II OSK 2393/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska /spr./ Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Warszawie sprawy ze skarg kasacyjnych Prokuratora Okręgowego w Białymstoku, Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych Zakładowej Organizacji przy SP ZOZ w Białymstoku WSZ im. J. Śniadeckiego oraz Zakładowej Organizacji Związkowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Administracji i Obsługi Służby Zdrowia przy SP ZOZ Wojewódzkim Szpitalu im. J. Śniadeckiego w Białymstoku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 374/10 w sprawie ze skarg Wojewody Podlaskiego, Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych Zakładowej Organizacji przy SP ZOZ w Białymstoku WSZ im. J. Śniadeckiego oraz Zakładowej Organizacji Związkowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Administracji i Obsługi Służby Zdrowia przy SP ZOZ Wojewódzkim Szpitalu im. J. Śniadeckiego w Białymstoku na uchwałę Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 22 marca 2010 r. nr XXXVIII/427/10 w przedmiocie przekształcenia zakładu opieki zdrowotnej oddala skargi kasacyjne Sejmik Województwa Podlaskiego uchwałą z dnia 22 marca 2010 r. Nr XXXVIII/427/10 w sprawie przekształcenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. J. Śniadeckiego w Białymstoku, na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1590 ze zm.) oraz art. 36 w związku z art. 43 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 ze zm. - dalej jako ustawa o ZOZ), dokonał przekształcenia wskazanego w tytule uchwały zakładu opieki zdrowotnej, w ten sposób, iż zlikwidował w nim: 1) Oddział Chirurgii, Urologii, Ortopedii i Otolaryngologii Dziecięcej, 2) Blok Operacyjny Oddziałów: Chirurgii, Ortopedii i Otolaryngologii Dziecięcej, 3) Izbę Przyjęć Oddziałów: Chirurgii, Ortopedii i Otolaryngologii Dziecięcej, 4) Wojewódzką Przychodnię Chirurgii Dziecięcej, w skład której wchodzi: a) Poradnia Chirurgii i Urologii Dziecięcej, b) Poradnia Preluksacyjna z Pracownią USG, c) Poradnia Urazowo-Ortopedyczna, d) Poradnia Laryngologiczna z Pracownią Audiologii. W uchwale stwierdzono także, iż osobom korzystającym ze świadczeń zdrowotnych w zakresie realizowanym przez likwidowane komórki organizacyjne, dalsze, nieprzerwane udzielanie takich świadczeń, bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości zapewni Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w Białymstoku. Wskazano także, iż zakończenie działalności likwidowanych komórek organizacyjnych nastąpi w ostatnim dniu miesiąca, w którym upłynie termin 3 miesięcy od dnia podjęcia uchwały. Uchwałę opublikowano w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z dnia 11 maja 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2010 r., Nr 91, poz. 1357). Skargi na powyższą uchwałę wniosły następujące podmioty: 1. Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych Zakładowa Organizacja Związkowa przy SP ZOZ Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Białymstoku im. J. Śniadeckiego, 2. Zakładowa Organizacja Związkowa Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Administracji i Obsługi Służby Zdrowia przy SP ZOZ Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym im. J. Śniadeckiego w Białymstoku, - oba po uprzednim wezwaniu Sejmiku Województwa Podlaskiego do usunięcia naruszenia prawa, 3. Wojewoda Podlaski. Związki Zawodowe wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę w trybie art. 90 ustawy o samorządzie województwa, zaskarżając uchwałę Sejmiku Województwa Podlaskiego w całości - sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Bk 375/10. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: 1) art. 43 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ZOZ przez nieokreślenie terminu zakończenia działalności medycznej likwidowanych jednostek oraz niezapewnienie nieprzerwanego udzielania oznaczonych rodzajowo świadczeń zdrowotnych udzielanych w likwidowanych jednostkach organizacyjnych Szpitala Wojewódzkiego bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości, 2) art. 60 ust. 4b pkt 2, 3, 4 i 5 ustawy o ZOZ przez nieokreślenie: dnia otwarcia likwidacji, sposobu i trybu zadysponowania składnikami materialnymi i niematerialnymi podmiotu, który przejmie prawa i obowiązki likwidowanego zakładu oraz zakresu tych praw i obowiązków, a także dnia zakończenia czynności likwidacyjnych, 3) art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) przez skierowanie do zaopiniowania przez związki zawodowe projektu innej uchwały od tej którą faktycznie podjęto. Związki Zawodowe wniosły o uchylenie uchwały w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewoda Podlaski złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę w trybie art. 82c ust. 1 ustawy o samorządzie województwa - sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Bk 374/10. Zaskarżonej uchwale organ nadzoru zarzucił naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy o ZOZ i wniósł o orzeczenie jej nieważności w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych prawem. W uzasadnieniu wskazał, iż ocena zgodności z prawem kwestionowanej uchwały powinna nastąpić