazy do realizacji zajęć z wychowania fizycznego, a także kwestii zapewnienia studentom dostępu do literatury zalecanej w sylabusach. Ponadto strona odniosła się do zarzutów dotyczących braku dokumentów zaświadczających równoważność posiadanych stopni i tytułów naukowych uzyskanych za granicą przez cudzoziemców wliczonych do minimum kadrowego na wnioskowanych kierunkach oraz do uwag odnoszących się do minimum kadrowego na kierunku "[...]" i planowanych zajęć z "praktycznej nauki języka angielskiego" i "praktycznej nauki języka niemieckiego", a także praktyk zawodowych studentów, kwestii wydawania dyplomów w języku bułgarskim oraz obsady i wymiaru zajęć dydaktycznych.
Minister uznał wyjaśnienia strony dotyczące dokumentów zaświadczających równoważność posiadanych stopni i tytułów naukowych uzyskanych za granicą przez cudzoziemców wliczonych do minimum kadrowego na wnioskowanych kierunkach oraz dotyczące kwestii wydawania dyplomów w języku bułgarskim.
W ocenie organu, powyższe uwagi nie doprowadziły jednak do odmiennej oceny pozostałych zagadnień przez Ministra.
Minister stwierdził, że uchwały PKA zawierają opinie najwyższej rangi ekspertów w ocenianych dziedzinach. W niniejszej sprawie Minister nie znalazł podstaw, ani uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, aby opinie te kwestionować lub odmiennie oceniać zebrane dokumenty za wyjątkiem dokumentów dotyczących równoważności posiadanych stopni i tytułów naukowych uzyskanych za granicą przez cudzoziemców wliczonych do minimum kadrowego oraz odnoszących się do kwestii wydawania dyplomów w języku bułgarskim.
Minister wskazał, że przeanalizował całość zebranej dokumentacji w sprawie, a w szczególności dodatkowe materiały przedstawione przez stronę, jej argumentację oraz uchwały Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Minister postanowił podzielić opinię Komisji w zakresie niespełnienia przez Uczelnię wymogów dotyczących minimum kadrowego na wnioskowanych kierunkach "[...]" i "[...]". Minister uznał argumentację ekspertów oceniających materiały nadesłane przez stronę dotyczącą dorobku naukowego nauczycieli akademickich zaproponowanych do minimum kadrowego na wyżej wymienionym kierunku.
Od decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] [...] Towarzystwo [...] sp. z o. o. w K. - założyciel Wyższej Szkoły [...] w K. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając tę decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie. W skardze skarżący zarzucił organowi wydanie decyzji z naruszeniem: 1) art. 7, 8, 10 § 1, 77, 80 Kpa w związku z art. 107 § 1 i 3 Kpa polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez dokładnego i wszechstronnego zebrania, zbadania i rozważenia całego materiału dowodowego przede wszystkim poprzez pominięcie wyjaśnień uczelni i odmówieniu jej prawa do składania wyjaśnień i dowodów, co znalazło wyraz w pominięciu wniesionej w trakcie trwającego postępowania administracyjnego przez Uczelnię w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. (data wpływu do Ministerstwa [...] lipca 2008 r.) sprawy zmiany lokalizacji filii z miasta P. na miasto V., pomimo rozpatrywania stanu bazy materialnej w nowej miejscowości V. dla potrzeb filii Uczelni. Zagadnienie to nie znalazło odzwierciedlenia w rozstrzygnięciu decyzji co świadczy o naruszeniu art. 80 Kpa w związku z art. 107 § 3 Kpa w związku z wejściem w życie nowych standardów kształcenia, dostosowania dokumentacji merytorycznej do nowych wymogów wynikających z rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. Nr 164, poz. 1166). Minister w zaskarżonych decyzjach nie przedstawił własnych argumentów, a oparł się na ustaleniach Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Minister nie uzasadnił w zaskarżonej decyzji, które to pozostałe zagadnienia nie spowodowały odmiennej oceny Ministra i wpłynęły na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji, co czyni tę decyzję formalnie wadliwą, ze względu na niespełnienie wymogów zawartych w art. 107 § 3 Kpa; 2) art. 61 § 1 i art. 80 Kpa oraz art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) poprzez rozstrzygnięcie trzech wniosków uczelni w jednej decyzji, z których tylko dwa oparte były na tej samej podstawie prawnej (dotyczące nadania uprawnień do prowadzenia kształcenia na kierunku "[...]" i "[...]") i wymagały zaopiniowania przez Państwową Komisję Akredytacyjną, podczas gdy wniosek o utworzenie filii uczelni za granicą nie podlegał ocenie tego podmiotu (art. 85 ust. 5 tej ustawy); 3) art. 78 i art. 86 Kpa w związku z art. 75 i 77 Kpa poprzez nieuwzględnienie żądania Uczelni dopuszczenia dowodu z przesłuchania rektora Uczelni jako reprezentanta strony w celu wyjaśnienia istotnych faktów mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, dotyczących: spełniania minimum kadrowego na kierunku "[...]" na Wydziale [...] i "[...]" na Wydziale [...], jakości programu kształcenia, zgromadzonych zasobów bibliotecznych i źródeł ich finansowania, naruszając w ten sposób obowiązek przeprowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji i ograniczając stronie prawo do przedstawienia dowodów dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 