przede wszystkim pod kątem spełniania przez nią przesłanek wynikających z art. 43 ust. 1 ustawy o ZOZ, w zakresie zapewnienia osobom korzystającym z oznaczonych rodzajowo świadczeń - po likwidacji komórek organizacyjnych - dalszego, nieprzerwanego udzielania takich świadczeń, bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości. Zdaniem organu nadzoru dyspozycja tego przepisu nie została spełniona, o czym mają świadczyć opinie konsultantów wojewódzkich oraz informacja z Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Białymstoku. W wyniku likwidacji nastąpi zmniejszenie dostępności świadczeń wykonywanych dotychczas przez likwidowane komórki. Wojewoda Podlaski poddał także w wątpliwość możliwość przejęcia obowiązków likwidowanych komórek przez UDSK w Białymstoku (w drodze umowy cesji). Wskazał, iż wymagana jest do tego zgoda Dyrektora POW NFZ w Białymstoku. Nadto zwrócił uwagę na niedostateczne rozstrzygnięcie aspektu osobowego likwidowanych komórek tj. sytuacji personelu zatrudnionego dotychczas w tych jednostkach. Wojewoda podkreślił, iż zapewniono pracę w UDSK jedynie dla 3 lekarzy z likwidowanych oddziałów, w odniesieniu zaś do personelu pielęgniarskiego ogólnie wskazano, iż zostanie on przeniesiony na inne oddziały Szpitala Wojewódzkiego. Organ nadzoru zakwestionował także przyjęty przez Sejmik Województwa Podlaskiego sposób liczenia daty zakończenia działalności likwidowanych komórek oraz to, że uchwała została uznana za akt prawa miejscowego i opublikowana w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym. WSA w Białymstoku połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i wyrokowania. Do sprawy przystąpił również Prokurator Prokuratury Rejonowej Białystok-Południe (pismo z dnia 9 czerwca 2010 r. - Pa 100/10), przychylając się do stanowiska skarżących i wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały z powodu jej sprzeczności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 19 lipca 2010 r. oddalił skargi Związków Zawodowych i Wojewody Podlaskiego. Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzut niezapewnienia osobom korzystającym ze świadczeń w likwidowanych oddziałach Szpitala Wojewódzkiego, dalszego nieprzerwanego świadczenia usług medycznych, bez istotnego ograniczenia ich dostępności. Zdaniem WSA ze sporządzonych opinii konsultantów wojewódzkich wynika, że likwidacja części pediatrycznej i przejęcie pacjentów przez UDSK nie powinna spowodować ograniczenia dostępności usług medycznych, zarówno w odniesieniu do ich zakresu, jak i czasu oczekiwania na nie. Sąd zwrócił uwagę, iż konsultanci medyczni zauważyli, że warunkiem prawidłowego procesu likwidacji części pediatrycznej Szpitala jest zwiększenie kontraktu UDSK z NFZ oraz przygotowanie zmian organizacyjnych w UDSK na przyjęcie usług świadczonych dotychczas przez jednostki likwidowane. Warunki te zostały zdaniem WSA spełnione, bowiem z licznej korespondencji Marszałka Województwa z Dyrekcją UDSK oraz z oświadczenia Dyrektora tego Szpitala, złożonego na sesji Sejmiku w dniu 22 marca 2010 r., wynikało że niezbędne zmiany organizacyjne w Szpitalu zostaną wprowadzone. Ponadto pomiędzy UDSK a Szpitalem Wojewódzkim została zawarta w dniu 27 maja 2010 r. umowa cesji na mocy której ta ostatnia jednostka przeniosła na UDSK swoje prawa wynikające z umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie świadczeń dotyczących pediatrii. W odniesieniu do zakresu świadczonych usług medycznych, likwidacja pediatrii w SP ZOZ nie doprowadziła, w ocenie WSA, do jego ograniczenia. Podnoszony argument o braku w UDSK Oddziału Urologii Dziecięcej nie okazał się zasadny. Zgodnie z oświadczeniem Dyrekcji UDSK, Szpital ten jest w stanie zapewnić usługi medyczne w specjalności urologii dziecięcej w zakresie w jakim świadczył je zlikwidowany oddział Szpitala Wojewódzkiego. Opinia konsultanta wojewódzkiego w zakresie chirurgii dziecięcej wskazuje, że w UDSK są leczone wszystkie trudne przypadki, tzw. trudni pacjenci z urologią włącznie. Nadto, w likwidowanej części pediatrycznej Szpitala Wojewódzkiego nie było wyodrębnionego oddziału urologii dziecięcej, zaś zapis "urologia" znalazł się w nomenklaturze Oddziału w celu pozyskania od NFZ korzystniejszych warunków rozliczania świadczeń urologicznych. UDSK, czyli podmiot przejmujący pacjentów z likwidowanej części Szpitala Wojewódzkiego, posiada specjalistów oraz komórki organizacyjne odpowiadające specjalnościom lekarskim jakie zostały zlikwidowane w części pediatrycznej. Tym samym wskazanie w § 1 ust. 2 kwestionowanej uchwały, iż pacjentów przejmuje UDSK, spełnia wymóg określenia sposobu i formy udzielania świadczeń zdrowotnych osobom korzystającym z tych świadczeń w likwidowanej części SP ZOZ. W ocenie WSA, likwidacja części pediatrycznej SP ZOZ nie spowodowała także ograniczenia dostępności świadczeń medycznych co do ich zakresu, a przedstawione dokumenty oraz opinie świadczą również, że nie spowodowała istotnego ograniczenia dostępności świadczeń medycznych, ocenianej przez pryzmat drugiego kryterium tj. czasu oczekiwania na usługi. Gwarancją tego, że nie doszło do istotnego ograniczenia dostępności świadczeń medycznych, w zakresie czasu oczekiwania na te usługi, jest niekwestionowana przez strony okoliczność wykorzystania w UDSK łóżek szpitalnych w liczbie około 55%, a także przeprowadzone symulacje, że pozostawienie na tym samym poziomie liczby łóżek spowoduje wzrost wskaźnika ich wykorzystania na poziomie 100%. Wykorzystanie łóżek szpitalnych w UDSK na poziomie 100 %, po przejęciu pacjentów likwidowanej części SP ZOZ, w ocenie Sądu nie może być uznane jako powodujące istotne ograniczenia dostępności i warunków udzielania świadczeń zdrowotnych. WSA za nietrafny uznał również zarzut naruszenia art. 60 ust. 4b pkt 2, 3, 4 i 5 ustawy o ZOZ. Przepis art. 60 ust. 4b należy interpretować w kontekście całego art. 60. Przepis ten miałby więc zastosowanie w sytuacji, gdyby kwestionowana uchwała stanowiła o likwidacji całego SP ZOZ z powodu ujemnego wyniku finansowego. Ma on zastosowanie do samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w sytuacji, gdy ujemny wynik finansowy zakładu nie może być pokryty we własnym zakresie. Zakresem zastosowania art. 60 ustawy o ZOZ objęto zatem likwidację samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej z powodów finansowych, a więc niemożności pokrycia jego ujemnego wyniku finansowego, w konsekwencji także ciążących na tej jednostce zobowiązań. Tym samym art. 60 ust. 4b ustawy o ZOZ nie mógł zostać naruszony, gdyż nie miał zastosowania w sprawie. Chybiony w ocenie WSA jest także zarzut naruszenia art. 19 ustawy o związkach zawodowych. W trakcie postępowania dopełniono obowiązku przedłożenia projektu uchwały organizacjom związkowym. Wprawdzie do konsultacji związkowej przedłożono projekt uchwały w nieco innej wersji niż ostatecznie uchwalony, jednak różnica pomiędzy projektem przedłożonym, a uchwalonym sprowadza się do tego, że w tym pierwszym wskazano datę 30 czerwca 2010 r. jako dzień zakończenia działalności likwidowanych komórek organizacyjnych, natomiast w tym drugim wskazano, że zakończenie działalności komórek organizacyjnych nastąpi w ostatnim dniu miesiąca, w którym upłynie termin 3 miesięcy od dnia podjęcia uchwały. Ponadto § 1 ust. 2 projektu uchwały przedłożonej do konsultacji brzmiał: "Dalsze, nieprzerwane udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie realizowanym przez komórki organizacyjne określone w ust. 1 bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków i jakości zapewni Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w Białymstoku". Natomiast w podjętej uchwale § 1 ust. 2 brzmi następująco: "Osobom korzystającym ze świadczeń zdrowotnych w zakresie realizowanym przez komórki organizacyjne, określone w ust. 1 dalsze, nieprzerwane udzielanie takich świadczeń bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości zapewni Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w Białymstoku.". Przedłożony do konsultacji projekt, jak i podjęta uchwała, dotyczą tego samego przedmiotu oraz zakresu regulacji - warunków likwidacji części pediatrycznej SP ZOZ. Z istoty opinii wynika, że jest ona poglądem wyrażonym w określonej sprawie, a podmiot jej zasięgający nie jest związany stanowiskiem opiniodawcy. Przyjęcie argumentacji Związków Zawodowych za słuszną oznaczałoby zatem, że opinia związku zawodowego byłaby w istocie zatwierdzeniem aktu normatywnego, a nie opinią, gdyż każde, nawet nieistotne, odstąpienie od treści projektu aktu normatywnego przedłożonego do zaopiniowania, obligowałoby podmiot występujący o opinię do przedłożenia kolejnego, zmienionego projektu aktu normatywnego. Ponadto, co najistotniejsze, różnica między przedłożonym projektem, a podjętą uchwałą jest nieistotna w skutkach prawnych, gdyż pomimo użycia różnych sformułowań termin zaprzestania działalności i w projekcie i w uchwale, jest ten sam - 30 czerwca 2010 r. Również różnice w treści § 1 ust. 2 projektu i podjętej uchwały nie są istotne. W zasadzie sprowadzają się do innego wyrażenia normy, która w sferze skutków prawnych jest tożsama. Dlatego też w ocenie WSA zarzut naruszenia art. 19 ustawy o związkach zawodowych okazał się nietrafny. W konsekwencji Sąd ten nie podzielił poglądu Związków Zawodowych, że kwestionowana uchwała nie określa daty zaprzestania działalności części pediatrycznej SP ZOZ. Niewskazanie w uchwale daty, a użycie zwrotu opisowego (zakończenie działalności komórek organizacyjnych nastąpi w ostatnim dniu miesiąca w którym upłynie termin 3 miesięcy od dnia podjęcia uchwały, licząc od miesiąca w którym ją podjęto), jest dopuszczalną techniką legislacyjną. Skoro bowiem w uchwale jest zawarta data jej podjęcia, to ustalenie terminu zakończenia działalności komórek organizacyjnych jest oczywiste. W toku postępowania w przedmiocie likwidacji części SP ZOZ dochowano wymogów natury proceduralnej, bowiem zgodnie z art. 43 ust. 2 uzyskano opinię Wojewody Podlaskiego oraz organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego Województwa Podlaskiego. Chybiony jest również zarzut Związków sprowadzający się do tego, że w kwestionowanej uchwale nie ma regulacji dotyczącej zagrożenia epidemią, pandemią, katastrofą. Ustawa nie wprowadza obowiązku regulacji w tym zakresie w uchwale dotyczącej likwidacji samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji kwestionowanej uchwale nie można także zarzucić naruszenia art. 68 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). W świetle okoliczności sprawy nie można dojść do wniosku, że powołany artykuł został naruszony. Uchwała Sejmiku Województwa Podlaskiego jest aktem prawa miejscowego, bowiem została podjęta przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego i zawiera w swojej treści normę generalną, abstrakcyjną, określającą uprawnienia i obowiązki kierowane do osób trzecich. W judykaturze i piśmiennictwie jest powszechnie przyjęte, że o zakwalifikowaniu aktu normatywnego do kategorii aktu prawa miejscowego przesądza to, iż można w nim wyodrębnić przynajmniej jeden zwrot posiadający ww. cechy. Charakter taki ma § 1 ust. 1 i 2 uchwały, kierowany do wszystkich potencjalnych pacjentów likwidowanej części Szpitala Wojewódzkiego. Wyrok WSA w Białymstoku został zaskarżony skargami kasacyjnymi: Prokuratora Okręgowego w Białymstoku oraz Związków Zawodowych. Prokurator Okręgowy zakwestionował wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, iż uchwała Sejmiku Województwa Podlaskiego zapadła w trybie zgodnym z wymogami prawa, nie naruszając dyspozycji art. 60 ust. 4b pkt 2, 3, 4 i 5 ustawy o ZOZ i art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, a jej treść nie narusza art. 43 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ZOZ, podczas gdy przedmiotowa uchwała zapadła z naruszeniem: 1) art. 43 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ZOZ przez nieokreślenie terminu zakończenia działalności medycznej likwidowanych jednostek oraz niezapewnienie nieprzerwanego udzielania oznaczonych rodzajowo świadczeń zdrowotnych udzielanych w likwidowanych jednostkach organizacyjnych Szpitala Wojewódzkiego bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości, 2) art. 60 ust. 4b pkt 2, 3, 4 i 5 ustawy o ZOZ przez nieokreślenie: dnia otwarcia likwidacji, sposobu i trybu zadysponowania składnikami materialnymi i niematerialnymi podmiotu, który przejmie prawa i obowiązki likwidowanego zakładu oraz wskazanie zakresu tych praw i obowiązków, a także oznaczenie dnia zakończenia czynności likwidacyjnych, 3) art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych przez skierowanie do zaopiniowania przez związki zawodowe projektu innej uchwały od tej, którą faktycznie podjęto. Wskazując na powyższe uchybienia Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu środka odwoławczego Prokurator podniósł, iż będąca przedmiotem sporu uchwała nie spełnia wymogów określonych w art. 43 ust. 1 ustawy o ZOZ. Jak wskazał, uchwała powinna w myśl powołanego przepisu zawierać określenie terminu likwidacji w formie wskazania konkretnej daty dziennej. WSA nie dostrzegł również, iż uchwała nie spełnia kolejnego wymogu z art. 43 ust. 1 ustawy o ZOZ, gdyż nie zapewnia nieprzerwanego udzielania oznaczonych rodzajowo świadczeń zdrowotnych likwidowanego zakładu, bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości. Zgodnie z § 1 ust. 2 uchwały, UDSK im. L. Zamenhofa w Białymstoku ma świadczyć usługi medyczne jakie dotychczas realizowały likwidowane jednostki Szpitala Wojewódzkiego z zachowaniem warunków określonych w art. 43 ust. 1 ustawy o ZOZ. Zachowanie warunków opiera się jedynie na ustnym i w zaistniałej sytuacji gołosłownym, zapewnieniu UDSK w Białymstoku, złożonym w dniu 22 marca 2010 r., podczas sesji Sejmiku Województwa Podlaskiego. Nikt tego zapewnienia nie analizował, zarówno w zakresie lokalowym, sprzętowym i kadrowym. Nie rozważano też skutków ewentualnego wydłużenia kolejek w UDSK, zwłaszcza w zakresie leczenia schorzeń urologicznych, bowiem Szpital ten nie posiada oddziału urologii. Zasadne jest zatem przyjęcie, iż UDSK w Białymstoku nie będzie w stanie świadczyć usług zdrowotnych udzielanych przez likwidowane jednostki Szpitala Wojewódzkiego w Białymstoku z zachowaniem warunków określonych w art. 43 ust. 1 ustawy o ZOZ. Odnośnie umowy cesji Prokurator wskazał, iż powinna ona zyskać akceptację Narodowego Funduszu Zdrowia, albowiem tylko w takim przypadku cesja wywiera skutki prawne. Sąd w sposób nieuzasadniony stwierdził, iż nie dostrzega naruszenia prawa przez brak w kwestionowanej uchwale regulacji dotyczącej zagrożenia epidemią, pandemią czy katastrofą. Sąd nie podał na jakich przesłankach opiera przekonanie, że w warunkach zagrożenia zdrowia publicznego wywołanego nadzwyczajnymi okolicznościami, świadczenia zdrowotne udzielane dzieciom i innym pacjentom województwa podlaskiego będą świadczone z zachowaniem warunków z art. 43 ust. 1 ustawy o ZOZ. Jest to niezmiernie istotne, zwłaszcza przy uwzględnieniu okoliczności, iż podjęta uchwała dotyczy jedynie zapewnienia opieki medycznej dotychczasowym pacjentom szpitala. Sąd wadliwie przyjął, iż uchwała nie powinna spełniać wymagania z art. 60 ust. 4b pkt 2-5 ustawy o ZOZ. Zgodnie z tym przepisem uchwała powinna zawierać następujące postanowienia: oznaczenie dnia otwarcia likwidacji, określenie sposobu i trybu zadysponowania składnikami materialnymi i niematerialnymi; wskazanie podmiotu, który przejmie prawa i obowiązki likwidowanego zakładu, oraz określenie zakresu tych praw i obowiązków, oznaczenie dnia zakończenia czynności likwidacyjnych. Obowiązek ten dotyczy także jednostek likwidowanych w części, a uchwała całkowicie pomija problematykę tam uregulowaną. Prokurator nie zgodził się także ze stanowiskiem WSA, iż uchwała opiniowana przez związki zawodowe a uchwalona nie różnią się w istotny sposób. Treść projektu uchwały przesłanego do zaopiniowania przez związki zawodowe w sposób istotny odbiega od treści uchwały podjętej. Prokurator stwierdził, iż jeśliby nie było istotnych różnic pomiędzy tekstem uchwały zawartym w projekcie a przyjętą uchwałą to nie byłoby zapewne potrzeby poddawania pod głosowanie innego tekstu uchwały (niż ten przesłany do opiniowania). W opiniowanej przez związki zawodowe uchwale wskazano, że "Zakończenie działalności komórek organizacyjnych wymienionych w ust. 1 nastąpi z dniem 30 czerwca 2010 r." natomiast w uchwalonym akcie prawa miejscowego określono, że "Zakończenie działalności komórek organizacyjnych, wymienionych w ust. 1, nastąpi w ostatnim dniu miesiąca, w którym upłynie termin 3 miesięcy od dnia podjęcia uchwały". W opiniowanym projekcie uchwały podano, że dalsze, nieprzerwane udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie realizowanych przez komórki organizacyjne określone w ust. 1, bez istotnego ograniczenia ich dostępności warunków i jakości zapewni Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w Białymstoku", natomiast w podjętej uchwale stwierdzono, że "Osobom korzystającym ze świadczeń zdrowotnych w zakresie realizowanym przez komórki organizacyjne określone w ust. 1, dalsze, nieprzerwane udzielanie takich świadczeń, bez istotnego ograniczenia ich dostępności warunków udzielania i jakości zapewni Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w Białymstoku" . W opiniowanym dokumencie wskazano zatem nieograniczony krąg adresatów dyspozycji przepisu, a w uchwale Sejmiku zapewnienie to skierowane jest jedynie do wąskiego grona adresatów, ograniczającego się do kręgu osób już korzystających ze świadczeń medycznych w zakresie realizowanym przez likwidowane komórki organizacyjne. Wbrew zatem stanowisku Sądu, różnice między treścią dokumentu opiniowanego, a treścią podjętej uchwały, są istotne i zasadnym jest twierdzenie, że Sejmik Województwa Podlaskiego nie dochował trybu konsultacji z art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych podczas uchwalania zaskarżonego aktu prawa miejscowego. Związki zawodowe również zaskarżyły wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, tj.: 1) art. 43 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ZOZ przez uznanie, że nieokreślenie w uchwale terminu zakończenia działalności medycznej likwidowanych jednostek oraz niezapewnienie nieprzerwanego udzielania oznaczonych rodzajowo świadczeń zdrowotnych udzielanych w likwidowanych jednostkach organizacyjnych Szpitala Wojewódzkiego bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości - jest prawidłowe, 2) art. 60 ust. 4b pkt 2, 3, 4 i 5 ustawy o ZOZ przez uznanie, że w uchwale nie jest wymagane określenie: dnia otwarcia likwidacji, sposobu i trybu zadysponowania składnikami materialnymi i niematerialnymi, podmiotu, który przejmie prawa i obowiązki likwidowanego zakładu oraz wskazanie zakresu tych praw i obowiązków, a także oznaczenie dnia zakończenia czynności likwidacyjnych, 3) art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych przez uznanie, że w procesie uchwalania uchwały skierowanie do zaopiniowania przez związki zawodowe projektu innej uchwały od tej, którą faktycznie podjęto jest prawidłowe. Związki Zawodowe wniosły o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku, 2) uchylenie uchwały w całości, 3) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadnienie skargi kasacyjnej wniesionej przez Związki Zawodowe przywołuje argumenty tożsame z tymi, jakie powołano w skardze kasacyjnej Prokuratora. Sejmik Województwa Podlaskiego w odpowiedziach na skargi kasacyjne (pisma z dnia 6 i 25 października 2010 r.), wniósł o ich oddalenie w całości. W uzasadnieniu podniósł, iż środki odwoławcze w sposób nie zasługujący na uwzględnienie, kwestionują wyrok WSA w Białymstoku. Kontrolowana uchwała nie narusza treści art. 43 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ZOZ. Materiały sprawy, a zwłaszcza opinie trzech konsultantów wojewódzkich wskazują, iż likwidacja części pediatrycznej Szpitala Wojewódzkiego i przejęcie pacjentów przez UDSK w Białymstoku nie powinno spowodować ograniczenia dostępności usług medycznych pacjentów, zarówno w odniesieniu do zakresu usług, jak i czasu oczekiwania. Brak odrębnego oddziału urologii dziecięcej w UDSK nie przesądza o braku dostępności leczenia tego rodzaju schorzeń w sytuacji zapewnienia złożonego przez UDSK w Białymstoku, iż szpital leczy wszystkie trudne przypadki z urologią włącznie. Nadto, ustalony symulacyjnie poziom 100% wykorzystania łóżek szpitalnych w UDSK po przejęciu pacjentów likwidowanej części Szpitala Wojewódzkiego, nie może być uznany za istotne ograniczenie dostępności i warunków udzielania świadczeń zdrowotnych, zwłaszcza przy uwzględnieniu cesji wynikającej z zawartej umowy. Uchwała nie narusza dyspozycji art. 60 ust. 4b pkt 2, 3, 4 i 5 ustawy o ZOZ z przyczyn szczegółowo wymienionych w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji. Z uwagi na fakt, iż uchwała dotyczy przekształcenia Szpitala Wojewódzkiego poprzez likwidację jednego z oddziałów tego zakładu, to w sposób oczywisty nie znajduje zastosowania przepis art. 60 ust. 4b ustawy o ZOZ. Niezasadne są również zarzuty skarg kasacyjnych dotyczące art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. W ust. 2 art. 43 ustawy o ZOZ ustawodawca użył zwrotu projekt rozporządzenia lub uchwały o likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Określenie to ma istotne znaczenie, bowiem "projekt" to nic innego jak propozycja rozstrzygnięcia określonej sprawy publicznej zgodnie z wolą samorządowego organu uchwałodawczego, a w przypadku braku jednoznacznego zdecydowania co do ostatecznej treści tej woli, projekt może być niedookreślony lub zakładać rozwiązania wariantowe. Projekt uchwały lub rozporządzenia o likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej wymaga opinii wojewody oraz właściwych organów gminy i powiatu, których ludności zakład udziela świadczeń zdrowotnych, a także Sejmiku Województwa, jeśli zasięg działania zakładu obejmuje województwo lub jego znaczną część. Z prawnego punktu widzenia opinia ta nie ma jednak charakteru wiążącego, choć organ podejmujący w tej sprawie uchwałę lub wydający rozporządzenie zobowiązany jest o nią wystąpić, a więc także rozważyć argumenty w niej zawarte. Co więcej, uwzględnienie niektórych postulatów takiej opinii nie wpływających na istotę rozstrzygnięcia nie może stanowić podstawy do twierdzenia, iż pojawia się nowy projekt aktu, który ponownie podlegać miałby procedurze opiniowania przewidzianej w art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. Prokurator Apelacyjny podtrzymał wniesioną przez Prokuratora Okręgowego skargę kasacyjną. Dodatkowo wskazał, iż art. 60 ustawy o ZOZ znajduje zastosowanie również w sprawie reorganizacji poprzez likwidację oddziału chirurgii zabiegowej, gdyż dotyczy to likwidacji całego oddziału chirurgii dziecięcej. Podniósł, że nie jest przekonujący argument, co do świadczenia nieprzerwanych usług medycznych w istniejącym szpitalu gdyż obłożenie łóżek w 100% nie daje marginesu na przyjęcie między innymi nagłych przypadków. Nie został w jego ocenie również dochowany tryb konsultacji, gdyż istniały różnice pomiędzy projektem uchwały, a jej treścią ostatecznie przyjętą. Należało przedłożyć projekt zgodny z podjętą uchwałą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi kasacyjne nie zawierały usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegały oddaleniu. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach zakreślonych przez skargę kasacyjną (w tym przypadku skargi kasacyjne), biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które mogłyby świadczyć o nieważności postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku i których zaistnienie powodowałoby konieczność zakończenia sprawy, co do zasady, już na tym etapie postępowania kasacyjnego. Analiza środków odwoławczych wskazuje, iż względem kwestionowanego wyroku sformułowano wyłącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego, zatem stan faktyczny sprawy przyjęty za podstawę orzekania w pierwszej instancji nie został w postępowaniu przed NSA zakwestionowany. Nadto, odczytywana przez pryzmat zarzutów skarg kasacyjnych oraz ich uzasadnień wadliwość orzeczenia WSA, a de facto także zaskarżonej uchwały, dotyczy sześciu głównych kwestii, tj.: ✓ nieokreślenia w uchwale terminu zakończenia działalności medycznej likwidowanych jednostek, ✓ niezapewnienia nieprzerwanego udzielania oznaczonych rodzajowo świadczeń zdrowotnych wykonywanych w likwidowanych jednostkach organizacyjnych Szpitala Wojewódzkiego bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości, ✓ braku akceptacji umowy cesji przez Dyrektora Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, ✓ nierozważenia, czy obłożenie łóżek w UDSK (po likwidacji oddziałów Szpitala Wojewódzkiego) na poziomie 100% będzie właściwe w sytuacji, gdy poziom ten nie pozostawia żadnego marginesu na takie sytuacje jak nagłe przypadki, epidemia, pandemia, czy stany nadzwyczajne, ✓ uznania, że w procesie uchwalania uchwały skierowanie do zaopiniowania przez związki zawodowe projektu innej uchwały od tej, którą faktycznie podjęto jest prawidłowe, ✓ uznania, że w uchwale nie jest wymagane określenie: dnia otwarcia likwidacji, sposobu i trybu zadysponowania składnikami materialnymi i niematerialnymi, podmiotu, który przejmie prawa i obowiązki likwidowanego zakładu oraz wskazanie zakresu tych praw i obowiązków, a także oznaczenie dnia zakończenia czynności likwidacyjnych. Odnośnie zatem do zarzutu nieokreślenia w uchwale terminu zakończenia działalności medycznej zauważyć wypada, iż jest on niezasadny. Sprecyzowanie omawianego terminu może w ocenie NSA nastąpić bądź przez podanie konkretnej daty dziennej (tak jak w projekcie uchwały), bądź też przez wskazanie precyzyjnego sposobu wyliczenia tego terminu (tak