4) art. 52 ust. 1 w związku z art. 49 ust.1 pkt 1, art. 11 pkt 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art. 6 i 7 Kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o opinie Państwowej Komisji Akredytacyjnej zawarte w jej uchwałach: nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. (odnośnie kierunku "[...]") oraz nr [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. (odnośnie kierunku "[...]") podjętych z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów. Zdaniem skarżącego, uchwały te zostały podjęte przez Prezydium po zasięgnięciu opinii Zespołu Kierunków Studiów [...] oraz Zespołu Kierunków Studiów [...], podczas gdy cytowany przepis (art. 52 ust. 1) stanowi, że prezydium podejmuje uchwały (...) kierując się sprawozdaniem przedłożonym przez jeden z zespołów, o których mowa w art. 50 ust. 4. To Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej uprawnione jest do wyrażenia opinii w danej sprawie na podstawie własnej oceny stanu faktycznego sprawy. Organ ten nie może kierować się tylko opinią zespołu kierunków studiów, a zatem zaskarżona decyzja opiera się na formalnie wadliwych uchwałach Państwowej Komisji Akredytacyjnej nr [...], nr [...], nr [...] (kierunek "[...]") oraz nr [...], nr [...] (kierunek [...]"), dlatego też rozstrzygniecie zostało wydane z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i z pominięciem słusznego interesu uczelni; 5) konwencji i umów międzynarodowych, tj. Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych sporządzonej w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 5, poz. 28 i 29) oraz Porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Ludowej Republiki Bułgarii o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów o wykształceniu i przyznawaniu stopni i tytułów naukowych wydawanych w PRL i LRB z dnia 28 października 1977 r. (Dz. U. z 1983 r. Nr 12, poz. 58, 59) w związku z § 10 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie warunków jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. Nr 144, poz. 1048) poprzez odmowę uznania w składzie minimum kadrowego wnioskowanych kierunków specjalistów bułgarskich i pozaprawny wymóg przedstawienia zaświadczeń o równoważności ich stopni i tytułów naukowych z polskimi; 6) art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 Kpa, z uwagi na przewlekłość toczącego się postępowania i niezałatwienie sprawy w terminie; 7) § 5 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. Nr 144, poz. 1048) w związku z art. 9 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez brak własnej wykładni (Ministra) tego przepisu i oparcie się na niczym nieuzasadnionej interpretacji Państwowej Komisji Akredytacyjnej, wynikającej z uchwał Prezydium PKA nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. oraz nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie kryteriów oceny spełnienia wymagań w zakresie minimum kadrowego; 8) § 1 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Niwki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia poprzez oparcie się przez Ministra na niczym nieuzasadnionej interpretacji Państwowej Komisji Akredytacyjnej wynikającej z uchwały Prezydium PKA nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie kryteriów oceny bazy dydaktycznej.
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o odrzucenie skargi względnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że stroną postępowania w niniejszej sprawie jest uczelnia, która złożyła wniosek inicjujący postępowanie, a także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister zauważył, że uczelnia wyższa ma osobowość prawną, a z przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i przepisów statutu Uczeni nie wynika dla założyciela uczelni uprawnienie do wniesienia skargi. W pozostałym zakresie Minister podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej Ppsa uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
W pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy [...] Towarzystwo [...] sp. z o. o. w K. – założyciel Wyższej Szkoły [...] w K. ma w niniejszej sprawie legitymację skargową, o której mowa w art. 50 § 1 Ppsa, tzn. czy wskazana wyżej Spółka ma prawo domagać się kontroli zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny pierwszej instancji.
Zacząć należy od tego, że niepubliczna uczelnia wyższa uzyskuje osobowość prawną z chwilą jej wpisu do rejestru uczelni niepublicznych prowadzonego przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego (art. 12 w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym – dalej uPszw).
Od tej chwili uczelnia niepubliczna jako podmiot prawa, odrębny od założyciela będącego osobą prawną, realizuje swe zadania ustawowe (przede wszystkim określone w art. 13 ust. 1 pkt 1-2, 5-8 w zw. z ust. 2 uPszw). Podstawowym zadaniem uczelni jest prowadzenie studiów na określonym kierunku czy makrokierunku według określonych przepisami prawa standardów kształcenia na określonym poziomie (art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 3, art. 9 uPszw). Działalność swą uczelnia niepubliczna finansuje z własnych dochodów (§ 52 statutu Wyższej Szkoły [...]).