jak w podjętej uchwale), byleby każdy z nich respektował minimalny okres 3 miesięcy jaki musi upłynąć od dnia podjęcia uchwały, do dnia zakończenia działalności. Przyjęty w zaskarżonej uchwale sposób ustalenia terminu jest w zasadzie odwzorowaniem regulacji ustawowej. Nadto, zarówno termin ostatecznie przyjęty (ostatni dzień miesiąca, w którym upłynął okres 3 miesięcy od daty podjęcia uchwały - 22 marca 2010 r.) jak i ten, który znalazł się w projekcie tego aktu jest taki sam tj. 30 czerwca 2010 r. Chybiony jest także zarzut niezapewnienia nieprzerwanego udzielania oznaczonych rodzajowo świadczeń zdrowotnych wykonywanych w likwidowanych jednostkach organizacyjnych Szpitala Wojewódzkiego bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości. W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy ocenił materiał dowodowy przyjmując, iż w wyniku likwidacji wymienionych jednostek nie dojdzie do podnoszonych istotnych ograniczeń w dostępie, warunkach i jakości usług. W szczególności za takim stanowiskiem przemawiają sporządzone przed podjęciem uchwały opinie konsultantów wojewódzkich, a także korespondencja Marszałka Województwa z Dyrekcją UDSK i oświadczenie Dyrektora tego szpitala, co do wprowadzenia niezbędnych zmian organizacyjnych, które doprowadzą do spełnienia wymogów stawianych tak przez NFZ, jak i przepis art. 43 ust. 1 ustawy o ZOZ. Nadto, dotychczasowy kontrakt Szpitala Wojewódzkiego z NFZ został w odpowiednim zakresie przejęty przez UDSK w drodze cesji, tym samym nie powinno nastąpić ograniczenie w dostępie do usług świadczonych przez likwidowane oddziały. Z dokumentów przedłożonych w sprawie wynika także, iż zakres usług pozostanie ten sam, albowiem UDSK, po odpowiednim dostosowaniu, będzie w stanie zapewnić wszystkie likwidowane w Szpitalu Wojewódzkim usługi medyczne, w tym te z zakresu urologii dziecięcej. Przywołując opinię konsultanta wojewódzkiego zaznaczyć należy, iż UDSK leczy wszystkie trudne przypadki, w tym urologiczne. Szpital ten posiada specjalistów oraz komórki organizacyjne odpowiadające specjalnościom lekarskim jakie zostały zlikwidowane w części pediatrycznej Szpitala Wojewódzkiego. Tym samym zapis uchwały, iż pacjentów przejmuje UDSK, spełnia wymóg określenia sposobu i formy zapewnienia udzielania świadczeń zdrowotnych osobom korzystającym z tych świadczeń w likwidowanej części Szpitala Wojewódzkiego. NSA podkreśla, iż w trakcie postępowania prowadzącego do podjęcia kwestionowanej uchwały w sposób wystarczający rozważane były konsekwencje likwidacji oddziałów Szpitala Wojewódzkiego pod kątem ewentualnego pogorszenia sytuacji pacjentów korzystających z usług. Zaznaczyć należy, iż w ramach takiego postępowania nikt nie jest w stanie zagwarantować, że wprowadzane zmiany na pewno nie będą w jakimś zakresie uciążliwe, albowiem sytuacja faktyczna może w przyszłości ulegać zmianom. W ocenie NSA stworzono jednak w tym postępowaniu wystarczające podstawy do przekonania, iż likwidacja oddziałów Szpitala Wojewódzkiego, wraz z przejęciem obowiązków przez UDSK nie spowoduje istotnych utrudnień w dostępie do opieki zdrowotnej. Za nieuzasadniony uznać należało również zarzut braku akceptacji umowy cesji zawartej pomiędzy UDSK a Szpitalem Wojewódzkim przez Dyrektora Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Z akt administracyjnych sprawy (pozycja 47) wynika, iż umowę cesji osobiście zaakceptował w dniu 27 maja 2010 r. Dyrektor POW NFZ – J. R.. Za nieuzasadniony uznano zarzut nierozważenia kwestii, czy obłożenie łóżek w UDSK na poziomie 100% (po przejęciu obowiązków likwidowanych oddziałów Szpitala Wojewódzkiego) jest wystarczające w sytuacji, gdy poziom ten nie pozostawia żadnego marginesu na takie sytuacje jak nagłe przypadki, epidemia, pandemia, stany nadzwyczajne. Przede wszystkim, kwestia zwalczania stanów nadzwyczajnych oraz epidemii i pandemii regulowana jest odrębnymi ustawami tj. ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. Nr 234, poz. 1570 ze zm.) oraz ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. Nr 89, poz. 590 ze zm.). W aktach tych zawarto szczegółowe rozwiązania prawne na wypadek zaistnienia któregoś z wymienionych zdarzeń np. istnieje możliwość władczego nakazania udostępnienia nieruchomości czy lokalu (w celu zorganizowania tam punktu opieki medycznej), bądź też skierowania osób posiadających niezbędną wiedzę (np. lekarzy lub inny personel medyczny) do pracy przy zwalczaniu epidemii. Kwestia nagłych przypadków, przez co należy rozumieć udzielanie pierwszej pomocy w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowotnego, regulowana jest z kolei przepisami ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410 ze zm.). Nadto, obowiązki zakładów opieki zdrowotnej w tego rodzaju sytuacjach reguluje art. 7 ustawy o ZOZ, który - bez względu na aktualną sytuację - nakłada na zakład obowiązek udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia. Trudno jest zatem przyjąć, iż materia szczególna i stanowiąca w swej istocie wyjątek w zasadniczej działalności obydwu szpitali powinna być uwzględniona. NSA wskazuje, iż już sam procent obłożenia łóżek wyliczany jest na podstawie danych szacunkowych, tym bardziej więc nie jest możliwe precyzyjne określenie ilości pacjentów, a także czasu ich hospitalizacji, którzy mogą trafić do UDSK w następstwie ewentualnej epidemii bądź nagłych zdarzeń. W kontekście powyższego potencjalne następstwa wskazanych zdarzeń nie powinny być w niniejszej sprawie uwzględniane przy badaniu, czy obłożenie właściwych oddziałów UDSK spełni wymóg ogólnej dostępności usług medycznych po przejęciu ich świadczenia ze Szpitala Wojewódzkiego. Chybiony jest także zarzut wskazujący, iż w procesie podejmowania zaskarżonej uchwały nastąpiła rozbieżność pomiędzy tekstem skierowanym do zaopiniowania przez związki zawodowe, a tekstem ostatecznie przyjętym, czym naruszono przepis art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Niewątpliwie projekt uchwały, a jej ostateczna treść różnią się między sobą. Należy jednakże zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, iż nie są to różnice, które uzasadniałyby twierdzenie, iż doszło do naruszenia prawa reprezentatywnych organizacji związkowych do udziału w podejmowaniu uchwały. Wskazać należy, iż pierwsza różnica pomiędzy projektem przedłożonym do konsultacji, a podjętą uchwałą sprowadza się do sposobu wskazania daty zakończenia działalności likwidowanych komórek organizacyjnych (w projekcie podano dzień 30 czerwca 2010 r., natomiast w uchwale wskazania takiego dokonano w sposób opisowy, przy czym nadal jest to dzień 30 czerwca 2010 r.). Nie jest to zatem różnica istotna, która uzasadniałaby twierdzenia autorów skarg kasacyjnych o naruszeniu wspomnianego prawa związków zawodowych. Druga zarzucana różnica dotyczy rozbieżności pomiędzy treścią § 1 ust. 2 uchwały projektowanej i podjętej. Projekt zawierał zapis o treści: "Dalsze, nieprzerwane udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie realizowanym przez komórki organizacyjne określone w ust. 1 bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków i jakości zapewni Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w Białymstoku". Natomiast ostateczna treść brzmi: "Osobom korzystającym ze świadczeń zdrowotnych w zakresie realizowanym przez komórki organizacyjne, określone w ust. 1, dalsze, nieprzerwane udzielanie takich świadczeń, bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości zapewni Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w Białymstoku." Powyższa różnica sprowadza się - tak jak to przyjął WSA w Białymstoku - do innego wyrażenia normy, która w sferze skutków prawnych jest tożsama, przy czym w podjętej uchwale w zasadzie odwzorowano ustawową treść art. 43 ust. 1 ustawy o ZOZ. Już z tej przyczyny tj. powtórzenia w uchwale treści ustawowej, nie jest zasadne twierdzenie, iż w § 1 ust. 2 projektu wskazano nieograniczony krąg adresatów, a w ostatecznie podjętej uchwale zapewnienie to skierowane zostało jedynie do wąskiego grona adresatów, ograniczającego się do osób już korzystających ze świadczeń medycznych w zakresie realizowanym przez likwidowane komórki organizacyjne. Zdaniem NSA treść projektowana i ostatecznie podjęta nie pozostają ze sobą w relacji zakresowej "szerszy-węższy". W obu sformułowaniach najistotniejsze jest stwierdzenie "w zakresie realizowanym przez komórki organizacyjne określone w ust. 1". To właśnie ono przesądza, iż chodzi o świadczenia, jakie do tej pory (do czasu likwidacji) były lub mogły być wykonywane na rzecz ich odbiorców. Zestawiając powyższe ze stwierdzeniem "Osobom korzystającym ze świadczeń" nie można wysnuć wniosku, iż chodzi wyłącznie o osoby będące aktualnie pacjentami likwidowanych jednostek Szpitala Wojewódzkiego, choć niewątpliwie mieszczą się one w tym katalogu. Z zapisu tego wynika, iż gwarancyjną ochroną wynikającą z art. 43 ust. 1 ustawy o ZOZ mają zostać objęci wszyscy świadczeniobiorcy, którzy ze względu na rodzaj świadczeń oferowanych dotychczas w likwidowanych jednostkach Szpitala Wojewódzkiego, korzystali lub mogliby z nich korzystać. W związku z tym zarzut naruszenia art. 19 ustawy o związkach zawodowych jest nietrafny. Wadliwy okazał się również zarzut naruszenia art. 60 ust. 4b pkt 2, 3, 4 i 5 ustawy o ZOZ. Zgodzić należy się z WSA w Białymstoku, iż przepis ten należy interpretować w kontekście pełnej treści art. 60. Tym samym, co do zasady, art. 60 ust. 4b miałby zastosowanie w sytuacji, gdyby kwestionowana uchwała stanowiła o likwidacji całego Szpitala Wojewódzkiego z powodu jego ujemnego wyniku finansowego. Zaznaczyć także trzeba, iż w pewnych przypadkach do likwidacji poszczególnych oddziałów ZOZu również należałoby stosować art. 60 w zw. z art. 43 ust. 1-3 ustawy o ZOZ. Konieczne byłoby jednak ustalenie, iż taka "częściowa likwidacja" następuje w następstwie ujemnego wyniku finansowego, który nie może zostać pokryty przez daną jednostkę we własnym zakresie. W niniejszej sprawie "likwidacja" wskazanej części Szpitala Wojewódzkiego, choć niewątpliwie miała w tle aspekt finansowy, nie była spowodowana niemożliwym do pokrycia ujemnym wynikiem finansowym. W związku z tym art. 60 ust. 4b ustawy o ZOZ nie mógł zostać naruszony, albowiem - z przyczyn podanych wyżej - nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargi kasacyjne.