Prowadząc swą działalność uczelnia niepubliczna korzysta z zagwarantowanej konstytucyjnie autonomii przyznanej szkołom wyższym na zasadach określonych w ustawie (art. 70 ust. 5 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 4 ust. 1 - 3 uPszw uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie, a w swoich działaniach kieruje się zasadą wolności nauczania.
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt SK 39/05 (OTK-A 2005/9/99) wśród szczegółowych atrybutów autonomii szkół wyższych wskazuje się, między innymi, na prawo do ustalania przez władze szkoły treści i form nauczania. Zdaniem Sądu, wśród tych praw znajduje się niewątpliwie prawo do wystąpienia przez jednostkę organizacyjną uczelni o przyznanie uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w formie decyzji administracyjnej (art. 11 ust. 1 ust. 1 uPszw) oraz prawo do wystąpienia przez uczelnię do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego o wyrażenie zgody na utworzenie za granicą zamiejscowej jednostki organizacyjnej w formie filii (art. 85 ust. 1 i 5 uPszw).
Z przepisów prawa wynika jednak, że zasada autonomii uczelni niepublicznej nie ma charakteru absolutnego, ponieważ organy administracji rządowej i organy jednostek samorządu terytorialnego mogą podejmować decyzje dotyczące uczelni w przypadkach przewidzianych w ustawach (art. 4 ust. 5 uPszw). Z kolei założyciel uczelni niepublicznej może podejmować decyzje dotyczące uczelni tylko w przypadkach określonych przez jej statut (art. 24 ust. 3 uPszw).
Zdaniem Sądu, z przepisów statutu Wyższej Szkoły [...] nie wynika, aby założyciel Uczelni miał uprawnienie do wniesienia skargi sądowej w sprawach dotyczących wyrażenia zgody na utworzenie filii za granicą, czy nadania jednostkom organizacyjnym uprawnień do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na określonych kierunkach kształcenia. Z § 16 ust. 3 pkt 6, rozdziału 5 i 9 statutu wynika, że założyciel Uczelni ma uprawnienia dotyczące: akceptacji wystąpienia rektora do właściwego ministra o nadanie uprawnień do prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia, nadania statutu i regulaminu organizacyjnego uczelni i wprowadzenia w nich zmian, nadzoru i kontroli nad uczelnią i jej organami, wyrażania zgody w sprawach majątkowych, zatwierdzania aktów wewnątrzuczelnianych dotyczących nauczycieli akademickich i studentów, likwidacji Uczelni.
Z analizy przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym wynika, że interes prawny założyciela uczelni niepublicznej jest aktualny na etapie tworzenia szkoły wyższej. Poza sporem jest że założyciel uczelni ma interes prawny w sprawach o: wydanie pozwolenia na utworzenie uczelni, (art. 20 Pszw, zatwierdzenie statutu uczelni niepublicznej (art. 58 Pszw), wpis uczelni do rejestru uczelni niepublicznych (art. 29 Pszw). Nie budzi wątpliwości to, iż założyciel uczelni ma interes prawny w sprawach mających doprowadzić do wygaszenia i ograniczenia działalności zawodowej uczelni niepublicznej, tj. dotyczących likwidacji uczelni (art. 26 Pszw), czy likwidacji jednostki zamiejscowej uczelni (art. 37 ust. 4 Pszw).
Natomiast uprawnienia założyciela uczelni dotyczące fazy działalności szkoły wyższej są ściśle określone i wynikają z konkretnych przepisów prawa. Uprawnienia te obejmują sprawy dotyczące np. przedłużenia pozwolenia na utworzenie uczelni i jego cofnięcia (art. 23 Pszw) ), nadania statutu uczelni niepublicznej (art. 274 Pszw), zmiany nazwy uczelni (art. 255 Pszw), przejęcia funkcji założyciela przez inny podmiot (art. 58 ust. 2 Pszw).
Wśród tych uprawnień przepisy ustawy nie wymieniają spraw, które były przedmiotem decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie.
Jak wynika z ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, to do senatu uczelni należy decydowanie o utworzeniu filii oraz utworzeniu kierunku studiów (art. 62 ust. 1 pkt 6 uPszw w zw. z § 15 ust. 1 statutu Wyższej Szkoły [...]). Z przepisu art. 85 ust. 1 pkt 2 i 5 wynika, że to uczelnia, a nie jej założyciel może utworzyć za granicą zamiejscową jednostkę organizacyjną w formie filii. Z przepisu art. 11 ust. 1 uPszw wynika, że jednostki organizacyjne uczelni, a nie jej założyciel, mogą uzyskać uprawnienie do prowadzenia studiów na danym kierunku.
W tej sytuacji w niniejszej sprawie to Wyższa Szkoła [...] mogła powołać się na przepisy prawa materialnego, z których wynikał jej własny, indywidualny interes prawny do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 50 Ppsa, a nie [...] Towarzystwo [...] sp. z o.o.
Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 151 Ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło